Strefa klienta
Pomoc

LIKWIDACJA SPÓŁKI Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ


Celem likwidacji spółki z o.o. jest ustanie jej bytu w przestrzeni prawnej i wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego. Likwidacji służy do zabezpieczenia praw wierzycieli spółki i jest procesem poprzedzającym rozwiązanie spółki. Rozwiązanie spółki następuje po przeprowadzeniu likwidacji, z chwilą wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego. Podkreślić należy, że w okresie likwidacji s-ka z o.o. nadal istnieje jako podmiot praw i obowiązków z własnym majątkiem, a w dalszym ciągu posiada zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami – regulacja zawarta w ustawie Kodeks spółek handlowych  (art. od 270 do art. 290) przeprowadzenie postępowanie likwidacyjnego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (zwaną dalej s-ką z o.o.) jest obowiązkowe nawet dla spółek które nie rozpoczęły działalności gospodarczej (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18.01.1994 r., III CZP 178/93) przy czym należy zwrócić uwagę, iż przepisy ww. ustawy nie przewidują uproszczonej procedury likwidacyjnej. Tym samym nie ma możliwości likwidacji spółki z o.o. bez przeprowadzenia procesu likwidacyjnego.
Proces rozwiązania spółki z o.o. zapoczątkowuje procedurę likwidacji s-ki z o.o. i następuje w okolicznościach określonych w art. 270 oraz 271 ustawy Kodeks spółek handlowych (dalej: k.s.h.), tj. gdy:
1) zajdą przyczyny przewidziane w umowie spółki,
2) podjęta została uchwała zgromadzenia wspólników o rozwiązaniu spółki albo o przeniesieniu siedziby spółki za granicę (stwierdzona protokołem notarialnym pod rygorem nieważności),
3) ogłoszono upadłość spółki,
4) zajdą inne przewidziane prawem przyczyny (przypadki określone w art. 493 § 1 k.s.h., 530 § 1 k.s.h., art. 289 k.s.h.):
a) rozwiązanie w wyniku przejęcia spółki (spółka przejmowana),
b) rozwiązanie w wyniku połączenia (spółki łączące się w toku tworzenia się nowej spółki),
c) rozwiązanie w wyniku podziału (spółka dzielona).
d) po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego zakończonego ogłoszeniem upadłości.
Wspomnieć należy, że o rozwiązaniu spółki może również orzec sąd z urzędu, jeżeli po zarejestrowaniu spółki wystąpią poważne braki określone w art. 21 k.s.h.
 
Zgodnie z art. 21 k.s.h sąd rejestrowy może orzec o rozwiązaniu wpisanej do rejestru spółki kapitałowej w przypadku, gdy:
·         nie zawarto umowy spółki,
·         określony w umowie lub statucie przedmiot działalności spółki jest sprzeczny z prawem,
·         umowa albo statut spółki nie zawiera postanowień dotyczących firmy, przedmiotu działalności spółki, kapitału zakładowego lub wkładów,
·         wszystkie umowy zawierające umowę spółki albo podpisujące statut nie miały zdolności do czynności prawnych w chwili ich dokonywania,
·         w przypadkach określonych powyżej, jeżeli braki nie zostaną usunięte wyznaczonym przez sąd rejestrowy, sąd ten może, po wezwaniu zarządu spółki do złożenia oświadczenia, wydać postanowienie o rozwiązaniu spółki. 
 
Jeżeli te braki, o których mowa powyżej, nie mogą być usunięte, sąd rejestrowy orzeka o rozwiązaniu spółki. Spółka nie może być rozwiązana, jeżeli od jej wpisu do rejestru upłynęło pięć lat. O rozwiązaniu spółki sąd rejestrowy orzeka na wniosek osoby mającej interes prawny albo z urzędu, po przeprowadzeniu rozprawy. Orzeczenie o rozwiązaniu spółki nie wpływa na ważność czynności prawnych zarejestrowanej spółki. 
 
Sąd - poza ww. określonym przypadkiem może wyrokiem orzec rozwiązanie spółki, jeżeli:
1) wspólnik albo członek organów spółki wystąpi z żądaniem rozwiązania spółki, jeżeli osiągnięcie celu spółki stanie się niemożliwe albo zaszły inne ważne przyczyny wywołane stosunkami spółki,
2) działalność spółki naruszająca prawo zagraża interesowi publicznemu - na żądanie oznaczonego w odrębnej ustawie organu państwowego.

I. Otwarcie likwidacji spółki z o.o.:
1. następuje z dniem:
1) uprawomocnienia się orzeczenia o rozwiązaniu spółki przez sąd,
2) powzięcia przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki,
3) zaistnienia innej przyczyny jej rozwiązania.
2. Zgodnie z art. 275 k.s.h. do spółki w okresie likwidacji stosuje się przepisy dotyczące organów spółki, praw i obowiązków wspólników. Przepisy te muszą być zgodne z przepisami prawa spółek handlowych oraz z celem likwidacji. Likwidowana spółka nadal funkcjonuje jako podmiot praw i obowiązków (ma nadal osobowość prawną)  pod firmą spółki z dodaniem do firmy oznaczenia „w likwidacji”.
 
II. Cel likwidacji spółki z o.o.:
- określony jest w art. 282 § 1 k.s.h.:  zakończenie bieżących interesów spółki, ściągnięcie wierzytelności, wypełnienie zobowiązań i upłynnienie majątku spółki. Nowe interesy mogą być wszczynane tylko wówczas, gdy to jest potrzebne do ukończenia spraw w toku.
 
III. Organy likwidowanej spółki:
W okresie likwidacji mają zastosowanie przepisy dotyczące organów spółki z o.o. oraz praw i obowiązków wspólników chyba, że przepisy o likwidacji stanowią inaczej lub co innego wynika z celu likwidacji (art. 275 K.s.h.). W okresie likwidacji nie działa zarząd, ponieważ jego funkcje pełnią likwidatorzy. Likwidatorem może być tylko osoba fizyczna, mająca pełną zdolność do czynności prawnych (art. 18 § 1 K.s.h.). Nie może być to osoba skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa wymienione w art. 18 § 2 K.s.h., z zastrzeżeniem art. 18 § 2-3 K.s.h., oraz członek rady nadzorczej i komisji rewizyjnej (art. 214 § 1 K.s.h.). Może być nim tylko jedna osoba bądź więcej. Likwidator spółki z o.o. ponosi (tak jak członkowie zarządu) odpowiedzialność przewidzianą w art. 299 K.s.h. (uchwała Sądu Najwyższego dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt 91/09). Likwidatorami co do zasady są członkowie zarządu, ale umowa spółki lub uchwała wspólników może stanowić inaczej. W razie gdy o rozwiązaniu spółki orzeka sąd, może on jednocześnie ustanowić likwidatorów (art. 276 § 1 i 3 K.s.h.).
Likwidatorzy powinni ogłosić o rozwiązaniu spółki i otwarciu likwidacji, wzywając wierzycieli do zgłoszenia swoich wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia tego ogłoszenia. Sumę potrzebną do zaspokojenia lub zabezpieczenia znanych spółce wierzycieli, którzy się nie zgłosili lub których wierzytelności nie są wymagalne albo są sporne, należy złożyć do depozytu sądowego. Ponadto likwidatorzy mają obowiązek złożyć zgromadzeniu wspólników sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z działalności po upływie każdego roku obrotowego (art. 281 § 2 K.s.h.). Oznacza to, że gdy w czasie likwidacji następuje zakończenie roku obrotowego, w spółce powinno odbyć się zwyczajne zgromadzenie wspólników. Przedmiotem obrad tego zgromadzenia jest zatwierdzenie sprawozdania finansowego, sprawozdania likwidatorów z działalności spółki oraz udzielenie likwidatorom absolutorium z wykonania obowiązków. Sprawozdanie finansowe spółki w likwidacji nie podlega natomiast badaniu przez biegłego rewidenta i ogłoszeniu. Istotne jest, że w razie gdy roczne sprawozdanie wykaże podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, likwidatorzy powinni wywiązać się także z tego obowiązku. Natomiast inne organy spółki z o.o., jak rada nadzorcza lub komisja rewizyjna, istnieją i funkcjonują w dalszym ciągu, z tym jednak, że ich rola i funkcje zmieniają się – stosownie do celu likwidacji. Uprawnienia kontrolne wspólników, przewidziane w art. 212 K.s.h. nie tracą swojej mocy.
 
IV. Rola wspólników
W stosunkach wewnętrznych spółki likwidatorzy obowiązani są stosować się do uchwał wspólników. Warunki powzięcia tych uchwał określają w szczególności przepisy art. 245 i 246 K.s.h. oraz postanowienia umowy spółki. Ograniczenie to nie dotyczy sfery reprezentacji. Kompetencje likwidatorów nie mogą być bowiem ograniczone wobec osób trzecich.
W przypadku likwidatorów ustanowionych przez sąd, są oni obowiązani stosować się jedynie do jednomyślnych uchwał, powziętych przez wspólników oraz przez osoby, które spowodowały ich ustanowienie zgodnie z art. 276 § 4 K.s.h.
 
V. Koniec bytu prawnego spółki w likwidacji:
- następuje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia zarządzającego wykreślenie s-ki z  o.o. z Krajowego Rejestru Sądowego (art. 694 5 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego).
 
VI. Inne niezbędne czynności po wykreśleniu spółki z rejestru:
•          zawiadomienie właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rozwiązaniu spółki - przekazanie odpisu sprawozdania likwidacyjnego (art. 290 K.s.h.),
•          wystąpienie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu, o wykreślenie zlikwidowanej spółki z rejestru podatników VAT (druk VAT-Z),
•          złożenie deklaracji NIP-2 dla potrzeb zawiadomienia o zmianie statusu podatnika w podatku dochodowym,
•          zgłoszenie do GUS o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę.
Księgi i dokumenty rozwiązanej spółki powinny być oddane na przechowanie osobie wskazanej w umowie spółki lub w uchwale wspólników. W braku takiego wskazania, przechowawcę wyznacza sąd rejestrowy (art. 288 § 3 K.s.h.).

Data dodania: 2012-07-06