Strefa klienta
Pomoc

Pozbawienie praw rodzicielskich, a prawo do alimentów


Pytanie:

Samotnie wychowuję córkę. Ojciec widział ją tylko raz gdy miała 6 tygodni (obecnie ma 20 miesięcy) - nie kontaktuje się z nami w żaden sposób. Na mają prośbę o wydanie zgody na paszport początkowo zgodził się,  jednak ostatecznie się wycofał. Alimenty płaci raczej regularnie ma jedynie zaległości za wyprawkę. Czy mogę pozbawić ojca praw rodzicielskich? Czy stracę prawo do alimentów?

Odpowiedź:

Pozbawienie władzy rodzicielskiej
 
Pozbawienie władz rodzicielskiej jest najdalej idącą ingerencją sądu we władzę rodzicielska. Jest to ostateczność i sądy orzekają o pozbawieniu dopiero wtedy, gdy dotychczasowe środki przewidziane przez prawo nie odniosły zamierzonego skutku albo gdy okoliczności danego przypadku wskazują, że zastosowanie łagodniejszych środków byłoby bezcelowe. Przyczyny, które skutkują orzeczeniem o pozbawieniu władzy rodzicielskiej, ustawodawca wyliczył enumeratywnie w art. 111 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego są nimi:
1) trwała przeszkoda w jej wykonywaniu, np. zupełny brak zainteresowania dzieckiem, pobyt w zakładzie leczniczym w związku z chorobą psychiczną, nadużywanie alkoholu lub środków odurzających. Fakt że matka dzieci leczy się w zakładzie psychicznym, może być przyczyną pozbawienia władzy rodzicielskiej.
2) nadużywanie władzy, np. znęcanie się nad dzieckiem,
3) rażące zaniedbywanie obowiązków przez rodziców.
Pozbawienie władzy rodzicielskiej trwa aż do pełnoletniości dziecka, chyba że na skutek zmiany sytuacji, sąd uchyli orzeczenie i przywróci rodzicowi pełnię władzy. Taką możliwość przewiduje art. 111 § 2 k. r. o., mianowicie według tego artykułu sąd może przywrócić władzę rodzicielską w razie ustania przyczyny, która stała się podstawą pozbawienia.
Ponadto istnieją następujące możliwości wydania stosownego orzeczenia przez sąd opiekuńczy. W art. 109 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewidziano:
§ 1. Jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia.
§ 2. Sąd opiekuńczy może w szczególności:
1) zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania lub skierować rodziców do placówek albo specjalistów zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń,
2) określić, jakie czynności nie mogą być przez rodziców dokonywane bez zezwolenia sądu, albo poddać rodziców innym ograniczeniom, jakim podlega opiekun,
3) poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego,
4) skierować małoletniego do organizacji lub instytucji powołanej do przygotowania zawodowego albo do innej placówki sprawującej częściową pieczę nad dziećmi,
 5)  zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej albo w placówce opiekuńczo-wychowawczej.
 
Z naszej praktyki wynika, że z opisywanego zachowania ojca dziecka niestety trudno będzie uzyskać całkowite pozbawienie go władzy rodzicielskiej. Niewystarczające interesowanie się dzieckiem nie stanowi bowiem rażącego zaniedbywania swoich obowiązków rodzicielskich.
 
 
W dziale Wzory Pism - Prawo Rodzinne znajdują się wzory wniosku o pozbawienie władzy rodzicielskiej:
http://www.poradaprawna.com/wzory_pism/pobierz/wniosek-o-pozbawienie-wladzy-rodzicielskiej,210.html
oraz:
http://poradaprawna.pl/wzory_pism/pobierz/wniosek-o-pozbawienie-rodzica-wladzy-rodzicielskiej-nad-dzieckiem,212.html
 
Alimenty na dziecko
 
Ewentualne pozbawienie lub ograniczenie władzy rodzicielskiej ojca dziecka nie prowadzi do tego, że przestanie on płacić alimenty. Pozbawienie czy ograniczenie władzy rodzicielskiej nie oznacza bowiem, że przestaje on być ojcem. Orzeczenie sądu prowadzi do pozbawienia ojca pewnych praw w stosunku do dziecka, ale nie zwalnia go z obowiązków. Nadal jest ojcem i nadal ciąży na nim obowiązek alimentacyjny.
Ojciec może ewentualnie starać się o obniżenie alimentów. Wysokość alimentów może być zmieniana – podwyższana lub zmniejszana. Podstawą jest art. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, którego przewiduje, iż w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.
Na podstawie tego artykułu można zarówno wnosić o podwyższenie, jak i o obniżenie wysokości alimentów jeśli tylko nastąpiła „zmiana stosunków”. Przykładowo może to być znaczące zmniejszenie się dochodów ojca lub konieczność płacenia alimentów na jeszcze jedno dziecko. Jako „zmianę stosunków” można też potraktować zmianę potrzeb dziecka.
 
Zgodna ojca na wyjazd za granicę
 
Jeśli chodzi o wyjazd dziecka za granicę, to bez zgody ojca taki wyjazd. Zgodna ojca może być zastąpiona wyrokiem sądu rodzinnego. Na podstawie tego orzeczenie może zostać wydany paszport dla dziecka. Podkreślam, że zgoda sądu jest też potrzebna jeśli dziecko ma już odpowiednie dokumenty, ale ojciec nie wyraża zgody na wyjazd.
 
Jeśli dziecko nie ma paszportu, a ojciec nie zechce podpisać stosownych dokumentów, to konieczne jest wystąpienie do sądu o zgodę na wydanie paszportu dziecku. Wzór „Wniosek o wyrażenie zgody na wydanie paszportu dziecku” zamieszczony jest w na stronie naszego Serwisu w dziale Wzory pism – Prawo rodzinne (adres strony: http://poradaprawna.pl/wzory_pism/pobierz/wniosek-o-wyrazenie-zgodny-na-wydanie-paszportu-dziecku,211.html).
 
Dla przyśpieszenia całej sprawy można w jednym piśmie wystąpić do sądu o zezwolenie na wyjazd i na wydanie paszportu dla dziecka. Do wniosku konieczne będzie przedstawienie odpisu zupełnego aktu urodzenia dziecka.
 
Nawet jeśli dziecko ma paszport i chce Pani wyjechać za granice z dzieckiem, a ojciec nie chce się zgodzić na wyjazd, to konieczne jest wystąpienie do sądu rodzinnego z wniosek o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka. Podstawą prawną takiego wniosku jest art. 97 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Artykuł ten przewiduje, że:
„§ 1 . Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania.
§ 2. Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy.”
 
Nauka prawa podkreśla, że do istotnych spraw dziecka, co do których w braku porozumienie miedzy rodzicami, rozstrzyga sąd rodzinny zalicza się: kwestię obywatelstwa dziecka, zmianę jego imienia i nazwiska, zmianę pobytu małoletniego czy też jego wyjazd za granicę (H. Hak „Władza rodzicielska” Toruń 1995, s. 59).
 
Skoro nie możecie się Państwo się porozumieć, to sprawę musi rozstrzygnąć sąd. Jeśli Pani wniosek zostanie uwzględniony, orzeczenie zastąpi zgodę ojca. We wniosku trzeba opisać całą sprawę, przedstawić powody dla których zamierza Pani wyjechać z kraju.
Podkreślamy też, że Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 października 1970 r. (syg. akt III CRN 181/70, publikacja OSNC 1971/6/107) stwierdził, że wyjazd i zatrzymanie dziecka wbrew woli drugiego rodzica i bez zgody sądu może być uznane za nadużycie władzy rodzicielskiej i może skutkować jej pozbawieniem.
 
Wzór wniosku o wydanie zgodny na wyjazd dziecka za granicę jest zamieszczony na stronie Serwisu w dziale Wzory Pism – Prawo rodzinne „Wniosek o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka” (adres strony: http://poradaprawna.pl/wzory_pism/pobierz/wniosek-o-rozstrzygniecie-o-istotnych-sprawach-dziecka,155.html).
 
Trudno jest nam ocenić jaką decyzję podejmie sąd. Wszystko zależy od oceny sprawy dokonanej przez sędziego. W każdym bądź razie orzeczenie wyrażające zgodę na wyjazd dziecka nie są czymś wyjątkowym.
 
Podkreślam, że na podobne pytania wielokrotnie odpowiadaliśmy w serwisie. Zachęcam więc do  innymi poradami  dotyczącymi haseł: pozbawienie praw rodzicielskich i pozbawienie władzy rodzicielskiej , a także wyjazd dziecka za granicę oraz alimenty, obniżenie alimentów .

JM

Hasła:

alimenty, pozbawienie praw rodzicielskich, wyjazd dziecka za granicę, obniżenie alimentów, pozbawienie władzy rodzicielskiej, wyjazd za granicę, wyjazd dziecka

Data odpowiedzi:

20-09-2010r.

Działy prawa:

Cywilne Postepowanie cywilne Rodzinne

Numer porady:

231084

Podobne: