I OZ 17/09 – Postanowienie NSA


Sygnatura:
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne:
Gospodarka gruntami
Sygn. powiązane: I SA/Wa 868/08
Skarżony organ:
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Data:
2009-01-10
Sąd:
Naczelny Sąd Administracyjny
Treść wyniku:
Oddalono zażalenie
Sędziowie:
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 868/08 odmawiające dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi B. E. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia […] marca 2008 r., nr […] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 868/08 odmówił dopuszczenia K. K. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, nawet nieposiadająca osobowości prawnej, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki, o których mowa w powołanym przepisie. Nie przedstawił dokumentów potwierdzających, że dysponuje prawem rzeczowym do nieruchomości, a także że toczy się postępowanie o uwłaszczenie przedmiotowym garażem oraz o oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu znajdującego się pod nim, zgodnie z art. 211 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Sądu dokumenty przez niego nadesłane nie potwierdzają, że postępowanie o uwłaszczenie w trybie art. 211 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest w toku. Wnioskodawca wykazał, że posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Przez ten ostatni należy rozumieć kwalifikowaną formę interesu faktycznego opartą na przepisie prawa materialnego. Interes prawny przejawia się w tym, że określony podmiot ma roszczenie o przyznanie mu uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku (por. wyrok NSA z 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96, ONSA 1997 Nr 2, poz. 89). W doktrynie prawa administracyjnego podkreśla się, że pojęcie interesu prawnego ma charakter obiektywny, który istnieje wówczas, gdy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 88).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. K., wnosząc o jego zmianę i dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Skarżący wskazał, że […] grudnia 1997 r. wspólnie z pozostałymi użytkownikami znajdujących się na gruncie Miasta Stołecznego garaży wystąpił z wnioskiem o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu znajdującego się pod użytkowanym przez niego garażem. W jego ocenie wniosek ten należało potraktować jako skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 211 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zatem w tej sytuacji ma on interes prawny w domaganiu się uznania go za stronę postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
Pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Interes prawny to coś więcej niż interes faktyczny, gdyż za interes prawny można uznać tylko taki interes, który stwarza korzystną sytuację prawną dla danego podmiotu. Ocena czy w danym przypadku występuje interes prawny, wynika z konfrontacji tego, co uważa się za interes prawny, z normami prawa materialnego, regulującymi określoną sferę stosunków społecznych. Mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od interesu prawnego należy odróżnić jednak interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji.
Przedmiotem skargi B. E. A. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia […] marca 2008 r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia […] października 2007 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy Warszawa […] nr […] z dnia […] listopada 1997 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w Gminie Warszawa – […] przy […] w Warszawie, o nr ewid. […] o pow. […] m2. Wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie złożył zaś K. K., który wskazał, że własnym nakładem zbudował garaż i dlatego wszelkie rozstrzygnięcia dotyczące tego obiektu, dotyczą także jego interesów.
W sprawie dla oceny interesu prawnego istotne jest zbadanie zatem, czy wnioskodawca legitymuje się roszczeniem z art. 211 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603, ze zm.). W myśl powołanego przepisu osoba, która na podstawie pozwolenia na budowę wybudowała przed dniem 5 grudnia 1990 r. ze środków własnych garaż na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy, a także jej następca prawny, mogą żądać nabycia tego garażu na własność oraz oddania w użytkowanie wieczyste gruntu niezbędnego do korzystania z tego garażu, jeżeli jest jego najemcą. Uprawnienie to wygasa, jeżeli żądanie nabycia garażu na własność oraz oddania użytkowania wieczystego gruntu niezbędnego do korzystania z tego garażu nie zostanie złożone właściwemu organowi do dnia 31 grudnia 2000 r. (art. 211 ust. 1 i 3).
Wnioskodawca nie wykazał, że posiada tytuł prawny do nieruchomości, lecz zainteresowany jest uwłaszczeniem przedmiotowego garażu i uzyskaniem użytkowania wieczystego gruntu, na którym garaż się znajduje. Jak słusznie podniósł Sąd pierwszej instancji nie wskazał także, że toczy się postępowanie o uwłaszczenie przedmiotowym garażem oraz o oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu znajdującego się pod garażem w trybie art. 211 powołanej ustawy.
W wyroku z dnia 7 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 1710/00 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w żadnym razie stronami postępowania o podział nieruchomości nie są osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego, lecz zainteresowane są uzyskaniem użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu. Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony (LEX nr 82813).
Zatem wskazać należy, że prawo do udziału w postępowaniu przysługiwałoby wnioskodawcy gdyby miał w stosunku do tej nieruchomości tytuł prawno-rzeczowy np. własność. Wnioskodawca będąc jedynie najemcą garażu nie ma zatem interesu prawnego, lecz jedynie interes faktyczny w sprawie, który to interes nie uzasadnia dopuszczenia go do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.

Uzasadnienie wyroku