Strefa klienta
Pomoc

Co to jest pozew adhezyjny i pod co podlega?


Pytanie:

Odpowiedź:

Z reguły zawsze popełnienie przestępstwa powoduje wyrządzenie u pokrzywdzonego szkody majątkowej. W związku z tym w postępowaniu karnym stworzona została możliwość dochodzenia roszczeń majątkowych , wynikających bezpośrednio z popełnienia przestępstwa. Roszczeń tych może dochodzić właśnie pokrzywdzony , który działa w procesie karnym jako powód cywilny. Zatem pozew adhezyjny to po prostu pozew cywilny składany w postępowaniu karnym i rozpatrywany przez sąd karny „ przy okazji” rozstrzygania w kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonego. Taki pozew powinien zostać wniesiony przez pokrzywdzonego aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. Zgodnie z art. 385. § 1. k.p.k. przewód sądowy rozpoczyna się od odczytania przez oskarżyciela aktu oskarżenia. Pokrzywdzony może również w sprawach ściganych z oskarżenia publicznego złożyć powództwo do akt sprawy , już na etapie postępowania przygotowawczego, w tym z wnioskiem o popieranie go przed sądem przez prokuratora. Takie powództwo może wytoczyć także prokurator jeżeli wg. jego oceny wymaga tego interes społeczny. Oczywiście taki pozew powinien odpowiadać wszelkim wymogom przewidzianym dla tego pisma procesowego w kodeksie postępowania cywilnego ( art.125- 1301,187 - 1872 ).Należy również dołączyć do niego wymagana liczbę odpisów ( art.128 k.p.c). Ważnym jest również że w powód cywilny może dowodzić istnienia tylko tych okoliczności, na których opiera swoje roszczenie. Sąd Najwyższy wyjaśnił iż powód ma prawo dowodzić okoliczności wskazujących na winę oskarżonego, właściwą kwalifikację prawną zarzucanego mu czynu, a nawet działanie w szczególnie obciążających okolicznościach o ile miałoby to wpływ na istnienie roszczenia i jego wysokość. Dodać jeszcze należy że zgodnie z art. 49. § 1 k.p.k. pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Szczegółowa kwestię powództwa adhezyjnego reguluje rozdział 7 kodeksu postępowania karnego art. 62-70 oraz art. 415. Art. 62. Pokrzywdzony może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej wytoczyć przeciw oskarżonemu powództwo cywilne w celu dochodzenia w postępowaniu karnym roszczeń majątkowych wynikających bezpośrednio z popełnienia przestępstwa. Art. 63. § 1. W razie śmierci pokrzywdzonego osoby najbliższe mogą w terminie określonym w art. 62 wytoczyć powództwo cywilne o przysługujące im roszczenia majątkowe wynikające z popełnienia przestępstwa. § 2. W razie śmierci powoda cywilnego osoby najbliższe mogą wstąpić w prawa zmarłego i dochodzić przysługujących im roszczeń. Niewstąpienie tych osób nie tamuje biegu postępowania; sąd wydając orzeczenie kończące postępowanie pozostawia wówczas powództwo cywilne bez rozpoznania. Art. 64. Prokurator, w terminie przewidzianym w art. 62, wytacza powództwo cywilne na rzecz pokrzywdzonego lub osoby, o której mowa w art. 63 § 1, albo popiera wytoczone przez pokrzywdzonego lub tę osobę powództwo, jeżeli wymaga tego interes społeczny. Art. 65. § 1. Sąd przed rozpoczęciem przewodu sądowego odmawia przyjęcia powództwa cywilnego, jeżeli: 1) powództwo cywilne jest z mocy przepisu szczególnego niedopuszczalne, 2) roszczenie nie ma bezpośredniego związku z zarzutem oskarżenia, 3) powództwo zostało wniesione przez osobę nieuprawnioną, 4) to samo roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono, 5) po stronie pozwanych zachodzi współuczestnictwo konieczne z instytucją państwową, samorządową lub społeczną albo z osobą, która nie występuje w charakterze oskarżonego. § 2. Jeżeli pozew odpowiada warunkom formalnym, a nie zachodzą okoliczności wymienione w § 1, sąd orzeka o przyjęciu powództwa cywilnego. § 3. Mimo przyjęcia powództwa cywilnego sąd pozostawia je bez rozpoznania, jeżeli po rozpoczęciu przewodu sądowego ujawni się okoliczność wymieniona w § 1. § 4. Na odmowę przyjęcia powództwa cywilnego lub na pozostawienie go bez rozpoznania na podstawie § 3 zażalenie nie przysługuje. Art. 66. Powód cywilny może dowodzić istnienia tylko tych okoliczności, na których opiera swoje roszczenie. Art. 67. § 1. Jeżeli sąd odmówił przyjęcia powództwa cywilnego lub pozostawił je bez rozpoznania, powód cywilny może dochodzić swego roszczenia w postępowaniu cywilnym. § 2. Jeżeli w terminie zawitym 30 dni od daty odmowy przyjęcia lub pozostawienia powództwa cywilnego bez rozpoznania powód cywilny wniesie o przekazanie pozwu sądowi właściwemu do rozpoznawania spraw cywilnych, za dzień zgłoszenia roszczenia uważa się dzień wniesienia pozwu w postępowaniu karnym. Art. 68. W razie zawieszenia postępowania sąd na żądanie powoda cywilnego przekazuje wytoczone powództwo sądowi właściwemu do rozpoznawania spraw cywilnych. Art. 69. § 1. Jeżeli powództwo cywilne zostało zgłoszone w toku postępowania przygotowawczego, organ prowadzący postępowanie załącza pozew do akt sprawy, a postanowienie co do przyjęcia powództwa wydaje sąd po wpłynięciu sprawy z aktem oskarżenia; za dzień zgłoszenia roszczenia uważa się wówczas dzień zgłoszenia powództwa. § 2. Jeżeli wraz z powództwem cywilnym został zgłoszony wniosek o zabezpieczenie roszczenia, w przedmiocie tego wniosku orzeka prokurator. § 3. Na postanowienie co do zabezpieczenia roszczenia przysługuje zażalenie do sądu. § 4. W razie umorzenia lub zawieszenia postępowania przygotowawczego pokrzywdzony w terminie zawitym 30 dni od daty doręczenia postanowienia może żądać przekazania sprawy sądowi właściwemu do rozpoznawania spraw cywilnych. Jeżeli pokrzywdzony w terminie tym żądania nie zgłosi, zabezpieczenie upada, a wniesiony poprzednio pozew nie wywołuje skutków prawnych. Art. 70. W kwestiach dotyczących powództwa cywilnego, a nie unormowanych przez przepisy niniejszego kodeksu, stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym. Art. 415. § 1. W razie skazania oskarżonego albo warunkowego umorzenia postępowania, sąd uwzględnia albo oddala powództwo cywilne w całości lub w części. § 2. W razie innego rozstrzygnięcia sąd pozostawia powództwo cywilne bez rozpoznania. § 3. Sąd orzeka o pozostawieniu powództwa cywilnego bez rozpoznania, również jeżeli materiał dowodowy ujawniony w toku rozprawy nie wystarcza do rozstrzygnięcia powództwa cywilnego, a uzupełnienie tego materiału spowodowałoby znaczną przewlekłość postępowania. § 4. Jeżeli zasądzone odszkodowanie nie pokrywa całej szkody lub nie stanowi pełnego zadośćuczynienia za krzywdę, pokrzywdzony może dochodzić dodatkowych roszczeń w postępowaniu cywilnym.

Data odpowiedzi:

08-04-2003r.

Działy prawa:

Cywilne Karne

Numer porady:

4135

Podobne: