Strefa klienta
Pomoc

Zmiana żądania pozwu


Pytanie:

Czy można bezproblemowo zmienić żądanie pozwu przed sądem pierwszej instancji? W pozwie domagano się ustalenia nieważności aktu notarialnego, jednakże teraz powódce chodzi o ustalenie, że ona jest właścicielem nieruchomości dla której Sąd prowadzi daną księgę wieczystą. Pani T., w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz swego męża, podpisała umowę o dożywocie. Kilka dni po podpisaniu umowy okazało się, że jeden z nabywców (nieruchomość w drodze umowy dożywocia nabyło małżeństwo) jest chory psychicznie, lecz chyba nie ma ograniczonych praw publicznych. Po powzięciu tej wiadomości, państwo T. wnieśli do Sądu pozew o unieważnienie aktu notarialnego. Po tygodniu od złożenia pozwu, zmarł jeden z powodów. Sąd zawiesił postępowanie do czasu wyznaczenia następcy prawnego. Spadek po zmarłym powodzie nabyła w całości wprost żona, pani T., na podstawie testamentu sporządzonego przed notariuszem piętnaście lat wcześniej. Po nabyciu spadku, powódka - na piśmie doręczonym pozwanym nabywcom - uchyliła się od skutków prawnych swego oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu (podstęp) zawartego w umowie o dożywocie (sporządzonej pięć miesięcy wcześniej), które złożyła w imieniu swoim oraz w imieniu i na rzecz swego męża. Powódka - po złożeniu wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego, oraz, pisma procesowego informującego o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli - została wezwana przez Sąd do sprecyzowania żądania pozwu. W związku z tym stanem rzeczy, mam powyższe pytanie. Nawiasem mówiąc, czy taka zmiana żądania jest formalnie zmianą pozwu, a jeśli tak, proszę uprzejmie o wyjaśnienie jakie z tego wynikają problemy.

Odpowiedź:

Polskie prawo procesowe cechuje znaczny liberalizm dopuszczalności zmiany powództwa. W postępowaniu przed sądem pierwszej instancji zmiana taka jest możliwa w każdym stanie sprawy. Zgodnie z art. 193 § 1 kodeksu postępowania cywilnego (dalej: kpc) „Zmiana powództwa jest dopuszczalna, jeżeli nie wpływa na właściwość sądu”. Zmiana powództwa może polegać albo na zmianie żądania albo na zmianie podstawy prawnej lub też obu tych elementów. Zmianę powództwa uważa się za cofnięcie pierwotnego powództwa i wniesienie nowego. Nie jest uznawane za zmianę powództwa takie czynności jak: bliższe określenie żądania albo uzupełnienie podstawy faktycznej lub też powołanie się na inny przepis (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 13 września 1960 r. syg. akt 2 CR 212/60, publikacja OSP 1961 nr 7-8, poz. 210). Zmiana musi być „istotna”: - w zakresie petitum – stanowi zmianę ilościową żądania, tzn. iż powód rozszerza lub ogranicza dotychczasowe żądania lub w jego miejsce występuje z żądaniem innym, lecz pozostającym z poprzednim w związku; - w zakresie postawy faktycznej (causa petendi) – stanowi przytoczenie nowych okoliczności faktycznych, które przeważnie decydują o zmianie kwalifikacji prawnej. Z treści pytania wynika, że w przedmiotowym przypadku powódka chce zmienić podstawę prawną i wskazać na nowe okoliczności faktyczne. Dotychczas prawdopodobnie opierała pozew na art. 82 kodeksu cywilnego, który przewiduje, że „Nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych”. Obecnie najwyraźniej chce oprzeć się na art. 84 § 1 kodeksu cywilnego, który stanowi, że „W razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej.” Zgodnie z § 2 art. 193 kpc „Jeżeli w myśl przepisu poprzedzającego zmiana nie jest dopuszczalna, a powód zmienia powództwo w ten sposób, że występuje z nowym roszczeniem obok pierwotnego, sąd rozpoznaje nowe roszczenie jako sprawę oddzielną, jeżeli jest dla niej rzeczowo i miejscowo właściwy, w przeciwnym zaś razie przekazuje sprawę sądowi właściwemu. Gdy jednak zmiana taka następuje w sądzie rejonowym, należy przekazać całe zmienione powództwo sądowi okręgowemu, który dla zmienionego powództwa jest rzeczowo i miejscowo właściwy”. Zmiana podstawy powództwa może mieć znaczenie dla przyszłego rozstrzygnięcia. Sąd cywilny jest związany żądaniem pozwu. Nie może zasadzić więcej niż żąda powód. Zatem powód musi wybrać takie roszczenie i przepisy stanowiące podstawą roszczenia, które pozwolą mu wygrać sprawę. Jeśli w toku postępowania stwierdzi, że należy powołać się na inne przepisy, może to zrobić poprzez zmianę powództwa. JM

Hasła:

pozew

Data odpowiedzi:

05-02-2007r.

Działy prawa:

Cywilne Postepowanie cywilne

Numer porady:

132489

Podobne:

Dzień Dobry Czy w trakcie postępowania sądowego mogę wnieść o wyższe odszkodowanie. Załóżmy z 2000 tyś. zł do 4 tyś.…

Rozszerzenie pozwu

w stryczniu 2007 roku pozyczylem mezczyznie od ktorego wynajmowalem mieszkanie kwote 3000 zł poniewaz okazalo sie ze liczniki w tym…

Jak wnieść apelację od niekorzystnego wyroku sądowego?

Dotyczy ważności umowy kupna-sprzedaży i ewentualnego podjęcia dalszych kroków prawnych. W sprzedaży mieszkania własnościowego pośredniczyło biuro nieruchomości.Sprzedający mieli pełnomocnictwo notarialne…

Wada oświadczenia woli przy sprzedaży mieszkania.

Witam, Jak mogę wykupić mieszkanie komunalne gdy jest dwóch głównych najemców a jeden z nich nie mieszka w nim od…

Wygaśnięcie stosunku najmu.