Strefa klienta
Pomoc

Czy po roku otrzymam z powrotem prawo jazdy w starostwie czy też czeka mnie powtórny kurs i egzamin?


Pytanie:

Dobrowolnie poddałem się karze i mam zakaz prowadzenia pojazdów na okres jednego roku. Na poczet orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów zalicza mi się okres od 22 10 2008 do dnia 22 10 2009 roku, organ wydający uprawnienia do kierowania(starostwo)wydał mi decyzję o cofnięciu owych uprawnień. W związku z tym że różnie to interpretują pytam czy po 22 10 2009 roku otrzymam z powrotem prawo jazdy w starostwie czy też czeka mnie powtórny kurs i egzamin?

Odpowiedź:

Kwestia ta wywołuje pewne wątpliwości w praktyce. W mojej ocenie żeby odzyskać uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych nie musi Pan poddać się egzaminowi kontrolnemu, ponieważ orzeczony został zakaz prowadzenia pojazdów na okres roku, a nie dłuższy. Zgodnie z art. 114 ust 1 ustawy prawo o ruchu drogowym „ Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega: osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok”. W Pana przypadku orzeczono zakaz prowadzenia na okres roku. Jednak wiele urzędów przyjmuje, iż do tego czasu trzeba jeszcze doliczyć okres faktycznego pozostawiania bez prawa jazdy, co oznacza, iż pozbawienie prawa jazdy będzie dłuższe niż roku, więc trzeba zdawać egzamin. W mojej ocenie od jeśli starostwo będzie domagać się od Pana zdawanie egzaminu, to od tego rodzaju decyzji należy się odwoływać, powołują się na rozstrzygniecie zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2007 r. I OSK 866/06. Sąd stwierdził, że zwrot "pozbawiony na okres przekraczający 1 rok" oznacza czasową utratę prawa jazdy, mającą swoje umocowanie prawne w określonym wyroku, postanowieniu czy też decyzji administracyjnej. Chodzi tu więc o okres pozbawienia prawa jazdy, wynikający wprost z określonych tytułów prawnych, a nie czas, jaki w rzeczywistości osoba pozostawała bez prawa jazdy, w związku z załatwieniem czynności proceduralnych (składaniem wniosku o zwrot prawa jazdy, jego rozpatrzeniem itp.). Orzeczenie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia 28 kwietnia 2005 r. Starosta R. odmówił Mariuszowi K. wydania zatrzymanego prawa jazdy kategorii BC bez poddania się sprawdzeniu kwalifikacji. W wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, że wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 2 marca 2005 r. orzeczono wobec Mariusza K. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Prawo jazdy zostało skarżącemu zatrzymane w dniu 9 kwietnia 2004 r., natomiast wniosek o jego zwrot strona złożyła po upływie roku od tego zdarzenia, tj. w dniu 27 kwietnia 2005 r. Wobec tego, w dniu złożenia wniosku o zwrot prawa jazdy okres, podczas którego strona faktycznie pozbawiona była prawa jazdy, przekroczył jeden rok, co uzasadnia poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Na powyższe rozstrzygnięcie Mariusz K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, to jest ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Podkreślił, że środek karny orzeczono na podstawie art. 42 § 1 k.k. na okres 1 roku, co zwalnia go z obowiązku poddania się sprawdzeniu kwalifikacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, uwzględniając skargę, przyjął, iż w niniejszej sprawie zwrot prawa jazdy winien był nastąpić z upływem roku od dnia zatrzymania. Dalszy okres wynika jedynie z konieczności dopełnienia czynności proceduralnych i obejmuje czynności wydawania prawa jazdy, a nie jego prawnego zatrzymania. Brak było zatem podstaw do dalszego zatrzymania prawa jazdy Mariuszowi K. Zatrzymanie prawa jazdy nie polega na utracie dokumentu prawa jazdy, lecz na pozbawieniu prawa i możliwości posługiwania się prawem jazdy wskutek wydania orzeczenia przewidzianego prawem. Warunkiem poddania się sprawdzeniu kwalifikacji osoby ubiegającej się o zwrot prawa jazdy jest pozbawienie prawa jazdy na okres ponad jednego roku. Jeżeli zatrzymanie prawa jazdy obejmowało okres jednego roku lub krótszy, jest to niedopuszczalne. Ustawa dla poddania się sprawdzeniu kwalifikacji wprost wymaga, by prawo jazdy zostało zatrzymane na okres dłuższy niż rok. Zwrot ten dotyczy terminu określonego w orzeczeniu o zakazie prowadzenia pojazdów, a nie terminu rzeczywistego, faktycznego nieposiadania prawa jazdy. W niniejszej sprawie okres zakazu prowadzenia pojazdów nie przekroczył roku, co eliminuje konieczność poddania się przez skarżącego sprawdzeniu kwalifikacji. W postępowaniu administracyjnym doszło zatem do naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 114 ust. 4 oraz art. 138 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej. W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że jeżeli fizycznie okres pozbawienia prawa jazdy trwał dłużej niż rok, to uzasadnionym jest sprawdzenie kwalifikacji osoby ubiegającej się o jego zwrot, ponieważ z powodu ponadrocznego nieprowadzenia pojazdów uzasadnione są zastrzeżenia co do niezbędnych kwalifikacji do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Zdaniem Kolegium, zasadnicze znaczenie ma fakt, przez jaki okres rzeczywiście kierowca pozbawiony był posiadania prawa jazdy, a nie na jak długo orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Taka interpretacja wynika, w ocenie strony skarżącej, wprost z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, a co za tym idzie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wyrażone w zaskarżonym wyroku nie znajduje dostatecznego wsparcia w tym przepisie. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi zważył, co następuje: Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była jego pozbawiona na okres przekraczający 1 rok. Z cytowanego przepisu wprost wynika, iż warunkiem poddania sprawdzeniu kwalifikacji osoby ubiegającej się o zwrot prawa jazdy jest pozbawienie jej prawa jazdy na okres powyżej jednego roku. Tym samym, niedopuszczalne jest sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli zatrzymanie prawa jazdy obejmowało okres jednego roku lub krótszy. Nie sposób podzielić stanowiska strony skarżącej, reprezentującej pogląd, iż pozbawienie prawa jazdy w rozumieniu powyższego przepisu odnosi się do rzeczywistego okresu pozbawienia kierowcy posiadania prawa jazdy, a nie okresu wynikającego z orzeczonego wobec kierowcy środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Zdaniem Sądu, w tym składzie, przez "pozbawienia prawa jazdy" zawarte w cytowanym przepisie należy rozumieć określone kategorie prawne przewidziane w Kodeksie karnym i w Kodeksie wykroczeń oraz w ustawie Prawo o ruchu drogowym, a nie stany faktyczne, jak na przykład nieodebranie prawa jazdy od organu administracji (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 1984 r., sygn. akt SA/Wr 566/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 112; wyrok NSA z dnia 14 września 1984 r., sygn. akt III SA 501/84, niepubl.). A zatem, zawarty w treści cytowanego przepisu zwrot "pozbawiony na okres przekraczający 1 rok" oznacza czasową utratę prawa jazdy, mającą swoje umocowanie prawne w określonym wyroku, postanowieniu czy też decyzji administracyjnej. Wyłącznie okres faktycznego pozbawienia prawa jazdy, wynikający wprost z określonych tytułów prawnych, przesądza o terminie pozbawienia prawa jazdy, a nie czas, jaki w rzeczywistości osoba pozostawała bez prawa jazdy. Okres, przez który kierujący nie czynił starań o odzyskanie zatrzymanego prawa jazdy, mimo upływu okresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, nie może być wliczony do okresu pozbawienia prawa jazdy określonego w art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, iż wobec Mariusza K. wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 2 marca 2005 r. orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku, co powoduje, iż okres pozbawienia prawa jazdy przez stronę mieści się w dopuszczalnej granicy wynikającej z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym i nie uzależnia zwrotu zatrzymanego prawa jazdy od uprzedniego kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. A zatem, bez znaczenia pozostaje moment, w którym Mariusz K. faktycznie wystąpił z wnioskiem o zwrot zatrzymanego dokumentu. Okres pomiędzy upływem końcowego terminu zatrzymania prawa jazdy, wynikający z wyroku sądowego, a wystąpieniem o jego zwrot nie wlicza się do okresu sankcji karnej nałożonej na stronę i tym samym nie może powodować ujemnych skutków prawnych dla strony. Termin ten bowiem nie ma żadnego umocowania prawnego, gdyż nie wynika ani z wyroku sądu ani z decyzji administracyjnej, a jego wymiar uzależniony jest niejako od woli strony występującej z wnioskiem o zwrot dokumentu. Na aprobatę zasługuje zatem stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż okres wykraczający poza 1 rok zatrzymania prawa jazdy, nie mający umocowania ustawowego, nie jest okresem zatrzymania prawa jazdy, a jego wydawania. W przeciwnym razie, wobec braku ustawowego określenia terminu, w jakim ma nastąpić zwrot zatrzymanego prawa jazdy, odzyskanie zatrzymanego na 1 rok czasu prawa jazdy, bez uprzedniego poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, byłoby praktycznie niemożliwe i całkowicie uzależnione od woli organów. Za nietrafne należy także uznać twierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej zawarte w skardze kasacyjnej o konieczności ponownego przechodzenia sprawdzenia kwalifikacji na skutek uzasadnionych zastrzeżeń co do niezbędnych kwalifikacji do bezpiecznego prowadzenia pojazdów wobec ponadrocznego nieprowadzenia pojazdu przez osobę, której prawo jazdy zostało zatrzymane. W obecnym stanie prawnym nie ma związku pomiędzy posiadaniem prawa jazdy a rzeczywistym kierowaniem pojazdu. Sam fakt posiadania uprawnień do kierowania pojazdami nie jest bowiem tożsamy z wykonywaniem tegoż uprawnienia i - jak wynika z doświadczenia życiowego - często zdarza się, iż mimo wieloletniego posiadania prawa jazdy uprawnienie to nie jest w ogóle realizowane. Reasumując, stwierdzić należy, iż jeżeli zakaz prowadzenia pojazdów był orzeczony na okres nie dłuższy niż 1 rok, a po jego upływie osoba zainteresowana nie odebrała dokumentu z siedziby organu, który wykonywał karę, nie ma podstaw do skierowania tej osoby na egzamin sprawdzający kwalifikacje, nawet wówczas, gdy faktycznie (a nie prawnie) nie dysponowała prawem jazdy przez okres dłuższy niż rok. NSA uznał, że w rację ma Mariusz K., a nie Starosta i Samorządowe Koelgium Odwoławcze i że w tej sytuacji zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym nie może zostać uwzględniony. Podstawa prawna: Ustawa prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r., tekst jednolity: Dz. U. 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zmianami. JM

Hasła:

ruch drogowy, zakaz prowadzenia pojazdów

Data odpowiedzi:

16-04-2009r.

Działy prawa:

Administracyjne Karne

Numer porady:

138771

Podobne:

Dzień dobry.Czy jest możliwe skrócenie okresu zatrzymania prawa jazdy w moim przypadku?Jesli jest to możliwe to co mam zrobic. Mam…

Skrócenie zakazu prowadzenie samochodu