PYTANIE: Gospodarstwo rolne

Były szwagier chciał darować mi gospodarstwo-za rentę rolniczą (49 lat, orzeczona pierwsza grupa inwalidzka). Z przedłożonej notariuszowi dokumentacji, wyniknęło, że szwagier w chwili gdy gospodarstwo nabył od swoich rodziców (umowa przekazania gospodarstwa rolnego-także za rentę), był jeszcze w związku małżeńskim z moją siostrą. Wobec powyższego, usłyszałem, że siostra przez cały ten czas była właścicielką owego gospodarstwa-dokładnie jego połowy. W związku z tym, iż siostra zawsze sądziła, że darowizny absolutnie nie wchodzą w skład wspólnoty majątkowej, ani wtedy ani dziś nie rościła co do tego żadnych praw. Co za tym idzie, dziś, będąc w obliczu nowych faktów, podobnie jak szwagier, darowała mi swoją część gospodarstwa.
ęk tkwi jednak w czym innym..
tóż krótko po rozwodzie (bez orzekania o winie i bez żadnych podziałów majątkowych) i do dnia dzisiejszego, siostra pobierała rentę chorobową. Z tym, że świadczenia te przyznane jej były za każdym razem w pełnym wymiarze (w obliczu nowych dla nas faktów- miałaby bodaj prawo do uzyskania renty w wymiarze jedynie 150-ciu zł.). Naturalnie za każdym razem siostra okazywała się wyrokiem rozwodowym. Zaznaczam, że nie znam statusu KRUS-u ale sądzę, że urzędnicy czegoś niedopatrzyli . Mając bowiem akt przekazania gospodarstwa szwagrowi ( i tylko jemu), jakby nie spojrzeli w datę zawarcia przez niego związku małżeńskiego (choćby z wyroku rozwodowego). Teraz do sedna
dyby przemyślenia moje okazały się jednak słuszne, to czy siostra (trwając w całkowitej przecież niewiedzy) może być zobligowana do zwrócenia części uzyskanych poborów/ Nie ukrywam bowiem, że od czasu gdy sprawą się zainteresowałem, siostra obawia się przedłożyć na następną komisję lekarską tego świeżutkiego jeszcze aktu darowizny. I jeszcze jedno
zy rzeczywiście jest tak, że darowizna w postaci przekazania gospodarstwa rolnego ( bo chyba tak sie to kiedyś nazywało) wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków.
rwając w niewiedzy, siostra do uzyskania renty była zarejestrowana jako "domownik"
zwagier przez cały ten czas opłacał całość wszelkich składek

Odpowiedź prawnika:

Porady prawne
Redakcja serwisu
radca prawny
W naszej opinii urzędnicy popełnili błąd uznają, że Pana siostra była współwłaścicielem gospodarstwa rolnego. Skoro rodzice szwagra przekazali mu gospodarstwo rolne, to wchodzi ono w skład jego majątku osobistego (odrębnego). Gospodarstwo weszłoby w skład majątku wspólnego małżonków, gdyby rodzice wyraźnie oświadczyli, że gospodarstwo przekazują na rzecz małżonków. Zasadą ogólną jest, że przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania małżeństwa przez oboje małżonków lub przez jednego z nich stanowią ich majątek wspólny, ale ustawodawca przewidział wyjątki. Wyraźnie stanowi o tym art. 33 pkt. 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który przewiduje, że przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, wchodzą w skład majątku osobistego (odrębnego) obdarowanego, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił i zastrzegł, że przedmioty te mają wejść w skład majątku wspólnego małżonków. W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2000 r. (syg. akt III CKN 612/98) podkreślono, że „Art. 49 ust. 1 ustawy z 14.XII.1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin dopuszczając przekazanie gospodarstwa rolnego małżonkom stanowił odstępstwo od sprzeciwiającej się rozdrabnianiu zasady następstwa jednej osoby, natomiast nie zmieniał reguł powstawania dorobku wynikających z art. 32-34 k.r.o.”. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono, że przepisy regulujące zasady przekazania gospodarstwa rolnego nie modyfikują zasad prawa rodzinnego, w szczególności zasady zaliczania do dorobku mienia nabytego w czasie trwania wspólności ustawowej (art. 32 § 1 k.r. i o.). Podobnie w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 1999 r. (syg. akt III CKN 269/98) stwierdzono, że „Umowa przekazania gospodarstwa rolnego następcy zawarta w trybie ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140) winna być w stosunkach między stronami tej umowy traktowana jako umowa darowizny w związku z czym w razie pozostawania następcy w ustroju majątkowej wspólności ustawowej małżeńskiej przedmiot umowy stanowi jego majątek odrębny (art. 33 pkt 2 k.r.o.)”. W uzasadnieniu podkreślono, że według art. 31 k.r.io. z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca ich dorobek, zaś dorobkiem według definicji ustawowej zawartej w art. 32 § 1 k.r.io. są przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez oboje małżonków lub jednego z nich, chyba że stosownie do art. 33 k.r.io. stanowią one majątek odrębny każdego z nich. Dorobkiem małżonków są wszystkie przedmioty majątkowe nabyte w sposób pierwotny lub pochodny, a więc zasadniczo niezależnie od tego, czy nabycie nastąpiło z mocy samego prawa, czy też było skutkiem czynności prawnej lub innego zdarzenia, z którym związane było nabycie. Sąd podkreślił, że jeśli tego rodzaju nabycie „polega na uzyskaniu przez jedno z małżonków przysporzenia majątkowego bez obowiązku świadczenia przez niego jakiegokolwiek ekwiwalentu na rzecz podmiotu przysparzającego, a nadto, w sytuacji gdy nabycie takie jest wynikiem umowy, w której przekazującemu pozostawione jest prawo wyboru jednego tylko małżonka lub też obojga małżonków jako osoby, na rzecz której przysporzenie ma nastąpić, to w zakresie oceny stosunków między przekazującym a następcą nie sposób nie dostrzec analogii pomiędzy nabyciem na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego zawartą w trybie ustawy z dnia 27 X 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym ... (-) (Dz. U. Nr 32, poz. 140) a nabyciem przez darowiznę przewidzianym w art. 33 pkt 2 k.r.io.”. Również nauka prawa uznaje, że przekazane gospodarstwo rolne wejdzie w skład majątku osobistego obdarowanego. W komentarzu orzeczenia Sądu Najwyższego podkreślono, że „Przekazane w drodze umowy gospodarstwo rolne należy traktować tak jak darowiznę. Gospodarstwo rolne przekazane następcy, który pozostaje we wspólności majątkowej ustawowej, stanowi majątek odrębny następcy (art. 33 pkt 2 k.r.o.). Gospodarstwo rolne przekazane na rzecz obojga małżonków, którzy pozostają we wspólności ustawowej majątkowej, stanowi ich majątek odrębny, na prawach współwłasności w częściach ułamkowych w ujęciu art. 195 i nast. k.c. (art. 33 pkt 2 k.r.o.). Rolnik (przekazujący) może jednak postanowić, że gospodarstwo rolne przekazane wejdzie do majątku wspólnego małżonków (wspólność ustawowa) - art. 33 pkt 2 k.r.o.” (M. Niedośpiał: Glosa do uchwały SN z dnia 13 stycznia 1995 r., syg. akt III CZP 171/94, publikacja OSP 1996/1/1). JM

DODANO:
18/12/2006

wersja do druku

Szukasz dobrego prawnika?

Podoba Ci sie porada opracowana przez tego prawnika? Ty także możesz zadać mu pytanie.

Zadaj pytanie