Strefa klienta
Pomoc

Moment powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia majątku tytułem darowizny.


Autor:

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu

Sygnatura:

ILPB2/436-39/09-5/MK

Hasła tematyczne:

darowizna, obowiązek podatkowy, podatek od spadków i darowizn, świadczenia

Data dodania:

2009-06-05

Treść:

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana … przedstawione we wniosku z dnia 10 marca 2009 r. (data wpływu 11 marca 2009 r.) uzupełnionym w dniu 22 i 26 maja 2009 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania darowizny - jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 11 marca 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania darowizny oraz Ordynacji podatkowej w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych i wyłączenia organów podatkowych. W związku ze stwierdzeniem braków formalnych, pismem z dnia 15 maja 2009 r. nr ILPB2/436-39/09-2/MK Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów wezwał Wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosku. Powyższe zostało uzupełnione osobiście w dniu 22 maja 2009 r. Ponadto w dniu 26 maja 2009 r. Zainteresowany doprecyzował przedmiotowy wniosek o zagadnienie w podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania transakcji sprzedaży dzieła sztuki.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 19 sierpnia 1995 r. Wnioskodawca otrzymał od Swojej matki w drodze darowizny (w formie pisemnej) kopię obrazu znanego malarza wraz z informacją pisemną dotyczącą przechowywania oryginału tego obrazu. Darczyńca potwierdził przekazanie darowizny w złożonym pisemnie oświadczeniu z dnia 19 sierpnia 1995 r. (w posiadaniu Wnioskodawcy). W oświadczeniu tym matka Zainteresowanego stwierdziła, że nie posiada opinii kompetentnych organów, czy instytucji uprawnionych do wypowiedzenia się o autentyczności i wartości obrazu. Darczyńca przedmiotowy obraz otrzymał od swoich rodziców. Ponadto Zainteresowany wskazuje, że przekazanie ww. darowizny i złożenie własnoręcznego podpisu przez darczyńcę dokonano w obecności świadków, którzy fakt bezpośredniej obecności w czasie przekazywania darowizny potwierdzili w złożonym oświadczeniu (w posiadaniu Wnioskodawcy). Własnoręczność podpisów świadków została potwierdzona pisemnie przez biuro notarialne. W związku z przedmiotową darowizną Zainteresowany informował się w urzędzie skarbowym, czy powinien złożyć zeznanie podatkowe i uiścić podatek. Otrzymał informację, że do czasu ustalenia autentyczności i wartości obrazu nie musi składać zeznania podatkowego. W związku z powyższym do dnia dzisiejszego (dzień złożenia wniosku) Zainteresowany nie złożył zeznania podatkowego.

W 2007 r. w związku z poczynionymi staraniami Wnioskodawca otrzymał opinię potwierdzającą, że użyte farby i podpis malarza należy uznać za autentyczne, tj. zgodne z używanymi w tym okresie do malowania tego obrazu.

W tym samym roku obraz został poddany kolejnym badaniom, które również potwierdziły, że został on namalowany przez malarza, który się pod nim podpisał. Z uwagi na to, że powyższe badania były niewystarczające do stwierdzenia o autentyczności obrazu Wnioskodawca poddał go ocenie historyka sztuki. Z otrzymanej opinii wynika, że obraz należy zaliczyć do dzieł sztuki jako dzieło autentyczne o bliżej nieokreślonej wartości rynkowej.

W celu potwierdzenia powyższych informacji niezbędna jest jeszcze ostateczna opinia od Komitetu (zespołu ekspertów), którą Wnioskodawca otrzyma w najbliższym czasie (3 miesięcy).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie w podatku od spadków i darowizn.

Od jakiej daty należy liczyć powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od darowizny:

  • czy datą tą jest dzień otrzymania darowizny (obrazu o nieznanej wartości i autentyczności), tj. dzień 19 sierpnia 1995 r.
  • czy datą powstania obowiązku podatkowego będzie data stwierdzenia autentyczności obrazu przez uprawnione do tego odpowiednie branżowe Komitety (Zespoły rzeczoznawców) – prawdopodobnie maj 2009 r.

Zdaniem Wnioskodawcy, dzień darowizny, tj. 19 sierpnia 1995 r. nie jest dniem powstania obowiązku podatkowego. Ustna odpowiedź Urzędu Skarbowego w … oraz brak badań autentyczności i wartości otrzymanej darowizny jest dla Zainteresowanego podstawowym dowodem braku darowizny autentycznej i o jakiejkolwiek wartości. Dlatego też Wnioskodawca uważa, że datą powstania obowiązku podatkowego będzie data wydania zaświadczenia przez branżowe Komitety (Zespoły Rzeczoznawców). Zgodnie z wiedzą Zainteresowanego prawdopodobnie będzie to maj, czerwiec lub lipiec 2009 r. Opinia co do autentyczności i wartości z dnia 12 stycznia 2009 r. sporządzona przez znanego historyka sztuki jest pierwszą wstępną opinią, w celu otrzymania ostatecznego zaświadczenia od Komitetu – Zespołu Ekspertów co do autentyczności i wartości obrazu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 222, poz. 1629) stanowi, że do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem 1 stycznia 2007 r., stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r. Z kolei zgodnie z art. 1 ust. 3 ww. ustawy przepis art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od spadków w brzmieniu nadanym ustawą nowelizacyjną, ma zastosowanie również do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny lub polecenie darczyńcy przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się na fakt nabycia po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. Nr 45, poz. 207 z późn. zm.) – w brzmieniu obowiązującym na dzień 19 sierpnia 1995 r. - podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie własności rzeczy znajdujących się w kraju i praw majątkowych wykonywanych w kraju, w drodze spadku lub darowizny, przez osoby fizyczne.

Z uwagi na fakt, że ustawa o podatku od spadków i darowizn nie definiuje pojęcia „darowizna”, należy w tej kwestii odnieść się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.)

Na podstawie art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Natomiast zgodnie z art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Stosownie do § 2 ww. artykułu przepisy powyższe nie uchybiają przepisom, które ze względu na przedmiot darowizny wymagają zachowania szczególnej formy dla oświadczeń obu stron.

Z powyżej zacytowanych przepisów wynika, że co do zasady umowa darowizny powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Jednakże ustawodawca wprowadził wyjątek zgodnie, z którym w przypadku, gdy ze względu na przedmiot darowizny przepisy szczególne nie nakładają obowiązku zachowania szczególnej formy, np. aktu notarialnego, umowa darowizny bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 4 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. Gdy nabycie w drodze darowizny nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przed organem podatkowym na okoliczność dokonania tej darowizn.

Ponadto zgodnie z art. 15 ust. 4 ww. ustawy nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny lub polecenie darczyńcy podlega opodatkowaniu według stawki 20%, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego na okoliczność dokonania tej darowizny, a należy podatek od tego nabycia nie został zapłacony.

Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, że 19 sierpnia 1995 r. na podstawie umowy darowizny sporządzonej w formie pisemnej Wnioskodawca otrzymał od Swojej matki obraz. Przedmiotowa darowizna w ww. dacie została wykonana czego potwierdzeniem są będące w posiadaniu Zainteresowanego dowody w postaci oświadczeń darczyńcy oraz osób będących świadkami ww. darowizny. Jak wskazuje Wnioskodawca w dniu dokonania darowizny zarówno darczyńca jak i obdarowany nie mieli wiedzy ani o autentyczności tego obrazu ani o jego wartości. Ponadto z informacji uzyskanych wówczas w urzędzie skarbowym wynikało, że dopóki nie zostanie stwierdzona autentyczność oraz określana wartość przedmiotu darowizny Wnioskodawca nie ma obowiązku składać zeznania podatkowego.

Mając na uwadze przytoczone wyżej przepisy w szczególności art. 890 Kodeksu cywilnego oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn stwierdzić należy, że obowiązek podatkowy w przedstawionym przez Wnioskodawcę stanie faktycznym powstał w dacie spełnienia przyrzeczonego świadczenia, tj. 19 sierpnia 1995 r. W tej dacie bowiem jak wskazuje Zainteresowany otrzymał darowiznę. Tym samym stanowisko Wnioskodawcy zgodnie, z którym obowiązek podatkowy w przedstawionej sprawie powstanie dopiero z chwilą posiadania przez obdarowanego pełnej i rzetelnej wiedzy co do autentyczności i wartości przedmiotu darowizny uznać należy za nieprawidłowe.

Ponadto tut. Organ informuje się, że w dniu 3 czerwca 2009 r. została wydana interpretacja indywidualna w przedmiocie podatku od towarów i usług nr ILPP2/443-678/09-3/GZ, natomiast w dniu 5 czerwca 2009 r. w przedmiocie Ordynacji podatkowej nr ILPB2/415-516/09-5/MK.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.