Strefa klienta
Pomoc

Zrzeczenie się alimentów


Pytanie:

Potrzebuję akt-umowę zrzeczenia się przez synów prawa do zaległych alimentów, które komornik aktualnie pobiera z dochodów dłużnika. Akt-umowa powinna również zawierać zrzeczenie się praw ojca do alimentów od synów w przyszłości, bez względu na jego sytuację materialną, finansową lub zdrowotną

Odpowiedź:

W mojej ocenie sporządzenie takiej umowy jest niezgodne z prawem i nie leży w Państwa interesie. Sprawa zrzeczenia się uprawnienia alimentacyjnego nie jest wprost określona w przepisach prawnych. Nauka praw i orzecznictwo przyjmują, że zarówno obowiązek alimentacyjny, jak i odpowiadające mu prawo do świadczeń alimentacyjnych mają charakter ściśle osobisty.
Przepisy kreujące obowiązek alimentacyjny są normami bezwzględnie obowiązującymi (art. 128 i nast. kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), które łączą prawo do alimentów ściśle z osobą wierzyciela. Roszczenia alimentacyjne należą do tych kategorii roszczeń, których nie można się zrzec. Zawarta umowa dotycząca zrzeczenia się roszczeń jest nieważna (tak Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 1 marca 1952 r., C 751/51, NP 1953, nr 8-9, s. 154; orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 14 października 1961 r., 4 CR 86/61, OSNCP 1963 z. 5, poz. 98; oraz postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 27 października 2006r., sygn. I ACz 794/06).
Odróżnia się jednak „ogólne” prawo do alimentów, od skonkretyzowanego w wyroku sądowym roszczenia o określone „raty” alimentów. Niekiedy wyrażana jest opinia, że takie roszczenie o określoną ratę nie jest już roszczeniem o charakterze osobistym i może być przeniesione na inną osobą, a zatem – konsekwentnie – można się go zrzec. Kwestia ta może jednak budzić kontrowersje. Z całą pewnością nie jest dopuszczalne zrzeczenie się „ogólnego” prawa do przyszłych alimentów przez ojca. Takie zrzeczenie się alimentów „na przyszłość” nie będzie skuteczne.
Moim zdaniem podpisywanie tego rodzaju umowy o „zrzeczenie się alimentów” nie leży w Państwa interesie. Może się okazać, że w przyszłości ojciec i tak wystąpi o zasądzenie alimentów, a sąd uzna, iż zrzeczenie się przez niego prawa do alimentów nie było ważne. W skrajnie niekorzystnym przypadku sąd może przyjąć, że Państwa zrzeczenie się konkretnych rat alimentacyjnych jest ważne i dopuszczalne, więc ojciec będzie mógł domagać się od Państwa zapłaty, a Państwo od niego już nie.
Odradzam się podpisywanie jakiejkolwiek umowy czy oświadczenie, że zrzekacie Państwo alimentów. Lepiej jest zawrzeć ustną umowę – Państwo nie będziecie domagać się alimentów od ojca, wycofujecie sprawę od komornika i nie domagać się zapłacenia kolejnych rat alimentów, a ojciec nie będzie domagał się od Państwa alimentów jeśli popadnie w niedostatek. Jeśli ojciec nie dotrzyma warunków tego porozumienia, to zawsze będziecie mogli sięgnąć po „straszak” w postacie komornika i zaległych alimentów. Jeśli zrzekniecie się tych alimentów, to może się okazać, że nic w zamian nie uzyskacie, a stracicie środek nacisku na ojca.
Trzeba jednak zwrócić uwagę, że taki „straszak” też nie będzie istniał wiecznie – roszczenie o świadczenie okresowe czyli Państwa alimentów, przedawni się po trzech latach. Dla przerwania biegu przedawnienia ojciec musiałby uznać istnienie długu, np. musiałby co trzy lata podpisać oświadczenie, że potwierdzenie istnienie zadłużania. Innym sposobem na przerwanie biegu przedawnienia jest wniesienie sprawy do komornika – nawet jeśli nic nie ściągnie, to czynność będzie to czynności zmierzająca do wyegzekwowania długu, co powoduje przerwanie biegu przedawnienia.
Jeśli konieczne chcecie Państwo zawrzeć umowę o zrzeczenie się alimentów, to można po porostu napisać, że:
W dniu…… w miejscowości ………….. zawarta została umowa pomiędzy Panem X oraz Panem Y a Panem Z (ojcem). X oraz Z oświadczają, że zrzekają się swoich roszczeń co do alimentów płatnych za okres od dnia ……………………….. do ……………………… W zamian Z zobowiązuje się do nie występowania o alimenty od XiZ.
Trudno jest mi powiedzieć co jeszcze należałby wpisać do tego rodzaju umowy, ponieważ nie spotkałem się jeszcze z przypadkiem zawarcia takiej umowy i - podkreślam, że w mojej ocenie umowa ta jest nieważna, przynamniej w zakresie zobowiązania się Państwa ojca. Nie osiągniecie więc zamierzonego celu.
Trzeba się też zastanowić, czy ojciec miałby szanse na uzyskanie w sądzie alimentów od swoich dorosłych dzieci. Teoretycznie ojciec jeżeli będzie w niedostatku, to może zażądać alimentów. Należy pamiętać jednak, że zgodnie z art. 5 Kodeksu cywilnego nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony . Sąd może więc, stosownie do tzw. zasad współżycia społecznego, zwolnić syna z obowiązku alimentacyjnego wobec ojca.
Jeśli zatem ojciec zażąda alimentów, to należałoby się powołać w sądzie na art. 5 Kodeksu cywilnego i wskazać, iż sam nie wypełniał swoich obowiązków wobec syna, że zalegał z płaceniem alimentów, że trzeba było wszczynać postępowanie egzekucyjne, żeby je odzyskać, że ojciec nie utrzymywał żadnych stosunków ze swoimi dziećmi, nie przejmował się ich sytuacją, więc sprzeczne z zasadami współżycia społecznego jest żądanie przez niego alimentów. Trudno jest jednak prognozować jaki zapadnie wyrok jeśli ojciec wniesienie pozew. To czy w danym konkretnym przypadku sędzia przyzna ojcu alimenty czy też nie, zależy od wszystkich okoliczności sprawy, przeprowadzonych w sprawie dowodów i uznania sędziego. Oczywiście jeżeli syn otrzyma odpis pozwu o alimenty, będzie on mógł wnieść odpowiedź na pozew, sprzeciwić mu się, udowadniać w sądzie swoje racje. Jeżeli wydany wyrok będzie niekorzystny, możliwe będzie wniesienie od niego apelacji. Zabezpieczyć się przed wniesieniem pozwu nie można - druga strona zawsze może przecież wnieść pozew, nawet zupełnie bezzasadny. W procesie trzeba będzie wykazywać swoje racje.
JM

Hasła:

alimenty, pozew o alimenty, alimenty dla rodzica, dobrowolne alimenty, zrzeczenie, alimenty dla ojca od dzieci

Data odpowiedzi:

20-05-2010r.

Działy prawa:

Cywilne Rodzinne

Numer porady:

230645

Podobne: