II SA/Wa 1036/09 – Wyrok WSA w Warszawie


Sygnatura:
6333 Dodatki szkoleniowe
Hasła tematyczne:
Bezrobocie
Skarżony organ:
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Data:
2009-07-07
Sąd:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Treść wyniku:
Oddalono skargę
Sędziowie:
Ewa Grochowska-Jung /przewodniczący/
Ewa Pisula-Dąbrowska
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. I. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia […] kwietnia 2009 r. nr […] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego – oddala skargę –
Uzasadnienie: Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia […] kwietnia 2009 r. nr […], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 158 § 1 i art. 157 kpa, utrzymał w mocy decyzję Wojewody […] z dnia […] marca 2009 r. nr […] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. z dnia […] marca 2000 r. nr […] przyznającej J. I. prawo do zasiłku przedemerytalnego.
Organ ustalił następujący stan faktyczny w sprawie. Starosta B. decyzją z dnia […] marca 2000 r. nr […] przyznał zarejestrowanemu w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. od dnia […] lutego 2000 r. J. I. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia […] marca 2000 r. w wysokości […] zł.
W dniu […] lutego 2008 r. J. I. złożył wniosek o podjęcie działań formalno prawnych w kierunku zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji Starosty B., a następnie, precyzując swój wniosek w piśmie z dnia […] lutego 2009 r., J. I. wskazał, iż żąda stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. z dnia […] marca 2000 r. W uzasadnieniu wskazał, iż w styczniu 1999 r., po zwolnieniu go z pracy z powodu likwidacji jego stanowiska pracy, zgłosił się do urzędu pracy w celu uzyskania informacji co do jego statusu i zarejestrowania się charakterze osoby bezrobotnej. Ponadto w tym czasie poobierał rentę chorobową z tytułu wypadku przy pracy w kwocie znacznie niższej, niż wysokość świadczenia przedemerytalnego. Stwierdził, iż urzędnik, z którym wtedy rozmawiał, nie poinformował go wyczerpująco o przysługujących mu prawach, ani też nie odnotował jego wizyty w urzędzie pracy. Gdyby natomiast należycie dokonał swoich obowiązków, to strona dowiedziałaby się o możliwości zrezygnowania z pobierania renty i rejestrując się w charakterze osoby bezrobotnej już wtedy nabyłby prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % kwoty podstawowej zasiłku. Tymczasem zaniedbanie urzędnika spowodowało, iż strona zarejestrowała się dopiero po zakończeniu pobierania renty, czyli po roku i dopiero wtedy nabyła prawo do zasiłku przedemerytalnego. Biorąc jednak pod uwagę fakt, iż międzyczasie zmieniły się przepisy dotyczące przyznawania ww. świadczeń, przyznano mu zasiłek przedemerytalny w wysokości 120 %.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Wojewoda […] decyzją z dnia […] marca 2009 r. nr […] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. z dnia […] marca 2000 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż nie dopatrzył się w ww. rozstrzygnięciu Starosty B. rażącego naruszenia prawa, przez co brak jest możliwości eliminacji powyższej decyzji z obrotu prawnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. I. wniósł o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji Starosty B. z dnia […] marca 2000 r.
Minister Pracy i Polityki społecznej, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując stanowisko w niej przedstawione. Minister wyjaśnił, iż zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 lit a obowiązującej wówczas ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 z późn. zm.) prawo do zasiłku przysługiwało bezrobotnemu jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia. Tymczasem J. I. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy, tj. dnia […] lutego 2000 r., posiadał 144 dni pracy uprawniające do zasiłku przedemerytalnego. Zatem organ, działając na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, doliczył do wymaganych 365 dni okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy. W związku z tym oraz udokumentowaniem okresu uprawniającego do zasiłku wynoszącego 35 lat i 11 miesięcy oraz rejestracją w urzędzie pracy bezpośrednio po ustaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, Starosta B. decyzją z dnia […] marca 2000 r. przyznał J. I. prawo do zasiłku przedemerytalnego. Wysokość zasiłku organ ustalił na podstawie art. 37j ust. 2 cytowanej ustawy, zgodnie z którym zasiłek przedemerytalny wynosił 120 % kwoty zasiłku. Ponadto organ wskazał, iż strona w okresie 12 miesięcy poprzedzających rejestrację nie posiadała żadnego okresu zatrudnienia mogącego stanowić ewentualną podstawę do zmiany wysokości przyznanego zasiłku przedemerytalnego. Strona nie przedstawiła żadnych dodatkowych dokumentów w tym zakresie, ani też nie składała odwołania od decyzji przyznającej przedmiotowe świadczenia, można więc przyjąć, iż nie kwestionowała ustaleń organu. Minister wyjaśnił również, że zgodnie z art. 37j ust. 3 i 4 cytowanej ustawy wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 160% kwoty zasiłku, w przypadku osób zamieszkałych w dniu nabycia prawa w powiatach oraz rozwiązania z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jednakże wysokość zasiłku nie mogła przekroczyć 90% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, stanowiącego podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, w okresie 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc zgłoszenia wniosku o zasiłek przedemerytalny, i nie może być niższa od 120% kwoty zasiłku. Tymczasem w stosunku do strony, z uwagi na zarejestrowanie się w urzędzie pracy 12 miesięcy od ustania zatrudnienia nie można było ustalić 90% wynagrodzenia, przez co niemożliwe było przyznanie prawa do zasiłku w wysokości 160 % kwoty zasiłku. Organ wyjaśnił też, że w zgromadzonych dokumentach brak było dowodu potwierdzającego zgłoszenie się strony do urzędu pracy w styczniu 1999 r. Ponadto organ stwierdził, iż nie można było zarzucać pracownikom urzędu pracy nienależytego poinformowania strony o przysługujących jej prawach, Informacje, których oczekiwał dotyczyły bowiem sposobu postępowania dla osiągnięcia konkretnych celów, nie należy więc traktować ich jako udzielanie informacji w sprawie, ale jako doradztwo prawne, które nie mieści się w ramach art. 9 kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. I. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji. Stwierdził, iż organy w żaden sposób nie odniosły się do jego zarzutów i nie przeanalizowały całego stanu faktycznego od 1999 r. Wskazał, iż celowe pomijanie jego pierwszej wizyty w urzędzie pracy w 1999 r. i skupianie się jedynie na ważności decyzji z 2000 r. nosi znamiona tendencyjności. Wyjaśnił, iż jego zdaniem decyzja z 2000 r. została wydana prawidłowo i gdyby nie wcześniejsze wydarzenia odpowiadałaby prawu. Podniósł, że będąc pierwszy raz w urzędzie pracy nie miał świadomości, iż powinien wypełniać jakiekolwiek dokumenty, czy też druki. Jego zdaniem nie może ponosić negatywnych konsekwencji nieprawidłowego działania urzędnika, które, wbrew temu co twierdzi organ, było niezgodne z zasadą postępowania administracyjnego zawartego w art. 9 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać na treść art. 16 kpa statuującego zasadę trwałości decyzji ostatecznych oznaczającą, że decyzje te nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko na zasadach i w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Jedną z form wzruszenia decyzji administracyjnej jest stwierdzenie jej nieważności, jeżeli została ona dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 kpa.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym i samodzielnym postępowaniem zmierzającym do ustalenia, czy nastąpiło m.in. rażące naruszenie prawa, czy też naruszenie zwykłe. Z powyższymi pojęciami ustawa wiąże bowiem różne skutki prawne.
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane rozszerzająco. Orzecznictwo sądowe prezentuje pogląd, że istnieje różnica między "zwykłym" naruszeniem prawa, a naruszeniem, które może być zakwalifikowane jako "rażące". Naruszenie prawa jest rażące wówczas, gdy w jego wyniku powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, czy też niemożności akceptacji zaskarżonego orzeczenia jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.
W przedmiotowej sprawie nie można mówić o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej, czy też z rażącym naruszeniem prawa. Podnieść tu należy, iż podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji Starosty B. z dnia […] marca 2000 r. nr […] przyznającej skarżącemu od dnia […] marca 2000 r. prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120 % kwoty zasiłku podstawowego był przepis art. 37j ust. 1 i ust. 2 ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. 1997. Nr 25, poz. 128 ze zm.). Zgodnie z jego brzmieniem zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:
1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Taki zasiłek wynosił 120% kwoty bazowej. Stosownie zaś do art. 37j ust. 3 i ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek ten w wysokości 160 % kwoty bazowej przysługiwał osobie, która zamieszkiwała w okresie nabycia prawa w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, rozwiązano z nią stosunek pracy z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy, z tym jednak, iż wysokość zasiłku nie mogła przekroczyć 90% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia stanowiącego podstawę składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy w okresie 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających zgłoszenie wniosku.
W sytuacji J. I. ostatni okres zatrudnienia przypada na dzień […] stycznia 1999 r. Po rozwiązaniu umowy o pracę skarżący przed datą rejestracji pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy. Oznacza to, że okres zatrudnienia skarżącego wykraczał poza wskazany okres 12 miesięcy co powodowało, iż organ nie mógł ustalić 90% wynagrodzenia, które z kolei było podstawowym warunkiem przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty zasiłku podstawowego. Organ przyznał zatem skarżącemu świadczenie przedemerytalne w kwocie 120 % zasiłku. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że decyzja Starosty B. z dnia […] marca 2000 r. jest zgodna z prawem. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Uzasadnienie wyroku