Sygnatura:
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne:
Podatki inne
Skarżony organ:
Dyrektor Izby Skarbowej
Data:
2009-08-07
Sąd:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Treść wyniku:
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sędziowie:
Dariusz Skupień /sprawozdawca/
Krystyna Skowrońska-Pastuszko
Stefan Kowalczyk /przewodniczący/

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia […] r. nr […] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień 2004 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 757,00 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie: J.T. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia […] czerwca 2009 r. nr […] wydanej w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień 2004 r. W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny.
W dniu […] sierpnia 2008r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, w wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania podatkowego, decyzją nr […] orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako byłego członka zarządu […] za zaległości podatkowe ww. podmiotu w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc kwiecień 2004r. w kwocie 3.914,10 zł, maj 2004 r.
w kwocie 736,60 zł, lipiec 2004r. w kwocie 1.129,70 zł, sierpień 2004r. w kwocie 3.098,50 zł, wrzesień 2004. w kwocie 4.427,00 zł wraz z należnymi odsetkami naliczonymi od terminu płatności podatku do dnia poprzedzającego dzień wszczęcia postępowania podatkowego w kwocie 4.782,00 zł i kosztami egzekucyjnymi
w kwocie 150,26 zł.
Pismem z dnia […] września 2008 r. skarżący wniósł odwołanie.
W następstwie przeprowadzonego postępowania odwoławczego, organ odwoławczy decyzją z dnia […] czerwca 2009r. nr […] uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Strony skarżącej jako byłego członka zarządu […].
za zaległości podatkowe ww. podmiotu w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc sierpień 2004r. w kwocie 3.098,50 zł i wrzesień 2004r. w kwocie 4.427,00 zł wraz z należnymi odsetkami naliczonymi od terminu płatności podatku do dnia poprzedzającego dzień wszczęcia postępowania podatkowego w łącznej kwocie 2.604,00 zł i kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie 95,02 zł i w tym zakresie umorzył postępowanie, zaś w pozostałej części tj. orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe ww. podmiotu w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc kwiecień 2004r. w kwocie 3.914,10 zł, maj 2004r. w kwocie 736,60 zł, lipiec 2004r. w kwocie 1.129,70 zł
wraz z należnymi odsetkami naliczonymi od terminu płatności podatku do dnia poprzedzającego dzień wszczęcia postępowania podatkowego w kwocie 2.178,00 zł i kosztami egzekucyjnymi w kwocie 55,24 zł utrzymał decyzję organu I instancji
w mocy.
J.T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
W skardze strona, kwestionując zasadność wydania zaskarżonej decyzji, wskazała na brak winy w nie złożeniu wniosku o ogłoszeniu upadłości
i […]. W okresie pełnienia funkcji członka zarządu dokonanie ww. czynności, w jej ocenie, było przedwczesne. Ponadto dotychczas przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało z jaką chwilą zarząd ww. podmiotu winien wystąpić z ww. wnioskiem.
Ponadto Strona skarżąca podniosła, iż w toku postępowania przed organem
I instancji, wykazała, że głównym jej obowiązkiem jako członka zarządu
było pozyskiwanie sponsorów oraz środków finansowych na koszty związane
z bieżącą działalnością. Pełniąc funkcję członka zarządu nie miała: dostępu do konta bankowego ww. podmiotu, a tym samym i możliwości dokonywania analizy
i finansowej […]. O ciężkiej sytuacji finansowej Stowarzyszenia dowiedziała się w trakcie pełnienia funkcji członka zarządu. Oczekiwana jednakże dotacja
z Urzędu Miasta oraz zapewnienia głównej księgowej o otrzymanej prolongacie płatności należnych podatków pozwoliła sądzić, że złożenie wniosku
o ogłoszenie upadłości było przedwczesne. Za zasadnością ww. stanowiska przemawia fakt otrzymania przez […] dotacji, jednakże jak się okazało zbyt niskiej by pokryła ona wszystkie zadłużenia z tytułu podatku oraz składek ZUS.
W dalszej części skargi skarżący zakwestionował prawidłowość powołania
go na członka zarządu […]. W jego ocenie zgodnie z treścią Statutu członkiem zarządu może być tylko członek Stowarzyszenia. Tymczasem – jak wywodzi Skarżący – nigdy nie podpisywał stosownej deklaracji o przynależności do ww. Stowarzyszenia.
Ponadto Strona skarżąca powołując się na orzeczenie NSA wydane w sprawie: S.A./BK 1024/99 – lex nr 44725 oraz wyrok NSA w Warszawie I FSK 114/05 – lex 250317, wniosła o rozważenie możliwości zastosowania w niniejszej sprawie zasad współżycia społecznego.
Podyktowane jest to w szczególności zeznaniem biegłego A.R. w sprawie toczącej się przez Sądem Okręgowym o sygn. akt U 180/07, który stwierdził, iż Urząd Miasta miał interes w tym, aby ww. Stowarzyszenie mimo zadłużenia nadal istniało. Niniejsza sprawa – w ocenie Strony skarżącej – nie może być traktowana na równi ze sprawami dotyczącymi odpowiedzialności osób trzecich jak w spółkach prawa handlowego. Członkowie zarządu nie byli wspólnikami tak jak to często bywa w spółkach prawa handlowego.
W udzielonej odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nadto podniósł, że przesłanki odpowiedzialności osób trzecich za cudzy dług, określone w art. 116 w związku z art. 116a (Ordynacji podatkowej można podzielić na dwie grupy: przesłanki pozytywne orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu (które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe) oraz przesłanki negatywne (które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności). Do przesłanek pozytywnych zaliczyć należy okoliczność, że dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu stowarzyszenia w okresie, w którym: powstało zobowiązanie podatkowe oraz konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do jego majątku. Przesłankami negatywnymi są natomiast te okoliczności, które może wskazać członek zarządu, a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości stowarzyszenia tj. wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub nie wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd,
że orzekając o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółek kapitałowych (odpowiednio stowarzyszenia), organ podatkowy jest obowiązany wykazać okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko ww. podmiotom, natomiast ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia
30 czerwca 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 629/04, LEX nr 181425; wyrok NSA
z dnia 6 marca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 85/03, POP 2003/4/93).
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że prowadząc postępowanie
w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości stowarzyszenia organ podatkowy powinien więc wpierw stwierdzić istnienie przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, a dopiero w przypadku
ich stwierdzenia rozważyć, czy strona postępowania w sposób wiarygodny przedstawiła okoliczności egzoneracyjne (przesłanki negatywne).
W rozpoznawanej sprawie przesłanki pozytywne orzeczenia odpowiedzialności Strony skarżącej za zaległości podatkowe Stowarzyszenia za okres kwiecień, maj, lipiec 2004r. zostały spełnione. Z niekwestionowanych dotychczas ustaleń
oraz zgromadzonego materiału wynika, że w okresie powstania ww. zobowiązań podatkowych Strona skarżąca była członkiem zarządu i V-ce Prezesem […]. Natomiast termin płatności zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiąc sierpień i wrzesień upływał z dniem […] września 2004r. i z dniem […] października 2004r. W związku z powyższym – jak wskazano w zaskarżonej decyzji – niezasadne było obciążanie strony skarżącej, jako osoby trzeciej za zaległość podatkową, na której uiszczenie w ustawowym terminie płatności, nie mogła mieć wpływu. Dlatego też uchylono decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia […] sierpnia 2008r. nr […] w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej strony skarżącej jako osoby trzeciej za zaległość podatkową ww. podmiotu z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiąc sierpień 2004r. w kwocie 3.098,50 zł i wrzesień 2004r. kwocie 4.782,00 zł wraz z należnymi odsetkami naliczonymi od terminu płatności podatku do dnia poprzedzającego dzień wszczęcia postępowania podatkowego w łącznej kwocie 2.604,00 zł i kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie 95,02 zł i w tym zakresie umorzono postępowanie.
Natomiast zarzut błędnego powołania skarżącego na v-ce prezesa Stowarzyszenia nie znajduje uzasadnienia w treści Statutu […]. Otóż żaden z postanowień ww. dokumentu nie wyłącza powołania w skład zarządu – organu władzy działającym pomiędzy Walnym Zebraniem Członków i reprezentujący […] na zewnątrz – osoby spoza grona członków Stowarzyszenia. Niezależnie jednak od powyższego, twierdzeniom tym przeczy treść protokołu z posiedzenia zarządu […] z dnia […] marca 2004r., zgodnie z którym przed powołaniem na funkcję członka i jednocześnie v-ce prezesa zarządu Strona skarżąca złożyła deklarację członkowską i zapłaciła składkę.
Przeprowadzona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego egzekucja z majątku Stowarzyszenia nie zaspokoiła wierzytelności Skarbu Państwa i postanowieniem z dnia […] kwietnia 2008r. nr […] jako bezskuteczna została umorzona.
Natomiast jeżeli chodzi o okoliczności wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu Stowarzyszenia, to oceniając całość zgromadzonego w sprawie materiału, nie można uznać, że Skarżący wykazał
w sposób obiektywny ich istnienie. Niewątpliwie w imieniu […] nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości, bądź nie wszczęto postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości. Wbrew twierdzeniom Strony skarżącej w niniejszej sprawie
nie wystąpiła druga z przesłanek negatywnych tj. braku winy Strony skarżącej
w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Z opinii biegłego sądowego
Pana A.R. wynika, że oceniając ogólnie lata 2002-2003 […] na koniec 2003r. było w lepszej sytuacji finansowej niż na koniec 2002 r. Niemniej jednak nie było w stanie pokryć w całości straty 2002r. w kwocie 170.665,70 zł, lecz jedynie częściowo zmniejszając jej rozmiar do kwoty 116.084,23 zł. Jakkolwiek przesłanki zagrożenia upadłością niewątpliwe istniały na dzień […] grudnia 2003r., to warunki określone w art. 11 ust. 2 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze zostały spełnione, ponieważ jednostki takie jak […] uważa się za niewypłacalne także wtedy, gdy ich zobowiązania przekraczają wartość ich majątku nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Powyższej możliwości nie wykluczały zarówno otrzymywane jak i spodziewane dotacje z Urzędu Miasta. Przeciwnie jak wynika z akt sprawy były one przeznaczone na konkretne cele tj. wynajęcie hali sportowej, stypendia sportowe, organizowanie imprez sportowych, opłaty szkoleniowców, opłacanie trenerów, transport, ubezpieczenia. Niewątpliwie wyrazem powoływanego przez Stronę skarżącą interesu Urzędu Miasta w istnieniu ww. Stowarzyszenia
były przekazywane dotacje. Jednakże nie tylko kwoty te były przeznaczone na ściśle określone cele, ale również prowadzono dla nich wyodrębnioną dokumentację finansowo-księgową. Oznacza to, że nie mogły być przeznaczone na istniejące zadłużenia z tytułu podatków l czy składek na ubezpieczenie społeczne. Tym samym z uwagi na wyodrębniony charakter otrzymywanych przez Stowarzyszenie środków finansowych argumentacja Strony skarżącej o przedwczesności złożenia wniosku
o ogłoszenie upadłości z uwagi na spodziewane dotacje nie znajduje uzasadnienia
w ustalonym stanie faktycznym sprawy.
W zakresie stosowania w niniejszej sprawie powoływanych przez Skarżącego zasad, współżycia społecznego, organ odwoławczy nadal podtrzymuje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Zasady te odnoszą się bowiem do poprzednio obowiązującej ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa nie przewiduje tzw. negatywnych przesłanek odpowiedzialności osób trzecich, ani też prawa tych osób do ubiegania się o wyłączenie lub ograniczenie ich odpowiedzialności ze względu na zasady współżycia społecznego lub ważne względy społeczno – gospodarcze. Stwierdzenie w obowiązującym stanie prawnym, że określony podmiot spełnia ustawowe przesłanki odpowiedzialności danej kategorii osób trzecich, zobowiązuje organy podatkowe do wydania decyzji o jego odpowiedzialności. Innymi słowy nie istnieje prawna możliwość odstąpienia od wydania tego rodzaju decyzji.
Przedstawiając powyższe Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż zaskarżona decyzja nie wykazuje niezgodności z prawem materialnym, nie wskazuje
na naruszenie procedury administracyjnej oraz nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
W aktach administracyjnych znajduje się pismo z dnia […] października 2008 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego, skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej, informujące, że w dniu […] września 2008 r. wygasło w części zobowiązanie […]. Wygaśnięcie zobowiązania nastąpiło w związku z wyegzekwowaniem wszystkich zaległości, wynikających z dwóch decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego
, orzekających o solidarnej odpowiedzialności L.S. za zaległości […].
Wydane decyzje dotyczyły zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2004 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące października 2003, marzec, kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień 2004 r. Nadmienił, że w/w okresy pokrywają się z okresami, za które orzeczono
o odpowiedzialności innych członków zarządu […] w tym J.T. za miesiące kwiecień, maj, lipiec, sierpień oraz wrzesień 2004 r. (k.422 akt administracyjnych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył o następuje.
Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.
Zdaniem Sądu odpowiedzialność członka zarządu stowarzyszenia za zobowiązania podatkowe tej osoby prawnej ma charakter akcesoryjny uzależniony od istnienia zobowiązań podatkowych stowarzyszenia. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w regulacji art. 116a w związku z art. 116 § 1 ordynacji podatkowej zgodnie, z którym za "zaległość podatkową osoby prawnej odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu". Zatem warunkiem przeniesienia odpowiedzialności jest istnienie zaległości, która jest istotą tego postępowania, mającego na celu zaspokojenie z majątku osobistego członka zarządu, powstałej zaległości podatkowej.
Jeżeli zaległość podatkowa ciążąca na podatniku wygasa z jakichkolwiek
przyczyn – odpowiedzialność osoby trzeciej przestaje wraz z nią istnieć.
Z art. 107 § 1 ordynacji podatkowej wynika, że osoba trzecia odpowiada
"za zaległości podatkowe podatnika" tj. za cudzy dług, odpowiedzialność osoby trzeciej nie może istnieć po wygaśnięciu długu (tak też B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski – Komentarz, Toruń 2007 r. str. 792, tom I).
Podzielić należy pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z 22 października 2004 r. (FSK 694/04 OSP 2006 nr 1 poz. 12), że również ściągniecie zaległości podatkowej na drodze egzekucji administracyjnej mieści się w pojęciu zapłaty,
która powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego.
Zatem skoro odpowiedzialność osoby trzeciej ustaje z momentem wygaśnięcia długu osoby prawnej, to tym bardziej nie można przenieść odpowiedzialności za dług w sytuacji, gdy on już wygasł, nie można bowiem ponosić odpowiedzialności za coś co już nie istnieje.
Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z […] października 2008 r. wynika, że […] września 2008 r. na skutek wyegzekwowania zaległości z majątku innego członka zarządu L.S., solidarnie odpowiedzialnego ze skarżącym za zaległości stowarzyszenia dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień 2004 r., zobowiązanie to wygasło.
Oczywiście należy zwrócić w tym miejscu uwagę, że decyzja organu I instancji została wydana […] sierpnia 2008 r., tj. przed wyegzekwowaniem należności,
ale organ II instancji swoją decyzję wydał już po tej dacie tj. […] czerwca 2009 r.
i tę nową okoliczność powinien sprawdzić i ocenić. Postępowanie przed organem odwoławczym jest samodzielnym postępowaniem, mającym na celu ponowne rozpoznanie sprawy oraz wydanie decyzji na podstawie stanu faktycznego, istniejącego na dzień jej wydania, nie sprowadza się ono jedynie do kontroli legalności decyzji wydanej przez organ I instancji – art. 235 ordynacji podatkowej.
Nie można natomiast zgodzić się ze skarżącym, że w okresie, gdy nie pełnił funkcji członka zarządu, złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości było przedwczesne.
Działalność Stowarzyszenia reguluje ustawa z 7 kwietnia 1989 – Prawo
o stowarzyszeniach (tj. Dz.U z 2001r., nr 79, poz. 855 ze zm.). Zgodnie z art. 10
ust. 1 pkt 5 i 6 statut określa miedzy innymi władze stowarzyszenia, oraz sposób reprezentowania stowarzyszenia, w ustawie tej brak jest przepisów
które normowałyby kwestię sposobu reprezentowania stowarzyszenia (tak też Sąd Najwyższy w postanowieniu z 08 lutego 2008 r., sygn. akt I CZ 143/07 Lex nr 57855). W § 20 ust. 1 statutu […] uregulowano, że zarząd reprezentuje je na zewnątrz. Natomiast w § 25 określono sposób reprezentacji zgodnie, z którym "dla ważności oświadczeń dotyczących praw i obowiązków w sprawach majątkowych […] wymagane jest współdziałanie 2 osób tj. prezesa i wiceprezesa zarządu […]". Taki też sposób reprezentacji został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego, co wynika z treści opinii prawnej sporządzonej przez radcę prawnego dla organu I instancji. W opinii tej słusznie stwierdzono, że "konsekwentnie należało by przyjąć, że skoro jako osoby uprawione do reprezentowania stowarzyszenia uprawieni są: prezesa i wiceprezes łącznie, to pozostali członkowie zarządu nie są uprawienie do reprezentowania w jakichkolwiek sprawach, gdyż ze statutu nie wynika jakichkolwiek ich uprawnienie w tym zakresie".
W związku z tym należy uznać, że prawo do reprezentowania stowarzyszenia mają: prezes i wiceprezes łącznie.
Stosowanie do art. 20 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r.
Prawo upadłościowe i naprawcze (nr 60 poz. 535 ze zm.) wniosek o ogłoszenie upadłości może złożyć w stosunku do osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – każdy, kto ma prawo je reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.
Z tego wynika, że wniosek o ogłoszenie upadłości mógł złożyć zarówno prezes i wiceprezes zarządu stowarzyszenia (k. 79 – 81 akt administracyjnych). Wyżej wyrażony pogląd zaprezentowany w opinii prawnej radcy prawnego organu
I instancji jest prawidłowy. Skarżący jako wiceprezes zarządu był upoważniony
do reprezentowania Stowarzyszenia także w sprawach majątkowych, a wniosek
o ogłoszenie upadłości, którego celem jest zlikwidowanie majątku dłużnika jest taką sprawą.
Otóż "…do osób prawnych i jednostek organizacyjnych wniosek o ogłoszenie upadłości może zgłosić każdy, kto ma prawo je reprezentować, choćby w innych przypadkach obowiązywała łączna reprezentacja. Prawo upadłościowe i naprawcze przyjęło takie rozwiązanie by z jednej strony zapobiec trudnościom, jakie mogłyby powstać w razie braku tylu reprezentantów osoby dłużnika, ilu według ustawy
lub statutu potrzeba do należytego jej zastępstwa, z drugiej zaś by umożliwić ogłoszenie upadłości także wtedy, gdy niektóre osoby uprawnione
do reprezentowania odmawiają podpisu na wniosku o ogłoszenie upadłości
(tak Stanisław Gurgul – Prawo upadłościowe i naprawcze , Komentarz, Wydawnictwo C.H Beck, Warszawa 2005, Wydanie VI, str. 64, teza 4).
Zatem prawo do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Stowarzyszenia, które jest osobą prawna przysługuje jedynie temu członkowi zarządu,
który ma wynikające ze statutu prawo do reprezentowania stowarzyszenia.
Może on taki wniosek skutecznie złożyć nawet wówczas, gdy w statucie określono łączny sposób reprezentacji. Z dołączonego do akt administracyjnych statutu jednoznacznie wynika, że skarżący był uprawniony do reprezentowania
czyli składania oświadczeń dotyczących praw i obowiązków w sprawach majątkowych stowarzyszenia – § 25 statutu.
Z przedłożonej na rozprawie 17 listopada 2009 r. kopii opinii sporządzonej przez O.J. do sprawy VI U 180/07, rozpoznawanej przez Sąd Okręgowy
wynika, że stan niewypłacalności bilansowo został udokumentowany na dzień 31.12.2003 r., a rozpoznawana sprawa dotyczyła 2004 r., ponadto skarżący sam w skardze przyznał, że "wiadomości o trudnościach finansowych powziąłem dopiero w trakcie wykonywania funkcji zarządu […]" (k.5 akt sądowych).
Podkreślić także należy, że istnieje obowiązek wskazania w decyzji przenoszącej odpowiedzialność na osobę trzecią, z kim ona konkretnie ponosi solidarną odpowiedzialność, co stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale
z dnia 9 marca 2009 r. wydanej w sprawie I FPS 4/08.
W uzasadnieniu tej uchwały bardzo wnikliwie i szczegółowo wykazano,
że koniecznym jest przeprowadzenie postępowania w sprawie orzeczenia
o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich przewidzianej w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, w stosunku do wszystkich członków zarządu. Podkreślono, że jest konieczne aby osoba , która faktycznie wykonała zobowiązanie za podatnika, zyskała realne gwarancje realizacji swego prawa podmiotowego do regresu , stanowiącego immanentny aspekt reżimu odpowiedzialności solidarnej. Regres, w przypadku zapłaty cudzego długu publicznoprawnego, realizowany zaś może być wyłącznie
w drodze powództwa cywilnoprawnego. Jednak aby nie było ono bezskuteczne koniecznym jest wydanie w tej materii przez organy podatkowe decyzji.
Brak takiej decyzji uniemożliwi realizację uprawnień osobie, która wykonała takie zobowiązanie obciążające także inne osoby, albowiem sąd cywilny nie jest organem uprawnionym do orzekania w tej materii.
Jednak okoliczność braku przeprowadzenia jednego postępowania wobec wszystkich członków zarządu oraz ustalenie ich solidarnej odpowiedzialności poprzez imiennie wskazanie osób je ponoszących było tylko jedną z przyczyn nieprawidłowego zastosowania regulacji art. 107 § 1 i art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, co musiało skutkować na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawa
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy zastosuje się
do powyższych wskazań dotyczących regulacji art. 107 § 1 i art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, w szczególności sprawdzi okoliczności dotyczące zapłaty zaległości
na skutek jej wyegzekwowania z majątku L.S., co wynika z pisma z dnia […] października 2008 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Na podstawie art. 152 określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Sąd uznał, że dla końcowego załatwienia nie było koniecznym uchylenie decyzji organu I instancji albowiem nie ma konieczności przeprowadzenia uzupełniającego w znacznym zakresie postępowania dowodowego.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200
w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 pkt 2 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w spawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
( – ) Krystyna Skowrońska-Pastuszko ( – ) Stefan Kowalczyk ( – ) Dariusz Skupień

Uzasadnienie wyroku