Strefa klienta
Pomoc

Wydziedziczenie całkowite mojej córki z pierwszego małżeństwa


Pytanie:

Wydziedziczenie całkowite mojej córki z pierwszego małżeństwa. Obecnie jestem w związku małżeńskim z drugą żoną, z którą mam jedno dziecko. Z pierwszego małżeństwa mam córkę, która otrzymuje alimenty przyznane sądownie (sprawa założona przez nią). Dysponuję znacznym majątkiem zgromadzonym w trakcie trwania drugiego małżeństwa (mieszkanie własnościowe spółdzielcze, którego głównym właścicielem jest moja obecna żona; garaż; samochód; firma; lokaty bankowe). Z obecną żoną mam rozdzielność majątkową, ze względu na prowadzoną działalność. Sprawy dotyczące wpólnoty majątkowej z pierwszego małżeństwa zostały uregoulowane.
Co mam zrobić, aby pozbawić córkę z pierwszego małżeństwa prawa do spadku i zachowku. Z córką z pierwszego małżeństwa mam znikomy kontakt, głównie jest on na zasadzie płacenia alimentów. Czy moje postępowanie przed śmiercią będzie wystarczające, aby pozbawić całkowicie córkę z pierwszego małżeństwa prawa do jakichkolwiek profitów z mojego majątku, czy moja obecna żona i córka będą musiały po mojej śmierci również coś zrobić.

Odpowiedź:

Pozbawienie danej osoby prawa do zachowku możliwe jest jedynie w testamencie. Spadkobiercy, którzy zostali powołani do spadku nie muszą podejmować żadnych czynności, aby wydziedziczenie było ważne - wystarczy wola spadkodawcy. Pozbawienie prawa do spadku jest proste - wystarczy tak rozporządzić całym majątkiem w testamencie, aby pominąć osobę, którą chce się pozbawić tego prawa. Gorzej jest już z wydziedziczeniem. Zgodnie bowiem z art. 1008 kodeksu cywilnego spadkodawca może w testamencie pozbawić m. in. zstępnych prawa do zachowku jeżeli:
- zstępny wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (czyli dobrymi obyczajami),
- dopuścił się względem spadkodawcy lub jego osoby najbliższej umyślnego przestępstwa p-ko życiu, zdrowiu lub wolności, albo rażącej obrazy czci,
- uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.
Jeżeli jedna z powyższych przesłanek tutaj zachodzi, to wydziedziczenie stanie się skuteczne, jeśli zaś nie, to zstępny będzie mógł domagać się zachowku przed sądem. Powołana w pytaniu przesłanka braku kontaktu spadkodawcy ze zstępnym nie jest powodem wystarczającym. Dodatkowo nawet po skutecznym wydziedziczeniu zstępni wydziedziczonego będą miały prawo do zachowku - w wysokości, jaka łącznie przysługiwała zstępnemu spadkodawcy.
Skuteczne pozbawienie prawa do zachowku nie jest więc łatwe. Można co prawda liczyć, że nawet w przypadku niewystarczającego umotywowania podstawy wydziedziczenia w testamencie zstępny nie skorzysta z przysługujących mu praw, ale takie stanowisko obarczone jest ryzykiem. Skuteczniejsze wydaje się rozporządzenie podstawowymi składnikami majątku jeszcze za życia - np. darowizna mieszkania, przekazanie środków pieniężnych, itp. Nawet w takim przypadku jednak należy spisać testament i pominąć w nim rzeczonego zstępnego, a wtedy majątek spadkowy, z jakiego byłby obliczany jego zachowek, byłby dużo mniejszej wartości. Można również umieścić zstępnego w testamencie i przyznać mu pewną niewielką sumę pieniędzy, najlepiej odpowiadającą wartości zachowku, a wtedy osoba ta nie będzie miała żadnych praw do bardziej "strategicznych" składników majątku, czyli do mieszkania i przedsiębiorstwa.
Jeśli chodzi o bardziej szczegółowe informacje dotyczące zachowku i dziedziczenia testamentowego, to odsyłam do zamieszczonych na stronie Porady Prawnej wcześniejszych odpowiedzi, które stanowią bardzo obszerny materiał.

Data odpowiedzi:

25-07-2004r.

Działy prawa:

Cywilne

Numer porady:

17756

Podobne:

Moja Ciocia dwa lata temu wykupiła na własność od gminy mieszkanie komunalne za 20% wartości. Jedynymi spadkobiercami po Niej będą:…

Czy jeżeli ciocia zapisze mi mieszkanie w testamencie z jednoczesnym wydziedziczeniem swojej córki to czy wówczas syn córki cioci (nie wiem czy jest pełnoletni) będzie miał prawo do zachowku ?