• Czy przychody z działalności twórczej należy zakwalifikować do źródeł przychodów z działalności wykonywanej osobiście czy do praw majątkowych?
  • Czy mam prawo do naliczania kosztów uzyskania przychodów w wysokości 50%?

Autor: Pierwszy Urząd Skarbowy Łódź-Bałuty

Sygnatura: I USB XVI/415/5/05

Hasła tematyczne: umowa o dzieło, koszty uzyskania przychodów, prawa autorskie, prawa majątkowe, twórcy

Kategoria:

    W dniu 21.01.2005 r. wpłynął do tutejszego organu podatkowego wniosek w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z przedstawionego w piśmie stanu faktycznego wynika, iż podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie reklamy zawierał z Panem umowy o dzieło. Przedmiotem umów było wykonanie ilustracji, grafik, pisanie haseł i tekstów reklamowych, czyli jak Pan podaje stworzenie utworów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wynagrodzenie otrzymał Pan za wykonanie dzieła. Po wykonaniu dzieła autorskie prawa majątkowe do stworzonych utworów przeniósł Pan na agencję reklamową. Przeniesienia praw autorskich do utworu dokonał Pan w celu umożliwienia agencji reklamowej korzystania ze stworzonego dzieła, gdyż zgodnie z ustawą o prawie autorskim, agencja musi posiadać licencję na korzystanie z utworu lub muszą jej przysługiwać autorskie prawa majątkowe do utworu. Nie prowadzi Pan działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

    Rodzaje źródeł przychodów zostały wymienione w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem źródłami przychodów jest m.in. działalność wykonywana osobiście (pkt 2) oraz kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c) (pkt 7). W myśl art. 13 pkt 8 lit. a) w/w ustawy, za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej – z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów uzyskanych na podstawie umów o zarządzaniu przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze. Natomiast za przychód z praw majątkowych, stosownie do treści art. 18 w/w ustawy, uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.

    Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904 ze zm.) przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór). W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi, utwory plastyczne, fotograficzne, wzornictwa przemysłowego. Przy czym, zgodnie z art. 8 cytowanej ustawy, prawo autorskie przysługuje twórcy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Twórcą jest natomiast osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub której autorstwo podano do wiadomości publicznej w jakikolwiek inny sposób. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu (art. 17). W myśl art. 41 cyt. ustawy, autorskie prawa majątkowe mogą przejść na inne osoby w drodze dziedziczenia lub na podstawie umowy. Umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych lub umowa o korzystanie z utworu, zwana dalej "licencją", obejmuje pola eksploatacji wyraźnie w niej wymienione i może dotyczyć tylko pól eksploatacji, które są znane w chwili jej zawarcia. Jeżeli z umowy nie wynika, że przeniesienie autorskich praw majątkowych lub udzielenie licencji nastąpiło nieodpłatnie, twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia (art. 43 ust. 1). Natomiast, gdy w umowie nie określono wysokości wynagrodzenia autorskiego, wysokość wynagrodzenia określa się z uwzględnieniem zakresu udzielonego prawa oraz korzyści wynikających z korzystania z utworu (art. 43 ust. 2).

    Z przedstawionego przez Pana stanu faktycznego wynika, iż zawierał Pan z agencją reklamową umowy o dzieło, których przedmiotem było stworzenie dzieł noszących znamiona utworu w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Przez umowę o dzieło, zgodnie z art. 627 kodeksu cywilnego, przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. W braku odmiennej umowy przyjmującemu zamówienie należy się wynagrodzenie w chwili oddania dzieła (art. 642 § 1 k.c.). A zatem do źródła przychodów z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy o dzieło, o którym mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy zakwalifikować przychód wynikający z umowy dotyczącej jedynie wykonania dzieła. Zauważyć należy, że kwestię korzystania przez Pana z majątkowych praw autorskich nie regulowała osobna umowa. Prawa majątkowe, z których przychody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych można podzielić na dwie grupy: przychody z wykonywania praw majątkowych oraz przychody ze sprzedaży praw majątkowych. W konsekwencji do źródła przychodów z praw majątkowych, o którym mowa w art. 18 w/w ustawy, należy zakwalifikować przychody osiągnięte z uwagi na korzystanie, rozporządzanie i przenoszenie praw autorskich. W przedstawionym stanie faktycznym – przeniósł Pan prawa autorskie na rzecz płatnika. Zapis ten jest równoznaczny z rozporządzeniem przez Pana jako twórcy prawami do utworu, a tym samym z korzystaniem przez Pana z tych praw. Wobec powyższego uzyskane przez Pana wynagrodzenie podlega przepisowi art. 18 w/w ustawy, ponieważ korzysta Pan z prawa autorskiego, rozporządza nim i przenosi to prawo na inny podmiot, który może wydawać i powielać stworzone dzieło.

    Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności osobom określonym w art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu działalności określonej w art. 18, są obowiązane jako płatnicy – na podstawie przepisów art. 41 w/w ustawy – do pobrania zaliczki na podatek dochodowy w wysokosci 19% należności pomniejszonej o koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz pomniejszonej o składki potrącone przez płatnika w danym miesiącu na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b). Zaliczkę obliczoną w powyższy sposób zmniejsza się, z zastrzeżeniem art. 27b ust. 1 pkt 2 i ust. 2, o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne pobranej przez płatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

    Na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, koszty uzyskania przychodów z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami, określa się w wysokości 50% uzyskanego przychodu, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b), których podstawę wymiaru stanowi ten przychód. Należy mieć na uwadze, iż stosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów uzależnione jest od dokonania przez twórcę rozporządzenia majątkowymi prawami autorskimi do poszczególnych utworów, albo od udzielenia przez twórcę licencji na korzystanie z jego twórczych dzieł przez zamawiającego. Zgodnie z art. 22 ust. 10 w/w ustawy, jeżeli podatnik udowodni, że koszty uzyskania przychodów były wyższe niż wynikające z zastosowania normy procentowej określonej w ust. 9 pkt 1-4, koszty uzyskania przyjmuje się w wysokości kosztów faktycznie poniesionych.

    Reasumując, uzyskane przez Pana dochody stanowią dochody uzyskane z praw autorskich, o których mowa w art. 18 w/w ustawy. W związku z tym, iż dokonał Pan rozporządzenia majątkowymi prawami autorskimi do poszczególnych utworów, przysługują Panu koszty uzyskania przychodów w wysokości 50%, wynikające z art. 22 ust. 9 pkt 3 w/w ustawy.