Strefa klienta
Pomoc

Zgoda na wyjazd dziecka za granicę. Ograniczenie władzy rodzicielskiej. Ograniczenie kontaktów z dzieckiem.


Pytanie:

Jestem juz po rozwodzie mam czteroletniego syna. Od momentu pojawienia się dziecka ojciec małoletniego nie interesuje się nim i istotnymi sprawami dotyczącymi wychowania dziecka. Władze rodzicielska przyznano mnie czyli matce, ojciec dziecka miał widywać się z synem w każdą środę dwie godziny pod moja obecność gdyż nie wyraziłam zgody na zabieranie dziecka przez ojca bez mojej obecności ze względu na brak kontaktu i nieodpowiedzialność ojca dziecka. Sprawa odbyła się 15 lutego 2007 roku maż utrzymywał, że chce widywać dziecko, a od tamtego momentu nie ma tego kontaktu. Nie ukrywam, że chciałam aby te kontakty były - wręcz zależało mi na tych kontaktach, ale w obecnej sytuacji mam tego dość i doskonale zdaje sobie sprawę, że gdybym chciała wyjechać z dzieckiem na urlop czy za granice były mąż będzie stwarzał problemy z czystej złośliwości. Ja juz siły nie mam, aby z nim walczyć i prosić, aby zaczął widywać się z dzieckiem. Więc jeżeli do tej pory nie było kontaktów ojca z dzieckiem dlaczego miałabym prosić byłego męża o pozwolenie na wyjazd z dzieckiem? Proszę o jakakolwiek odpowiedz czy mogę np. ograniczyć byłemu mężowi władze rodzicielska w ten sposób żeby on w przyszłości nie utrudniał nam np. wyjazdów wakacyjnych? Mąż może decydować o wyborze szkoły itp. sprawach. Nie może zabierać dziecka na spacery czy do siebie do domu bez mojej obecności. Ze względu na brak kontaktu z synem i swoja nieodpowiedzialność i nałóg (alkohol).

Odpowiedź:

Możliwe jest ograniczenie władzy rodzicielskiej i ograniczenie kontaktów z dzieckiem, ale w przedmiotowej sprawie należałoby wystąpić do sądy z wnioskiem o wyrażenie zgody na wyjazd dziecka. Orzeczenie sądu zastąpi zgodę ojca. Ograniczenie władzy rodzicielskiej Zgodnie z art. 58 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej: k.r.i o.) w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków obowiązany jest do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy jednemu z rodziców ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka. Z pytania wynika, że sąd powierzył Pani wykonywanie władzy rodzicielskiej, ale ojciec może decydować o istotnych sprawach dziecka. Możliwa jest zmiana orzeczenia, ale konieczne jest przeprowadzenie postępowania sądowego. Sprawa o zmianę zawartego w wyroku rozwodowym orzeczenia o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania, zmierzająca do powierzenia wykonywania władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców i ograniczenia władzy drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jest sprawą o ograniczenie władzy rodzicielskiej w rozumieniu art. 509 pkt 1 kodeksu postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.). Postępowanie toczy się więc w trybie nieprocesowym (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2004 r. syg. akt III CZP 113/03). Podstawę materialnoprawną orzekania sądu opiekuńczego stanowi art. 106 k.r.i o. regulujący możliwość zmiany przez sąd opiekuńczy zawartego w wyroku rozwodowym orzeczenia o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania, jeśli ze względu na zmianę okoliczności wymaga tego dobro dziecka. Zgodnie z art. 579 k.p.c. postanowienia w sprawach o przyznanie, powierzenie wykonywania, ograniczenie, zawieszenie, pozbawienie i przywrócenie władzy rodzicielskiej, zakazanie osobistej styczności z dzieckiem mogą być wydane tylko po przeprowadzeniu rozprawy. Dotyczy to także zmiany rozstrzygnięć w tym przedmiocie, zawartych w wyroku orzekającym rozwód lub unieważnienie małżeństwa. Postanowienia takie stają się skuteczne i wykonalne po uprawomocnieniu się. Kilka wzorów wniosku o pozbawienie władzy rodzicielskiej zamieszczonych jest w dziale: Wzory pism – Prawo rodzinne min. "Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej" (adres strony: http://www.poradaprawna.pl/download/wnios_o_pozb_wl_rodz_kp.doc ) Kontaktowanie się rodzica z dzieckiem Prawo do osobistej styczności z dzieckiem nie jest ściśle związane z władzą rodzicielską. Ojciec może kontaktować się z dzieckiem nawet jeżeli byłby pozbawiony władzy rodzicielskiej. Jeżeli rodzice nie mogą się porozumieć co do spotkań z dzieckiem, to kwestia ta może zostać uregulowana przez sąd. W tym celu należy złożyć do wydziału rodzinnego właściwego Sądu Rejonowego wniosek o wydanie orzeczenia dotyczącego zakresu i terminu kontaktów z dzieckiem. Wyłącznie właściwy jest tu sąd właściwy według miejsca zamieszkania lub pobytu dziecka, a opłata sądowa wynosi 40 zł. We wniosku należy podać imię i nazwisko oraz adres wnioskodawcy i pozostałych uczestników postępowania (tj. dziecka, matki i ojca). Do wniosku należy dołączyć akt urodzenia dziecka potwierdzający istnienie więzów rodzinnych. Należy dokładnie określić gdzie i w jakich terminach mają się odbywać spotkania z dzieckiem. Trzeba również zaznaczyć czy spotkania mają się odbywać w obecności drugiego rodzica, który bezpośrednio sprawuje władzę rodzicielską. W uzasadnieniu pisma należy opisać sytuację i wskazać na fakty potwierdzające zasadność wniosku - wskazać powody, dla których spotkania mają się odbywać we wskazany sposób. Należy również podać wiek dziecka i określić jaki jest związek emocjonalny wnioskodawcy z dzieckiem. Podstawą prawną uregulowanie kontaktów z dzieckiem jest art. 97 i 109 k.r i o. Wyjazd dziecka za granicę Trzeba podkreślić, że postanowienie o ograniczeniu kontaktów z dzieckiem nie ma wpływu na kwestię wyjazdu dziecka za granicę. Całkowite pozbawienia władzy rodzicielskiej może okazać się niemożliwe. Z reguły w tego typu sprawach, gdy jeden z rodziców nie wyraża zgody na wyjazd dziecka za granicę, przeprowadza się postępowanie w celu wydania zgody przez sąd. Orzeczenie sądu zastępuje zgodę ojca. Zgodnie z uchwałą Sąd Najwyższy z dnia 11 listopada 1971 r. (syg. akt III CZP 69/71, publikacja OSNC 1972/3/49) „Na wyjazd za granicę na pobyt stały małoletniego wraz z jednym z rodziców, któremu w wyroku rozwodowym powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej, potrzebne jest zezwolenie sądu opiekuńczego, jeżeli drugi z rodziców, któremu powierzono nadzór nad wychowaniem dziecka, nie złożył oświadczenia wyrażającego zgodę na wyjazd dziecka”. W uzasadnieniu uchwały podkreślono, że „…także temu z rodziców, któremu nie powierzono wykonywania władzy rodzicielskiej, przysługuje w pewnej mierze władza rodzicielska, to tym samym nie jest on wyłączony od współdecydowania o niektórych istotnych sprawach dziecka”. Konieczne jest wystąpienie do sądu rodzinnego z wniosek o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka. Podstawą prawną takiego wniosku jest art. 97 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Artykuł ten przewiduje, że: „§ 1. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. § 2. Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy.” Nauka prawa podkreśla, że do istotnych spraw dziecka, co do których w braku porozumienie miedzy rodzicami, rozstrzyga sąd rodzinny zalicza się: kwestię obywatelstwa dziecka, zmianę jego imienia i nazwiska, zmianę pobytu małoletniego czy też jego wyjazd za granicę (H. Hak „Władza rodzicielska” Toruń 1995, s. 59). Skoro nie możecie się Państwo się porozumieć, to sprawę musi rozstrzygnąć sąd. Jeśli Pani wniosek zostanie uwzględniony, orzeczenie zastąpi zgodę męża. We wniosku trzeba opisać całą sprawę, przedstawić powody dla których zamierza Pani wyjechać z kraju. Podkreślamy też, że Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 października 1970 r. (syg. akt III CRN 181/70, publikacja OSNC 1971/6/107) stwierdził, że wyjazd i zatrzymanie dziecka wbrew woli drugiego rodzica i bez zgody sądu może być uznane za nadużycie władzy rodzicielskiej i może skutkować jej pozbawieniem. Wzór wniosku o wydanie zgodny na wyjazd dziecka za granicę jest zamieszczony na stronie Serwisu w dziale Wzory Pism – Prawo rodzinne „Wniosek o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka” (adres strony: (http://www.poradaprawna.pl/download/wniosek-rozstrzygniecie-istotnych-spraw-08-02-07.doc ). Dokumenty uprawniające do przekroczenia granicy Przekroczenie granicy jest możliwe na podstawie indywidualnego paszportu dziecka, wpisu do paszportu jednego z rodziców lub tymczasowego dowodu osobistego (jeżeli podróż odbywa się do jednego z krajów UE). Wszelkie formalności związane z wyrobieniem paszportu dla dziecka należy załatwić w wydziałach paszportowych urzędów wojewódzkich, właściwych ze względu na miejsce zamieszkania. Osoba małoletnia otrzyma taki dokument, pod warunkiem, że uzyska zgodę obojga rodziców lub opiekunów prawnych. W art. 13 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych wyraźnie stwierdzono bowiem, że w imieniu małoletniego wniosek o wydanie dokumentu paszportowego składają rodzice wspólnie, chyba że na podstawie orzeczenia sądu jeden z rodziców został pozbawiony władzy rodzicielskiej lub władza ta została ograniczona. W przypadku braku zgodności stanowisk rodziców lub niemożności uzyskania zgody jednego z nich, zgodę na wydanie dokumentu paszportowego zastępuje orzeczenie sądu rodzinnego. Wniosek złożony przez jednego rodzica wraz z pisemną zgodą drugiego rodzica, poświadczoną za zgodność podpisu przez organ paszportowy lub notariusza, uznaje się za złożony wspólnie przez rodziców. Zamiast wydania osobnego paszportu możliwy jest wpis dziecka do paszportu jednego z rodziców. Jednak formalności w tym przypadku są takie same jak przy wyrabianiu własnego paszportu. Potrzebna jest zgoda obojga rodziców. Trzeba podkreślić, że wpisy mogą dokonywać wyłącznie urzędnicy wydziałów paszportowych. Samodzielne wpisy nie stanowią wystarczającej podstawy do przekroczenia granicy z dzieckiem. Ponadto istnieje również możliwość wyrobienia dziecku poniżej 13 roku życia tymczasowego dowodu osobistego. Ten dokument będzie jednak umożliwiał wyjazd jedynie do krajów UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Tymczasowy dowód osobisty wydawany jest na wniosek rodziców lub opiekunów prawnych, przez urząd gminy. Dokument jest wydany – analogicznie jak w przypadku paszportu – za zgodą obojga rodziców lub opiekunów prawnych. Dowód osobisty wydany osobie, która nie ukończyła 18 roku życia, jest ważny 5 lat od daty jego wydania. Konieczne byłoby zatem wystąpienie do sądu o zgodę na wydanie paszportu dziecku. Orzeczenie może zostać wydane również w przypadku braku zgody obojga rodziców. Podkreślmy, że nawet jeśli ma już Pani paszport dla dziecka, to i tak wyłaby konieczna sądowa zgodna na jego wyjazd za granicę. Wzór „Wniosek o wyrażenie zgody na wydanie paszportu dziecku” zamieszczony jest w na stronie naszego Serwisu w dziale Wzory pism – Prawo rodzinne (adres strony http://www.poradaprawna.pl/index_download.php?co=pobierz&id=1041 ) . Podstawa prawna: - ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 1964 r. Nr 9 poz. 59 z zm.), - ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 r. Nr 43 poz. 296 ze zm.); - ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (Dz.U. z 2006 r. nr 143 poz. 1027) JM

Hasła:

ograniczenie kontaktów z dzieckiem, ograniczenie praw rodzicielskich, wyjazd dziecka za granicę

Data odpowiedzi:

13-03-2007r.

Działy prawa:

Administracyjne Cywilne Postepowanie cywilne Rodzinne

Numer porady:

132904

Podobne: