Strefa klienta
Pomoc

Urlop wychowawczy i kwestie z nim związane


Pytanie:

Mam problem z opieką nad dzieckiem i chciałabym iść na pół roku na urlop wychowawczy.. Pracodawca nie powinien mi robić kłopotu. jak to się ma do urlopu wypoczynkowego - nie tracę go? ile wynosi zasiłek wychowawczy i czy mi przysługuje? czy jeśli wykorzystam pół roku tego urlopu wychowawczego, potem wrócę do pracy, a po kilku miesiącach znowu będę chciała skorzystać z urlopu wychowawczego to czy jest to możliwe? Jak długo mogę tak robić? dziecko moje kończy 2 lata w kwietniu 2007 r. Bardzo proszę o informacje do jakiego urzędu, instytucji powinnam się zgłosić aby wszystko ustalić? W pracy wystarczy chyba tylko podanie z prośbą?

Odpowiedź:

W pytaniu brak jest informacji odnośnie posiadanej umowy o pracę. W kwestii urlopu wychowawczego jest to istotne, ponieważ stanowi on uprawnienie pracownicze. Moja odpowiedź będzie zatem ogólna w tej kwestii. Ze względu na złożoność problematyki prawnej podzieliłam ją na kilka części. 1. Dla kogo urlop wychowawczy? Zasady udzielania urlopu wychowawczego oraz korzystanie z tego świadczenia zostały uregulowane w art. 186 – 186[6] K.p. oraz w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania urlopu wychowawczego (publikacja: Dz.U. z 2003 r. nr 230, poz. 2291). Pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 4 roku życia. Informuje o tym art. 186 par. 1 K.p. W myśl art. 186 par. 2 K.p. pracownik może również dodatkowo skorzystać z „(…) urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia, jeżeli z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej opieki pracownika”. Do tego stażu zalicza się wszystkie okresy zatrudnienia zarówno u poprzednich oraz obecnego pracodawcy. Nie jest wymagana ciągłość pracy. Do okresu zatrudnienia w celu otrzymania urlopu wychowawczego nie jest wliczany okres prowadzenia działalności gospodarczej. Liczone jest tylko zatrudnienie na umowę o pracę, ponieważ urlop wychowawczy jest uprawnieniem pracowniczym. Z urlopu wychowawczego może korzystać zarówno matka jak i ojciec dziecka. Niniejsze świadczenie może być wykorzystane w całości lub z przerwami ( najwyżej w 4 częściach) do ukończenia przez dziecko 4 roku życia. Można przerwać urlop wychowawczy (bez podania przyczyny) i wrócić do pracy a potem pójść na niego ponownie. Co ważne, nie ma tutaj znaczenia wymiar czasu pracy. 2. Wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego Z wnioskiem o udzielenie urlopu wychowawczego pracownik powinien wystąpić co najmniej na dwa tygodnie przez wskazanym przez siebie terminem rozpoczęcia urlopu. Co ważne, do wniosku należy dołączyć pisemne oświadczenie ojca dziecka o braku zamiaru korzystania z urlopu wychowawczego przez czas, w którym korzystać będzie matka dziecka. Literatura prawnicza ( Dorota Kosacka – Łędzewicz, Bogdan Olszewski , „Leksykon pracodawcy 2005”, Oficyna Wydawnicza Unimex 2005, s. 385) podaje: - „ Wymienione oświadczenie nie jest wymagane w przypadku: Ograniczenia lub pozbawienia drugiego z rodziców władzy rodzicielskiej; Ograniczenia lub zwolnienia z opieki drugiego z opiekunow dziecka; Gdy zachodzą niedające się usunąć przeszkody do uzyskania takiego oświadczenia. Jeśli mają miejsce wymienione okoliczności pracownik powinien dołączyć do wniosku odpowiednie dokumenty potwierdzające zwolnienie z doręczenia oświadczenia o niekorzystanie z urlopu drugiego z rodziców (opiekunów). Jeżeli dołączenie dokumentów nie jest możliwe, do wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego pracownik dołącza pisemne oświadczenie w tej sprawie. W przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka niepełnosprawnego wymagane jest dodatkowo orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecka”. W treści wniosku należy napisać (przykładowo) ; „Proszę o udzielenie mi urlopu wychowawczego w okresie od ……… do …….. w celu sprawowania osobistej opieki nad ……………………..(tu należy podać imię i nazwisko dziecka) urodzoną/ym dnia …………... Oświadczam, że do tej pory nie korzystałam z urlopu wychowawczego na syna/córkę ………………. Do wniosku załączam oświadczenie ojca dziecka ……………………….( tu należy podać imię i nazwisko ojca dziecka) zamieszkałego w ……………..o braku zamiaru korzystania z urlopu wychowawczego na ……………….(tu podajemy imię i nazwisko dziecka) w wymienionym przeze mnie okresie”. Wniosek pracownika w kwestii udzielenia urlopu wychowawczego jest dla pracodawcy wiążący. Nie może on zatem dać odpowiedzi odmownej. W kwestii urlopu wychowawczego wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14.10 204 r. ( I PK 691/03) : „Urlop wychowawczy stanowi przerwę w wykonywaniu pracy przeznaczoną na wypełnienie obowiązków związanych z rodzicielstwem – urodzeniem i wychowaniem potomstwa. Urlop wychowawczy uznawany jest za usprawiedliwioną nieobecność w pracy, w czasie której trwałość stosunku pracy podlega szczególnej ochronie”. Na podstawie art. 186[1] par. 1 zdanie 1 K.p., pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego do dnia zakończenia tego urlopu. 3. Urlop wychowawczy przy umowie o pracę zawartą na czas określony W sytuacji udzielania urlopu wychowawczego przy terminowej umowie o pracę urlop wychowawczy obejmuje okres nie dłuższy niż zawarta umowa o pracę na czas określony. Jeżeli zostaną spełnione warunki zawarte w art. 186 par. 1 K.p. wówczas pracodawca może zatem udzielić urlopu wychowawczego do dnia rozwiązania stosunku pracy. Co istotne, art. 186[1] par. 2 K.p informuje o tym, że - „W przypadku złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego po dokonaniu czynności zmierzającej do rozwiązania umowy o pracę, umowa rozwiązuje się w terminie wynikającym z tej czynności”. Gdyby pracodawca udzielił pracownikowi urlopu wychowawczego na okres dłuższy niż zawarta umowa o pracę na czas określony to w myśl wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1978 r. ( I PZP 28/78. OSNZ z 1979 r. nr 5, poz. 92), można wnioskować, że została zawarta nowa umowa o pracę. 4. Do czego jest wliczany urlop wychowawczy? W świetle art. 186[5] K.p. okres urlopu wychowawczego, w dniu jego zakończenia, wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego wlicza się m.in. okres urlopu wychowawczego. Informuje o tym par. 15 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie urlopów i zasiłków wychowawczych (Dz.U. z 1996 r. nr 60, poz. 277 z póżn. zm.). Tu cytuję: - § 15. 1. Okres urlopu wychowawczego, w dniu jego zakończenia, wlicza się do okresu zatrudnienia u pracodawcy, który udzielił tego urlopu. 2. Okresu urlopu wychowawczego nie wlicza się do okresu zatrudnienia wymaganego do wykonywania pracy określonego rodzaju lub na określonym stanowisku, zgodnie z odrębnymi przepisami. Urlop wychowawczy zaliczany jest też do okresów nieskładkowych potrzebnych w celach przyznania emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 5 a Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 1998 r. nr 162, poz. 1118 z póżn. zm.) przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy urlopu wychowawczego są okresami nieskładkowymi, Uwzględniane są tutaj okresy w wieku do lat 4 - w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie - bez względu na liczbę dzieci do 6 lat. 5. Dodatek do świadczenia rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego W okresie przebywania na urlopie wychowawczym pracownicy – matce należy się dodatek do świadczenia rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego uregulowany jest w art. 10 ust. 1 Ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. nr 228, poz. 2255 z pożn. zm.). Finansowany on jest z budżetu państwa. Niniejszy dodatek przysługuje nie dłużej jednak niż przez okres: 1)24 miesięcy kalendarzowych; 2)36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu; 3)72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dodatek ten wynosi 400.00 zł miesięcznie. W celu otrzymania tego dodatku należy najpierw wystąpić o świadczenie rodzinne. Obecnie wypłacają je urzędy miasta i gminy lub na ich zlecenie ośrodki pomocy społecznej. Tam też należy załatwić wszystkie formalności. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 Ustawy z dnia 28 listopada 203 r. o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje osobom „(…) jeżeli dochód rodzinny w przeliczeniu na osobę (…) nie przekracza kwoty 504, 00 zł”. Potrzebne jest tutaj zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o osiągniętych dochodach za rok ubiegły. O świadczenie rodzinne można wystąpić w każdy czasie. 6. Co z urlopem wypoczynkowym? Jeżeli chodzi o urlop wypoczynkowy to w przypadku gdy pracownik przebywa na urlopie wychowawczym nabywa prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze proporcjonalnym. Art. 155[2] par. 1 pkt 2 K.p. wymienia m.in. urlop wychowawczy jako okres niewykonywania pracy, który powoduje konieczność zastosowania zasad proporcjonalności przy udzielaniu urlopu wypoczynkowego. Co ważne, proporcjonalne obniżenie urlopu wypoczynkowego nastąpi wtedy, gdy pracownik powróci do pracy. Jak wskazuje literatura prawnicza ( „Prawo pracy” nr 6/2003) – może to nastąpić „(…) tylko wówczas, gdy uprzednio pracownik nie wykorzystał już całego przysługującego mu urlopu lub takiej jego części, która uniemożliwia dokonanie pełnego proporcjonalnego obniżenia wymiaru urlopu”. Podstawa prawna: - art. 186 – 186[6] K.p.; - art. 155[2] par. 1 pkt 2 K.p.; - par. 15 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie urlopów i zasiłków wychowawczych (Dz.U. z 1996 r. nr 60 ze zm.); - art. 7 ust. 5a Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 1998 r. nr 162, poz 1118 z póżn. zm.) - Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania urlopu wychowawczego ( Dz.U. z 2003 r. nr 230, poz. 2291); - art.5 ust. 1 , art. 10 ust. 1 Ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. nr 228, poz. 2255 z pożn. zm.) Orzecznictwo uzupełniające Sądu Najwyższego: 1. Wyrok SN z 14.10.2004 r., I PK 691/03 Urlop wychowawczy stanowi przerwę w wykonywaniu pracy przeznaczoną na wypełnienie obowiązków związanych z rodzicielstwem – urodzeniem i wychowaniem potomstwa. Urlop wychowawczy uznawany jest za usprawiedliwioną nieobecność w pracy, w czasie której trwałość stosunku pracy podlega szczególnej ochronie. 2. Uchwała SN z 15.2.2006 r.( II PZP 13/05) Przepisy art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 13.3.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.) mogą stanowić podstawę rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem w okresie urlopu wychowawczego, także w sytuacjach gdy nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 1861 § 1 zd. 2 KP. Stan prawny na 2 lutego 2007 r. WK

Hasła:

urlop wychowawczy

Data odpowiedzi:

02-02-2007r.

Działy prawa:

Pracy

Numer porady:

132444

Podobne:

Czy mogę iść na urlop wychowawczy po przepracowaniu 6 miesięcy na 1/4 etatu. wcześniej nie byłam na macierzyńskim. Teraz chcę…

Urlop wychowawczy tylko do końca umowy o pracę

Jestem na urlopie wychowawczym do dnia 03.04.2007 r. W międzyczasie zmieniłam miejsce zamieszkania i mój powrót do pracy jest niemożliwy.…

Zmiana miejsca zamieszkania a prawo do zasiłku dla bezrobotnych

Żona jest w 6 tygodniu ciąży. Posiada umowę o pracę na czas określony. Jest to trzecia umowa z kolei. Pierwsza…

Umowa o pracę do dnia porodu i co dalej ?

Mam umowę do dnia 31.06.2009, a macierzyńskie kończy mi się w połowie czerwca 2007 r. Czy pracodawca może nie podpisać…

Udzielenie urlopu wychowawczego jest obowiązkiem pracodawcy