PYTANIE: Ciąża a zatrudnienie

Chcę od listopada podjąć pracę, ale właśnie dowiedziałam się, że jestem w drugim miesiącu ciąży. Czy mam obowiązek powiedzieć o tym pracodawcy przy podpisywaniu umowy? Czy jak nie przyznam się, to mogę ponieść póżniej jakieś konsekwencje?

Odpowiedź prawnika:

Porady prawne
Redakcja serwisu
Pracodawca nie może wymagać, aby przyszła pracownica pokazała mu zaświadczenie stwierdzające fakt jej ciąży. Wszelkie pytania odnośnie stanu ciąży są niedozwolone. Pracodawca, który chce aby w procesie rekrutacji dostarczone mu zostało niniejsze zaświadczenie narusza zasady równouprawnienia oraz dyskryminację w stosunkach pracy. Jedynym wyjątkiem od powyższej zasady jest obowiązek przeprowadzenia badań dotyczących stanu ciąży w zakresie wstępnych badań lekarskich dokonywanych przed przyjęciem do pracy. Dotyczy to zatrudnienia przyszłej pracownicy przy pracach wzbronionych kobietom w ciąży. Tu, wyjaśnię, że wykaz prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet określony został w Rozporządzeniu Ministra pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (Dz.U. nr 114, poz. 545 z pożn. zm.). W przypadku, gdy przyszła praca na danym stanowisku będzie pracą uciążliwą lub szkodliwą dla zdrowia przyszłej pracownicy – matki wstępne badania lekarskie będą dotyczyć również ustalenia stanu ciąży. Wtedy jest to obowiązek pracodawcy. Jego naruszenie na podstawie art. 281 pkt 5 K.p. podlega karze grzywny. W tej sytuacji, jeżeli zostanie ustalony stan ciąży u przyszłej kandydatki do pracy, wtedy pracodawca nie może jej dopuścić do pracy wzbronionej kobietom w ciąży. Ciężarne nie mogą pracować m.in.: 1) w pozycji wymuszonej; 2) w pozycji stojącej łącznie ponad 3 godziny w czasie zmiany roboczej; 3) w środowisku, w którym występują nagłe zmiany temperatury powietrza w zakresie przekraczającym 15 stopni Celsjusza; 4) przy pracach w hałasie, drganiach, w zasięgu pól elektromagnetycznych, promieniowaniu; 5) przy obsłudze monitorów ekranowych – powyżej 4 godziny na dobę; 6) przy pracach na wysokościach; 7) przy pracach w wykopach; 8) przy pracach w warunkach podwyższonego lub obniżonego ciśnienia; 9) przy pracach przy obsłudze zwierząt dotkniętych chorobami zakażnymi lub wirusami; 10) przy pracach na linii produkcyjnej w wymuszonym tempie pracy; 11) przy pracach wewnątrz zbiorników i kanałów; 12) przy gaszeniu pożarów, oraz usuwaniu skutków wszelkich awarii; 13) przy uboju zwierząt hodowlanych. Co ważne, nie zawarcie z tego powodu umowy o pracę nie będzie dyskryminacją w stosunkach pracy lecz właściwym przestrzeganiem przez pracodawcę obowiązków nałożonych na niego poprzez ww. rozporządzenie. Jeżeli przyszła Pani praca nie jest wzbroniona kobietom w ciąży, to pracownica sama powiadamia o tym swojego przełożonego wybierając dogodny dla siebie termin. Co ważne nie ponosi ona żadnych konsekwencji z tego, że wcześniej jeszcze przed podpisaniem umowy o pracę nie powiedziała o tym przyszłemu pracodawcy( lub nie pokazała zaświadczenia lekarskiego). W K.p. nie ma określonego terminu w kwestii dokonania tej czynności. Nie zawsze musi to być początek ciąży. Może to być np. kolejny miesiąc odmiennego stanu. Art. 185 par. 1 K.p. wymaga żeby stan ciąży był potwierdzony zaświadczeniem lekarskim. Co ważne pracownica powinna go przedstawić przed końcem zawartej terminowej umowy o pracę. Jeżeli odpowiednio wcześniej nie dokona tej czynności zawarta przez nią terminowa umowa o pracę rozwiąże się. Art. 185 par. 2 K.p. informuje o tym, że pracodawca ma obowiązek zwolnić pracownicę w ciąży na zlecone przez lekarza badania przeprowadzane w związku z ciążą, „(...) jeżeli badania te nie mogą być przeprowadzane poza godzinami pracy. Za czas nieobecności w pracy pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia”. Przepisy prawa pracy ograniczają możliwość rozwiązania umowy o prace w okresie ciąży. Art. 177 par. 1 K.p. dotyczy zakazu wypowiadania umów o pracę – „Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży (...) , chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy”. Ten przepis nie ma zastosowania przy zatrudnianiu na okres próbny nie przekraczający 1 miesiąca (art. 177 par. 2 K.p.). W tym okresie ochronnym umowy terminowe są szczególnie traktowane. I tak, umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający 1 miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, zostaje przedłużona do dnia porodu. Informuje o tym art. 177 par. 3 K.p. Do dnia porodu nie są przedłużane umowy na zastępstwo. Cel i termin takiej umowy został ściśle określony (zastąpienie pracownika w okresie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy) i gdy pracownik wraca do swojej pracy, zastępca nie jest już potrzebny (art. 177 par. 3[1] K.p.). Wyjątek od zasady szczególnej ochrony stosunku pracy stanowi likwidacja lub upadłość pracodawcy (art. 177 par. 4 K.p.). Podstawa prawna: - art. 177 K.p., - art. 185 K.p..

DODANO:
03/07/2006

wersja do druku

Szukasz dobrego prawnika?

Podoba Ci sie porada opracowana przez tego prawnika? Ty także możesz zadać mu pytanie.

Zadaj pytanie
Wykorzystujemy ciasteczka (cookies), aby lepiej dostosować nasz portal do Twoich oczekiwań, a także w celach statystycznych. Jeśli chcesz zaczerpnąć większej ilości informacji o cookies, przejdź tutaj. Jeśli zapoznałeś się już z tą informacją, zamknij to okienko.