I SA/Wa 1286/09 – Wyrok WSA w Warszawie


Sygnatura:
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne:

Skarżony organ:
Minister Budownictwa
Data:
2009-08-18
Sąd:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Treść wyniku:
Oddalono skargę
Sędziowie:
Agnieszka Miernik /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Skiba
Mirosław Gdesz

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia […] czerwca 2009 r. nr […] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie: Minister Infrastruktury decyzją z dnia […] czerwca 2009 r. nr […], po rozpatrzeniu wniosku E. L. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia […] lutego 2008 r. nr […] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia […] kwietnia 1952 r. nr […] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości […] położonej przy ul. […] (ul. […]), ozn. nr hip. […] w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa (część dz. ew. nr […] i nr […] z obrębu ew. […], część dz. ew. […] z obrębu ew. […] i część dz. ew. […] z obrębu ew. […]).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Prezes urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia […] sierpnia 2002 r. nr […], po rozpoznaniu wniosku E. L., odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia […] kwietnia 1952 r. nr […] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości […] położonej przy ul. […] (ul. […]), ozn. nr hip. […] w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa (część dz. ew. nr […] i nr […] z obrębu ew. […], część dz. ew. […] z obrębu ew. […] i część dz. ew. […] z obrębu ew. […]).
Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia […] października 2002 r. nr […].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lipca 2004 r. sygn. akt I SA/Wa 2947/02 oddalił skargę na powyższą decyzję z dnia […] października 2002 r.
E. L. w dniu 4 grudnia 2008 r. wniosła ponownie
o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia […] kwietnia 1952 r. nr […] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości […] położonej przy ul. […] (ul. […]), ozn. nr hip. […] w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa (część dz. ew. nr […] i nr […] z obrębu ew. […], część dz. ew. […] z obrębu ew. […] i część dz. ew. […] z obrębu ew. […]). W uzasadnieniu wniosku wskazano, że organ dekretowy rażąco naruszył przepisy art. 7 ust. 4 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy z tego powodu, iż w aktach własnościowych przedmiotowej nieruchomości […] brak jest dokumentów świadczących o tym, że organ dekretowy rozważył, czy istniała możliwość przyznania dzierżawy wieczystej gruntu o równej wartości użytkowej.
Minister Infrastruktury odmawiając wszczęcia postępowania wskazał, że
w sprawie zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa oraz nie uległ zmianie stan prawny, który uzasadniałby prowadzenie postępowania ponownie. A zatem wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie zakończonej uprzednio decyzją ostateczną byłoby obciążone wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
E. L. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy. W jej ocenie, brak jest tu tożsamości przedmiotowej sprawy, bowiem wnosząc obecnie o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia […] kwietnia 1952 r. wskazała na rażące naruszenie art. 7 ust. 4 dekretu z dnia 26 października 1945 r., a nie jak poprzednio, na rażące naruszenie art. 7 ust. 2 tego dekretu.
Minister Infrastruktury podtrzymał stanowisko wyrażone w pierwszej decyzji co do niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia […] kwietnia 1952 r. nr […]. Dodatkowo organ wskazał, że przewidziane w art. 7 ust. 4 i ust. 5 oraz art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. prawo do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości zostało wygaszone z dniem 1 sierpnia 1985 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99). Organ zauważył także, że powoływany art. 7 ust. 4 dekretu nie był podstawą prawną orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia […] kwietnia 1952 r.
E. L., reprezentowana przez […] A. S., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od decyzji Ministra Infrastruktury z dnia […] czerwca 2009 r. utrzymującej w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego. W skardze zarzuciła naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy poprzez utożsamienie roszczenia wynikającego z tego przepisu z roszczeniem wynikającym z art. 7 ust. 4 dekretu pomimo tego, że przepisy te wynikające z jednego uprawnienia – złożenia wniosku dekretowego, ustanawiają odmienne prawa i obowiązki stron stosunku administracyjnoprawnego. Zarzucono także naruszenie art. 157 § 3 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że zachodzi tożsamość przedmiotowa spraw, pomimo wskazania naruszenia, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przez decyzję dekretową odrębnej podstawy materialno prawnej – art. 7 ust. 4 dekretu. Skarżąca zarzuciła tez naruszenie art. art. 7, 77 i 80 k.p.a. Zarzucając powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji względnie o uchylenie także poprzedzającej ją decyzji z dnia […] lutego 2000 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, bowiem rozstrzygnięcie to odpowiada prawu.
Wskazać należy, iż jeżeli już raz, na żądanie stron, wszczęto postępowanie nadzorcze i odmówiono stwierdzenia nieważności, nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, chociażby skarżąca powoływała się na inne przyczyny nieważności. Ponowne postępowanie byłoby z góry bezprzedmiotowe dlatego, że ocena legalności mającej podlegać stwierdzeniu nieważności decyzji została dokonana poprzednio.
Oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu (art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez Sąd (oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) jest w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA 517/00). Pogląd ten zasługuje na pełną aprobatę.
Natomiast, jeżeli – jak domaga się skarżąca – zostałoby wszczęte ponowne postępowanie nadzorcze, po czym – zamiast odmowy wszczęcia postępowania – wydano by nową decyzję nadzorczą, decyzja – niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia, odmawiająca stwierdzenia nieważności lub stwierdzająca nieważność – byłaby obciążona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i sama podlegała stwierdzeniu nieważności.
Podkreślić należy, że organ w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest związany granicami żądania strony. Organ stwierdza, że decyzja nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. bez względu na granice żądania zgłoszonego przez stronę. Wszczęcie postępowania na żądanie strony, nie zwalnia organu od przeprowadzenia kontroli decyzji, w sprawie której wszczęto postępowanie, w pełnym zakresie pod względem występowania przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W odniesieniu zaś do postępowania sądowego, zauważyć należy, że sąd nie jest związany granicami skargi, a zatem oddalenie skargi oznacza, że zaskarżonemu aktowi nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego, jak i materialnego.
Podzielić więc należy stanowisko organu, iż skoro w obrocie prawnym pozostaje prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2004 r. sygn. akt I SA/Wa 2947/02 oddalający skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia […] października 2002 r. nr […] utrzymującą w mocy decyzję o odmowie stwardzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia […] kwietnia 1952 r. nr […] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości […] położonej przy ul. […] (ul. […]), ozn. nr hip. […] w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa (część dz. ew. nr […] i nr […] z obrębu ew. […], część dz. ew. […] z obrębu ew. […] i część dz. ew. […] z obrębu ew. […]), to należało odmówić wszczęcia postępowania nadzorczego.
Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, uzasadnianie ponownego żądania zbadania legalności decyzji wskazaniem naruszenia art. 7 ust. 4 dekretu nie może być traktowane jak inicjowanie postępowania nadzwyczajnego w oparciu o inną przesłankę stwierdzenia nieważności. Skarżąca nadal opiera swoje żądanie na naruszeniu prawa o charakterze rażącym określonym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.

Uzasadnienie wyroku