PYTANIE: Gospodarstwo rolne

Były szwagier chciał darować mi gospodarstwo-za rentę rolniczą (49 lat, orzeczona pierwsza grupa inwalidzka). Z przedłożonej notariuszowi dokumentacji, wyniknęło, że szwagier w chwili gdy gospodarstwo nabył od swoich rodziców (umowa przekazania gospodarstwa rolnego-także za rentę), był jeszcze w związku małżeńskim z moją siostrą. Wobec powyższego, usłyszałem, że siostra przez cały ten czas była właścicielką owego gospodarstwa-dokładnie jego połowy. W związku z tym, iż siostra zawsze sądziła, że darowizny absolutnie nie wchodzą w skład wspólnoty majątkowej, ani wtedy ani dziś nie rościła co do tego żadnych praw. Co za tym idzie, dziś, będąc w obliczu nowych faktów, podobnie jak szwagier, darowała mi swoją część gospodarstwa.
ęk tkwi jednak w czym innym..
tóż krótko po rozwodzie (bez orzekania o winie i bez żadnych podziałów majątkowych) i do dnia dzisiejszego, siostra pobierała rentę chorobową. Z tym, że świadczenia te przyznane jej były za każdym razem w pełnym wymiarze (w obliczu nowych dla nas faktów- miałaby bodaj prawo do uzyskania renty w wymiarze jedynie 150-ciu zł.). Naturalnie za każdym razem siostra okazywała się wyrokiem rozwodowym. Zaznaczam, że nie znam statusu KRUS-u ale sądzę, że urzędnicy czegoś niedopatrzyli . Mając bowiem akt przekazania gospodarstwa szwagrowi ( i tylko jemu), jakby nie spojrzeli w datę zawarcia przez niego związku małżeńskiego (choćby z wyroku rozwodowego). Teraz do sedna
dyby przemyślenia moje okazały się jednak słuszne, to czy siostra (trwając w całkowitej przecież niewiedzy) może być zobligowana do zwrócenia części uzyskanych poborów/ Nie ukrywam bowiem, że od czasu gdy sprawą się zainteresowałem, siostra obawia się przedłożyć na następną komisję lekarską tego świeżutkiego jeszcze aktu darowizny. I jeszcze jedno
zy rzeczywiście jest tak, że darowizna w postaci przekazania gospodarstwa rolnego ( bo chyba tak sie to kiedyś nazywało) wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków.
rwając w niewiedzy, siostra do uzyskania renty była zarejestrowana jako "domownik"
zwagier przez cały ten czas opłacał całość wszelkich składek

Odpowiedź prawnika:

Porady prawne
Redakcja serwisu
W naszej opinii urzędnicy popełnili błąd uznają, że Pana siostra była współwłaścicielem gospodarstwa rolnego. Skoro rodzice szwagra przekazali mu gospodarstwo rolne, to wchodzi ono w skład jego majątku osobistego (odrębnego). Gospodarstwo weszłoby w skład majątku wspólnego małżonków, gdyby rodzice wyraźnie oświadczyli, że gospodarstwo przekazują na rzecz małżonków. Zasadą ogólną jest, że przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania małżeństwa przez oboje małżonków lub przez jednego z nich stanowią ich majątek wspólny, ale ustawodawca przewidział wyjątki. Wyraźnie stanowi o tym art. 33 pkt. 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który przewiduje, że przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, wchodzą w skład majątku osobistego (odrębnego) obdarowanego, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił i zastrzegł, że przedmioty te mają wejść w skład majątku wspólnego małżonków. W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2000 r. (syg. akt III CKN 612/98) podkreślono, że „Art. 49 ust. 1 ustawy z 14.XII.1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin dopuszczając przekazanie gospodarstwa rolnego małżonkom stanowił odstępstwo od sprzeciwiającej się rozdrabnianiu zasady następstwa jednej osoby, natomiast nie zmieniał reguł powstawania dorobku wynikających z art. 32-34 k.r.o.”. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono, że przepisy regulujące zasady przekazania gospodarstwa rolnego nie modyfikują zasad prawa rodzinnego, w szczególności zasady zaliczania do dorobku mienia nabytego w czasie trwania wspólności ustawowej (art. 32 § 1 k.r. i o.). Podobnie w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 1999 r. (syg. akt III CKN 269/98) stwierdzono, że „Umowa przekazania gospodarstwa rolnego następcy zawarta w trybie ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140) winna być w stosunkach między stronami tej umowy traktowana jako umowa darowizny w związku z czym w razie pozostawania następcy w ustroju majątkowej wspólności ustawowej małżeńskiej przedmiot umowy stanowi jego majątek odrębny (art. 33 pkt 2 k.r.o.)”. W uzasadnieniu podkreślono, że według art. 31 k.r.io. z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca ich dorobek, zaś dorobkiem według definicji ustawowej zawartej w art. 32 § 1 k.r.io. są przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez oboje małżonków lub jednego z nich, chyba że stosownie do art. 33 k.r.io. stanowią one majątek odrębny każdego z nich. Dorobkiem małżonków są wszystkie przedmioty majątkowe nabyte w sposób pierwotny lub pochodny, a więc zasadniczo niezależnie od tego, czy nabycie nastąpiło z mocy samego prawa, czy też było skutkiem czynności prawnej lub innego zdarzenia, z którym związane było nabycie. Sąd podkreślił, że jeśli tego rodzaju nabycie „polega na uzyskaniu przez jedno z małżonków przysporzenia majątkowego bez obowiązku świadczenia przez niego jakiegokolwiek ekwiwalentu na rzecz podmiotu przysparzającego, a nadto, w sytuacji gdy nabycie takie jest wynikiem umowy, w której przekazującemu pozostawione jest prawo wyboru jednego tylko małżonka lub też obojga małżonków jako osoby, na rzecz której przysporzenie ma nastąpić, to w zakresie oceny stosunków między przekazującym a następcą nie sposób nie dostrzec analogii pomiędzy nabyciem na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego zawartą w trybie ustawy z dnia 27 X 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym ... (-) (Dz. U. Nr 32, poz. 140) a nabyciem przez darowiznę przewidzianym w art. 33 pkt 2 k.r.io.”. Również nauka prawa uznaje, że przekazane gospodarstwo rolne wejdzie w skład majątku osobistego obdarowanego. W komentarzu orzeczenia Sądu Najwyższego podkreślono, że „Przekazane w drodze umowy gospodarstwo rolne należy traktować tak jak darowiznę. Gospodarstwo rolne przekazane następcy, który pozostaje we wspólności majątkowej ustawowej, stanowi majątek odrębny następcy (art. 33 pkt 2 k.r.o.). Gospodarstwo rolne przekazane na rzecz obojga małżonków, którzy pozostają we wspólności ustawowej majątkowej, stanowi ich majątek odrębny, na prawach współwłasności w częściach ułamkowych w ujęciu art. 195 i nast. k.c. (art. 33 pkt 2 k.r.o.). Rolnik (przekazujący) może jednak postanowić, że gospodarstwo rolne przekazane wejdzie do majątku wspólnego małżonków (wspólność ustawowa) - art. 33 pkt 2 k.r.o.” (M. Niedośpiał: Glosa do uchwały SN z dnia 13 stycznia 1995 r., syg. akt III CZP 171/94, publikacja OSP 1996/1/1). JM

DODANO:
18/12/2006

wersja do druku

Szukasz dobrego prawnika?

Podoba Ci sie porada opracowana przez tego prawnika? Ty także możesz zadać mu pytanie.

Zadaj pytanie
Wykorzystujemy ciasteczka (cookies), aby lepiej dostosować nasz portal do Twoich oczekiwań, a także w celach statystycznych. Jeśli chcesz zaczerpnąć większej ilości informacji o cookies, przejdź tutaj. Jeśli zapoznałeś się już z tą informacją, zamknij to okienko.