Strefa klienta
Pomoc

Spadek po zmarłym ojcu


Pytanie:

W jaki sposób można zabezpieczyć majątek po zmarłym, żeby nie rozgrabiła go rodzina? Czy spadkobiercami są tylko dzieci zmarłego, jeżeli był wiele lat po rozwodzie? Czy we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku mam podać tylko swojego syna i córkę (ze związku małżeńskiego), czy muszę też podać, że miał prawdopodobnie jeszcze jedno dziecko? A jeżeli nie podam, że było jeszcze prawdopodobnie jedno dziecko, czy grożą mi w związku z tym jakieś konsekwencje? Czy we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku mam wpisać siebie jako wnioskodawczynię czy niepełnoletniego syna? Ojciec mojego dziecka zmarł w marcu tego roku. Wychowywałam syna sama, ojciec płacił alimenty na utrzymanie syna. Ojciec mojego syna miał też córkę ze związku małżeńskiego, był po rozwodzie. Prawdopodobnie miał też jeszcze dziecko z wolnego związku, ale nie znam szczegółów i nie wiem czy to nie jest tylko plotka. Ojciec syna posiadał mieszkanie własnościowe, samochód oraz jakieś oszczędności na koncie bankowym. Przed śmiercią mieszkała z nim konkubina. Samochód wziął jeden z braci i obecnie korzysta z niego. Obawiam się, że samochód, jak też inne dobra materialne zostaną rozgrabione przez rodzinę, która ma dostęp do samochodu i mieszkania. Chciałabym wystąpić do sądu w imieniu syna o nabycie spadku po ojcu.

Odpowiedź:

Zabezpieczenie spadku Przepisy o zabezpieczeniu spadku zawarte są kodeksie postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.) Spadek zabezpiecza się, gdy z jakiejkolwiek przyczyny grozi naruszenie rzeczy lub praw pozostałych po spadkodawcy, zwłaszcza przez usunięcie, uszkodzenie, zniszczenie albo nie usprawiedliwione rozporządzenie (art. 634 k.p.c.). Do zabezpieczenia spadku właściwy jest sąd, w którego okręgu znajdują się rzeczy będące w chwili otwarcia spadku we władaniu spadkodawcy (art. 633 k.p.c.). Zgodnie z art. 635 k.p.c. sąd dokonuje zabezpieczenia spadku na wniosek lub z urzędu. Wniosek może zgłosić każdy, kto uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, uprawnionym do zachowku lub zapisobiercą, a ponadto wykonawca testamentu, współwłaściciel rzeczy, współuprawniony co do praw pozostałych po spadkodawcy, wierzyciel mający pisemny dowód należności przeciwko spadkodawcy oraz właściwy urząd skarbowy. Wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu spadku i o spisie inwentarza sąd zleca komornikowi lub innemu organowi. W myśl art. 636 k.p.c. środkami zabezpieczenia są: spisanie majątku ruchomego i oddanie go pod dozór, złożenie do depozytu, ustanowienie zarządu tymczasowego, ustanowienie dozoru nad nieruchomością. Zastosowanie jednego z tych środków nie wyłącza zastosowania innych, równocześnie lub kolejno. Szczegółowe zasady przeprowadzenia postępowania w sprawie zabezpieczenia spadku reguluje Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 października 1991 r. Zgodnie z rozporządzeniem komornik dokonuje spisania majątku ruchomego w toku zabezpieczenia spadku lub sporządzania spisu inwentarza, w obecności dwóch świadków, powołanych przez komornika. Z dokonanej czynności sporządza się protokół, który podpisują wszyscy obecni. Odmowę lub niemożność podpisania stwierdza się w protokole z podaniem przyczyny odmowy lub niemożności podpisania. Protokół sporządza się w dwóch egzemplarzach. Jeżeli spisaniu podlegają przedmioty o wartości artystycznej, naukowej lub historycznej, komornik zawiadamia o tym właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. W protokole zamieszcza się również istotne dla sprawy oświadczenia osób, których obecność przy dokonywanej czynności jest dopuszczalna, oraz oświadczenia osób trzecich zgłaszających swoje prawa do przedmiotów objętych spisem. Po wykonaniu postanowienia komornik przesyła akta sądowi rejonowemu. Przy spisaniu majątku ruchomego mogą być obecne osoby, które mają prawo zgłosić wniosek o zabezpieczenie. Nieobecność tych osób nie wstrzymuje wykonania czynności. Komornik wykonujący postanowienie powinien w razie potrzeby zastosować tymczasowe środki zapobiegające usunięciu ruchomości przed ich spisaniem. W szczególności może dokonać ich opieczętowania, jeżeli napotyka przeszkody przy przystąpieniu do czynności lub gdy odracza prowadzenie czynności. Trzeba wziąć po uwagę, że czynności komornika mogą być bardzo kosztowne. Zgodnie z art. 53 o komornikach sądowych i egzekucji za dokonanie spisu inwentarza albo innego spisu majątku pobiera się stałą opłatę w wysokości 10 % przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za każdą rozpoczętą godzinę. Jeśli więc czynności komornika potrwają kilkanaście godzin, to trzeba będzie zapłacić kilka tysięcy złotych opłaty. Po zabezpieczeniu sąd powinien określić kto jest spadkobiercą wydając postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 669 i nast. k.p.c.). Dopiero wówczas trzeba będzie prowadzić postępowania o podział majątku. Dziedziczenie Zgodnie z art. 931 kodeksu cywilnego w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Jeśli zmarły był już po rozwodzie, to dziedziczą po nim wyłącznie jego dzieci. Nie ma znaczenia czy są to dzieci ślubne czy nie. Nie jest też ważne czy zmarły zajmował się nim i czy w ogóle utrzymywał kontakt. Do kręgu spadkobierców zaliczyłoby się także „nieznane” dziecko, jeśli tylko zostałby wykazane, że zmarły był jego ojcem. Musiałby przedstawić dokumenty z urzędu stanu cywilnego (akt urodzenia), żeby wykazać swoje pokrewieństwo ze zmarłym. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych. Wniosek o stwierdzenia nabycia spadku Wnioskodawcą jest małoletni, ale działający poprzez swojego rodzica (opiekuna prawnego). Przykładowo na wniosku można byłoby oznaczyć wnioskodawcę w ten sposób „Wnioskodawca: małoletni Jan Kowalski zam. ul. Mickiewicza 4, 66–620 Gubin działający przez swoją matkę: Joanną Kowalską – zam. ul. Mickiewicza 4, 66–620 Gubin We wniosku należy wskazać wszystkie osoby zainteresowane, poprzez podanie ich imion, nazwisk i aktualnych adresów. Zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania. Może on wziąć udział w postępowaniu w każdym stanie sprawy. Jeżeli weźmie udział, staje się uczestnikiem (art. 510 § 1 k.p.c.). Zatem we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, należy wskazać osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi czy testamentowi. W przypadku, gdy wnioskodawca nie wskaże we wniosku wszystkich zainteresowanych, sąd wezwie ich do udziału w sprawie. Przez wezwanie do wzięcia udziału w sprawie wezwany staje się uczestnikiem (art. 510 § 2 k.p.c.). Gdy wnioskodawca nie potrafi wskazać miejsca pobytu któregokolwiek z uczestników postępowania, gdyż nie jest ono znane, to sąd wyznaczy kuratora do jego zastępowania. Wyznaczenie następuje z urzędu (art. 510 § 2 k.p.c.). Sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. W szczególności bada, czy spadkodawca pozostawił testament. Jeśli nie jest Panie pewna co do istnienia innych ewentualnych spadkobierców, to należałby to zaznaczyć we wniosku o stwierdzenia nabycia spadku, a potem w tzw. zapewnieniu spadkowym. Trzeba zaznaczyć, że sąd spadku na rozprawie odbierze od zgłaszającego się spadkobiercy zapewnienie spadkowe. Stanowi ono dowód, że nie ma innych spadkobierców. Pod względem skutków karnych zapewnienie jest równoznaczne ze złożeniem zeznań pod przyrzeczeniem, o czym sędzia powinien uprzedzić składającego zapewnienie (art. 671 § 3 k.p.c.). W zapewnieniu zgłaszający się powinien złożyć oświadczenie co do wszystkiego, co mu jest wiadome. Winien zeznać o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nim i o testamentach spadkodawcy (art. 671 § 2 k.p.c.). Jeżeli zapewnienie nie było złożone albo jeżeli zapewnienie lub inne dowody nie będą uznane przez sąd za wystarczające, postanowienie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może zapaść dopiero po wezwaniu spadkobierców przez ogłoszenie (art. 672 k.p.c.). Ogłoszenie umieszcza się w piśmie poczytnym na całym obszarze państwa, a ponadto podaje się do publicznej wiadomości w miejscu ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, w sposób przyjęty na danym obszarze. Może to być np. umieszczenie ogłoszenia w budynku urzędu miejskiego czy w lokalnym, poczytnym na danym obszarze piśmie. Sąd może jednak odstąpić od umieszczenia ogłoszenia w piśmie w przypadkach, gdy wartość spadku jest nieznaczna. Ogłoszenie powinno zawierać: 1) imię, nazwisko, zawód oraz ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, 2) datę śmierci spadkodawcy, 3) wskazanie majątku pozostałego po spadkodawcy, 4) wezwanie, aby spadkobiercy w ciągu sześciu miesięcy od dnia wskazanego w ogłoszeniu zgłosili i udowodnili nabycie spadku, gdyż w przeciwnym razie mogą być pominięci w postanowieniu o stwierdzenie nabycia spadku (art. 673 k.p.c.). Jeżeli w tym terminie osoby zgłoszą się jako spadkobiercy, sąd wyznaczy rozprawę w celu rozpoznania ich żądań. Natomiast jeżeli w ciągu sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia o wezwaniu spadkobierców nikt nie zgłosi się jako spadkobierca albo zgłosiwszy się nie udowodni na rozprawie swoich praw do spadku, sąd wyda postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku przez spadkobierców, których prawa zostały wykazane. Podstawa prawna; - ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz.U. 1964 r. Nr 16 poz. 93 z zm.); - ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 r. Nr 43 poz. 296 ze zm.); - ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. z 1997 roku, Nr 133, poz. 882 ze zm.); - Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 1 października 1991 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy zabezpieczeniu spadku i sporządzeniu spisu inwentarza (Dz.U. Nr z 1991 r. 92, poz. 411 ze zm.). JM

Hasła:

spadek

Data odpowiedzi:

16-07-2007r.

Działy prawa:

Postepowanie cywilne Spadkowe

Numer porady:

134274

Podobne: