Strefa klienta
Pomoc

Ciąża a zatrudnienie


Pytanie:

Chcę od listopada podjąć pracę, ale właśnie dowiedziałam się, że jestem w drugim miesiącu ciąży. Czy mam obowiązek powiedzieć o tym pracodawcy przy podpisywaniu umowy? Czy jak nie przyznam się, to mogę ponieść póżniej jakieś konsekwencje?

Odpowiedź:

Pracodawca nie może wymagać, aby przyszła pracownica pokazała mu zaświadczenie stwierdzające fakt jej ciąży. Wszelkie pytania odnośnie stanu ciąży są niedozwolone. Pracodawca, który chce aby w procesie rekrutacji dostarczone mu zostało niniejsze zaświadczenie narusza zasady równouprawnienia oraz dyskryminację w stosunkach pracy. Jedynym wyjątkiem od powyższej zasady jest obowiązek przeprowadzenia badań dotyczących stanu ciąży w zakresie wstępnych badań lekarskich dokonywanych przed przyjęciem do pracy. Dotyczy to zatrudnienia przyszłej pracownicy przy pracach wzbronionych kobietom w ciąży. Tu, wyjaśnię, że wykaz prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet określony został w Rozporządzeniu Ministra pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (Dz.U. nr 114, poz. 545 z pożn. zm.). W przypadku, gdy przyszła praca na danym stanowisku będzie pracą uciążliwą lub szkodliwą dla zdrowia przyszłej pracownicy – matki wstępne badania lekarskie będą dotyczyć również ustalenia stanu ciąży. Wtedy jest to obowiązek pracodawcy. Jego naruszenie na podstawie art. 281 pkt 5 K.p. podlega karze grzywny. W tej sytuacji, jeżeli zostanie ustalony stan ciąży u przyszłej kandydatki do pracy, wtedy pracodawca nie może jej dopuścić do pracy wzbronionej kobietom w ciąży. Ciężarne nie mogą pracować m.in.: 1) w pozycji wymuszonej; 2) w pozycji stojącej łącznie ponad 3 godziny w czasie zmiany roboczej; 3) w środowisku, w którym występują nagłe zmiany temperatury powietrza w zakresie przekraczającym 15 stopni Celsjusza; 4) przy pracach w hałasie, drganiach, w zasięgu pól elektromagnetycznych, promieniowaniu; 5) przy obsłudze monitorów ekranowych – powyżej 4 godziny na dobę; 6) przy pracach na wysokościach; 7) przy pracach w wykopach; 8) przy pracach w warunkach podwyższonego lub obniżonego ciśnienia; 9) przy pracach przy obsłudze zwierząt dotkniętych chorobami zakażnymi lub wirusami; 10) przy pracach na linii produkcyjnej w wymuszonym tempie pracy; 11) przy pracach wewnątrz zbiorników i kanałów; 12) przy gaszeniu pożarów, oraz usuwaniu skutków wszelkich awarii; 13) przy uboju zwierząt hodowlanych. Co ważne, nie zawarcie z tego powodu umowy o pracę nie będzie dyskryminacją w stosunkach pracy lecz właściwym przestrzeganiem przez pracodawcę obowiązków nałożonych na niego poprzez ww. rozporządzenie. Jeżeli przyszła Pani praca nie jest wzbroniona kobietom w ciąży, to pracownica sama powiadamia o tym swojego przełożonego wybierając dogodny dla siebie termin. Co ważne nie ponosi ona żadnych konsekwencji z tego, że wcześniej jeszcze przed podpisaniem umowy o pracę nie powiedziała o tym przyszłemu pracodawcy( lub nie pokazała zaświadczenia lekarskiego). W K.p. nie ma określonego terminu w kwestii dokonania tej czynności. Nie zawsze musi to być początek ciąży. Może to być np. kolejny miesiąc odmiennego stanu. Art. 185 par. 1 K.p. wymaga żeby stan ciąży był potwierdzony zaświadczeniem lekarskim. Co ważne pracownica powinna go przedstawić przed końcem zawartej terminowej umowy o pracę. Jeżeli odpowiednio wcześniej nie dokona tej czynności zawarta przez nią terminowa umowa o pracę rozwiąże się. Art. 185 par. 2 K.p. informuje o tym, że pracodawca ma obowiązek zwolnić pracownicę w ciąży na zlecone przez lekarza badania przeprowadzane w związku z ciążą, „(...) jeżeli badania te nie mogą być przeprowadzane poza godzinami pracy. Za czas nieobecności w pracy pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia”. Przepisy prawa pracy ograniczają możliwość rozwiązania umowy o prace w okresie ciąży. Art. 177 par. 1 K.p. dotyczy zakazu wypowiadania umów o pracę – „Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży (...) , chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy”. Ten przepis nie ma zastosowania przy zatrudnianiu na okres próbny nie przekraczający 1 miesiąca (art. 177 par. 2 K.p.). W tym okresie ochronnym umowy terminowe są szczególnie traktowane. I tak, umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający 1 miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, zostaje przedłużona do dnia porodu. Informuje o tym art. 177 par. 3 K.p. Do dnia porodu nie są przedłużane umowy na zastępstwo. Cel i termin takiej umowy został ściśle określony (zastąpienie pracownika w okresie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy) i gdy pracownik wraca do swojej pracy, zastępca nie jest już potrzebny (art. 177 par. 3[1] K.p.). Wyjątek od zasady szczególnej ochrony stosunku pracy stanowi likwidacja lub upadłość pracodawcy (art. 177 par. 4 K.p.). Podstawa prawna: - art. 177 K.p., - art. 185 K.p..

Hasła:

ciąża

Data odpowiedzi:

03-07-2006r.

Działy prawa:

Pracy

Numer porady:

130584

Podobne:

Okres ochronny kobiety w ciąży

Okres ochronny kobiety w ciąży

Jakie mam prawa w okresie ciąży

Jakie mam prawa w okresie ciąży

Ciąża na zwolnieniu lekarskim

Ciąża na zwolnieniu lekarskim

Czy pracodawca ma prawo wypytywać o ciąże w celu ochrony zdrowia kobiety i płodu ?

Czy pracodawca ma prawo wypytywać o ciąże w celu ochrony zdrowia kobiety i płodu ?