Strefa klienta
Pomoc

Zgłoszenie darowizny w urzędzie skarbowym


Pytanie:

Czy otrzymaną przeze mnie kwotę 50.000,-zł powinnam zgłosić do urzędu skarbowego jako darowiznę niezależnie od zgłoszenia spadku, czy łącznie ze zgłoszeniem spadku. Nie wiadomo kiedy sąd wyda decyzję o nabyciu spadku, 2. Czy jeżeli zgłoszę darowiznę oddzielnie, to czy muszę ją później ponownie wykazać ją przy zgłoszeniu spadku, 3. Czy otrzymane od macochy w 2008r. notarialnie 5/8 mieszkania muszę to zgłosić razem ze spadkiem. 4. Czy otrzymana w grudniu 2012r. kwota 50.000,- zł wchodzi do masy spadkowej, 5. Co w opisanym stanie faktycznym wchodzi do schedy spadkowej?
We wrześniu 2008r. dostałam od macochy notarialnie 5/8 mieszkania (innego niż to, które obecnie weszło do spadku). W listopadzie 2012r. dostałam od mojej macochy kwotę 50.000,-zł. Przelana została z jej konta na moje. W przelewie jako tytuł nie widnieje określenie „darowizna”, a „zasilenie konta”. Do tej pory nie zgłosiłam tego do urzędu skarbowego. W marcu br. macocha zmarła, pozostawiła notarialny testament, w którym do spadku powołała mnie i moją siostrę w równych częściach. Obie jesteśmy jej pasierbicami. Nie miała własnych dzieci, ani żadnej rodziny uprawnionej do zachowku. Do spadku wchodzi mieszkanie oraz kwota pieniężna na koncie bankowym macochy.

Odpowiedź:

Podkreślam, iż zgodnie z Regulaminem Serwisu nie zajmujemy się udzielaniem porad z zakresu prawa podatkowego ani finansowego, ponieważ brakuje nam specjalistów z tego zakresu. Aby uzyskać wiążącą informację podatkową, najlepiej jest skorzystać z usług doświadczonego doradcy podatkowego.
Możliwe jest również skorzystanie z bezpłatnej infolinii podatkowej prowadzonej przez Ministerstwo Finansów:Krajowa Informacja Podatkowa (www.kip.gov.pl)
czynna jest od poniedziałku do piątku w godzinach od 7.00 do 18.00.
Infolinia podatkowa:
Z tel. stac.: 801 055 055
Z tel. kom.: (22) 330 0330
Z zagranicy.: +48 22 330 0330
W mojej ocenie należałby osobno zgłosić Urzędowi Skarbowemu otrzymanie darowizny dokonanej w listopadzie 2012 roku. Darowizna jest odrębnym „zdarzeniem” od dziedziczenia, z którym ustawa wiąże obowiązek podatkowy.  Nie należy się tu sugerować faktem zaliczenie darowizny dla celów wyliczenia schedy spadkowej. W zakresie spraw podatkowych nie będzie to miało znaczenia.  
Można tu skorzystać ze zwolnienia od podatku przewidzianego w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.
Pełen tekst ustawy jest zamieszczony na stronie serwisu lex.pl pod adresem:
http://www.lex.pl/up-akt/-/akt/dz-u-2009-93-768-u
Warunkiem dla skorzystania ze zwolnienia jest dokonanie przelewu na rachunek bankowy obdarowanego. Z opisu wynika, iż ten warunek jest spełniony. Moim zdaniem nie ma większego znacznie fakt, iż w tytule przelewu wpisano „zasilenie konta” – w mojej ocenie dla urzędu skarbowego wystarczy oświadczenie obdarowanego, iż dokonano darowizny.
Trzeba zwrócić uwagę, iż zgłoszenie w urzędzie skarbowym należy dokonać w ciągu 6 miesięcy od chwili spełnienia świadczenie (tzn. od chwili wykonania przelewu z darowizną) – co wynika z art. 6 ust. 1 pk 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn . Nie warto więc czekać na rozstrzygniecie sprawy spadkowe i lepiej już teraz wysłać zgłoszenie do urzędu skarbowego, ponieważ niedługo minie termin na złożenie zgłoszenia, a tym samym utracona zostanie możliwość skorzystania ze zwolnienia.
Jeśli kwota zostanie już raz zgłoszona urzędowi skarbowemu, to nie trzeba jej ponownie zgłaszać  przy zgłaszaniu majątku odziedziczonego.
Jeśli chodzi o udział 5/8 w prawie własności mieszkania, to skoro darowizna została dokonana w 2008 roku, to nie można jej zgłosić teraz. Po uprawomocnieniu się postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku trzeba zgłosić nabycie tego majątku który jest objęty dziedziczeniem – ten który pozostawił zmarły.
 
Kwestia schedy spadkowej ma znaczenie przy dokonywaniu podziału majątku zmarłego.
Zastosowanie ma tu art. 1039 kodeksu cywilnego, który przewiduje, iż:
„§ 1.Jeżeli w razie dziedziczenia ustawowego dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn oraz zapisów windykacyjnych, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna lub zapis windykacyjny zostały dokonane ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia.
§ 2.Spadkodawca może włożyć obowiązek zaliczenia darowizny lub zapisu windykacyjnego na schedę spadkową także na spadkobiercę ustawowego nie wymienionego w paragrafie poprzedzającym.
§ 3.Nie podlegają zaliczeniu na schedę spadkową drobne darowizny zwyczajowo w danych stosunkach przyjęte.”
Wyliczenie schedy spadkowej polega na ustaleniu jaką dokładnie wartość majątku otrzyma spadkobierca przy podziale majątku spadkowego. Przepis ma jednak zastosowanie tylko przy dziedziczeniu ustawowym (a nie testamentowym) i tylko jeśli  dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem.
Z opisy wynika, iż sporządzony został testament i na jego podstawie określono kto jest spadkobiercą, a także jaka jest wysokość udziałów spadkobierców. Tymczasem art. 1039 kodeksu cywilnego regulujący schedę spadkowa ma zastosowania tylko dla dziedziczenie ustawowego.
Zachęcam tutaj do zapoznania się z artykułem „Zaliczenie darowizny na schedę spadkową a zachowek” zamieszczonym na stronie internetowej:
http://spadki.wieszjak.pl/zachowek-i-dzial-spadku/80813,Zaliczenie-darowizny-na-schede-spadkowa-a-zachowek.html
 
Nie jestem pewien jak dokładnie przedstawia się sytuacja, ale wydaje mi się, że raczej chodzi w tym przypadku o wyliczenie zachowku należnego Pani siostrze. Przepisy o zachowku mają na celu ochronę najbliżej rodziny – tak aby otrzymali przynajmniej minimum majątku.
W art. 991 kodeksu cywilnego przewidziano bowiem, że zstępnym (np. synowi, córce  wnukowi), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek). Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2004 r. (sygn. akt II CK 444/02) stwierdzono, że jeżeli uprawniony do zachowku, dziedziczący z ustawy wespół z innymi osobami, nie otrzymał należnego mu zachowku, ma przeciwko współspadkobiercom roszczenia o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
Podstawą prawną jest tu art. 1000 kodeksu cywilnego który przewiduje, że jeśli uprawniony do zachowku nie może otrzymać od spadkobiercy należnego mu zachowku, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny. Jeżeli obdarowany sam jest uprawniony do zachowku, ponosi on odpowiedzialność względem innych uprawnionych do zachowku tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek. Obdarowany może zwolnić się od obowiązku zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie przedmiotu darowizny.
Jeśli zatem zmarła rozdysponowała w drodze darowizn dokonywanych za swojego życia cały majątek lub znaczną jego cześć, tak iż po jej śmierci spadkobiercy praktycznie nie mają się czym dzielić, to najbliżsi krewni zmarłej (np. jej córka) mogą domagać się wypłacenia zachowku od osoby (czy też osób), która otrzymała darowizny.
Jeśli więc Pani otrzymywała znaczne darowizny od macochy, a Pani siostra w ramach spadku otrzymała niewiele, to może teraz domagać się od Pani spłat pieniężnych na poczet zapłacenie należnego jej zachowku.
Zachowek wylicza się  w ten sposób, że do majątku jaki pozostawił zamarły trzeba doliczyć wartość dokonanych za jego życia darowizny – w tym darowiznę 50 tysięcy złotych i darowiznę udziałów w mieszkanie z 2008 roku jakie Pani otrzymała. Należy też doliczyć darowizny otrzymane przez siostrę
Od tak obliczonej wartości wylicza się udział spadkowy jakie przypadłby Pani siostrze gdyby doszło do dziedziczenia ustawowego. Zachowek wynosi połowę wartości takiego hipotetycznego udziału spadkowego, a jeśli siostra jest małoletnia lub niezdolna do pracy to 2/3 takie wartości. Następnie trzeba sprawdzić czy wartość tak wyliczonego zachowku jest równa z wartością spadku jaki przypadnie siostrze po zmarłej i z wartością darowizn jakie siostra otrzymała od zmarłej -  jeśli oczywiście  otrzymywała od spadkodawcy za jego życia jakieś darowizny.  Jeśli okaże się, iż siostra otrzymała (w drodze darowizn i dziedziczenia) mniej niż wynosi wartość zachowku, to może domaga się od Pani uzupełnienia różnicy.      
Zachęcam do zapoznania się z artykułem „Roszczenie przeciwko współspadkobiercy o uzupełnienie zachowku” zamieszczonym na stronie:
http://www.poradaprawna.pl/porady/roszczenie-przeciwko-wspolspadkobiercy-o-uzupelnienie-zachowku,230899.html
a także z artykułem „Zachowek - ile komu się należy i jak go uzyskać” zamieszczonym na stronie:
http://spadki.wieszjak.pl/zachowek-i-dzial-spadku/315028,Zachowek-ile-komu-sie-nalezy-i-jak-go-uzyskac.html

 

Hasła:

zachowek, darowizna, spadek, podatek od spadków i darowizn, dziedziczenie, spadkobierca

Data odpowiedzi:

12-03-2013r.

Działy prawa:

Cywilne Podatkowe Spadkowe

Numer porady:

232780

Podobne: