II SA/Wa 1009/09 – Wyrok WSA w Warszawie


Sygnatura:
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne:
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ:
Dowódca Jednostki Wojskowej
Data:
2009-07-03
Sąd:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Treść wyniku:
Oddalono skargę
Sędziowie:
Adam Lipiński
Bronisław Szydło
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Bronisław Szydło, Adam Lipiński, , Protokolant Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Dowódcy Sił Powietrznych z dnia […] kwietnia 2009 r. w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zawarcie kontraktu na pełnienie służby terminowej – oddala skargę –
Uzasadnienie: K.W. wnioskiem z dnia […] listopada 2008 r. wystąpił do Dowódcy Jednostki Wojskowej […] o zawarcie z nim kolejnego kontraktu na pełnienie służby terminowej. Wskazał, że obecny kontrakt został zawarty na okres od dnia […] maja 2006 r. do dnia […] maja 2009 r.
Dowódca Sił Powietrznych decyzją z dnia […] kwietnia 2009 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwany dalej k.p.a., w związku z art. 8 ust. 1, art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), § 15 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 80, poz. 477), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy rozkaz personalny Dowódcy […] Brygady Rakietowej Obrony Powietrznej z dnia […] lutego 2009 r. nr […] odmawiający […] K.W. wyrażenia zgody na zawarcie kontraktu na pełnienie służby terminowej.
W uzasadnieniu wskazał, że Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. wyrokiem z dnia […] sierpnia 2008 r., sygn. akt […] skazał K.W. za popełnienie przestępstwa, określonego w art. 278 § 1 k.k., czyli usiłowania kradzieży […] litrów oleju napędowego, stanowiącego mienie Jednostki Wojskowej […] S., na karę 12 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem pozostawania w miejscu pełnienia służby, tj. na terenie Jednostki Wojskowej […] w S. w czasie od zakończenia zajęć służbowych do capstrzyku przez dwa dni w tygodniu. Podkreślił, że zgodnie z art. 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzem zawodowym może być tylko osoba posiadająca wyłącznie obywatelstwo polskie, o nieposzlakowanej opinii, a K.W. skazany za przestępstwo związane z przywłaszczeniem cudzej rzeczy ruchomej nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią. W ocenie organu, w służbie powinni pozostać jedynie żołnierze zdyscyplinowani i wierni Ojczyźnie.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której K.W. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto w piśmie procesowym z dnia […] sierpnia 2009 r. wniósł o zasądzenie kosztów postępowania oraz zobowiązanie organu do nadesłania informacji związanych ze statutem służbowym […] M.L. i […] L.N. lub teczki ich akt personalnych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
– przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 9 i 10 § 3 k.p.a.,
– przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych,
– art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji sprzecznej z wyrażoną w tym przepisie zasadą równości wobec prawa oraz zakazem dyskryminacji, polegającej na niejednakowym traktowaniu wszystkich skazanych wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. z dnia […] sierpnia 2008 r., sygn. akt […], w szczególności niezawarcia kontraktu na pełnienie służby terminowej tylko wobec K.W. przy jednoczesnym niezastosowaniu tej sankcji wobec M.L., jego przełożonego, który był inspiratorem czynu.
Wnoszący skargę podał, że organy nie wzięły pod uwagę takich okoliczności jak przypadkowość czynu i jego odosobniony charakter, a także szczerą skruchę, żal i całkowitą ekspiację. Podkreślił, że w dotychczasowej służbie otrzymywał same pozytywne opinie, pełnił służbę z zaangażowaniem, wykorzystując przy tym kwalifikacje (stale podnoszone), zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby, a także niebudzącą wątpliwości wierność Ojczyźnie. W ocenie skarżącego podjęta decyzja jest zbyt radykalna i sprawi, że poniesie niewyobrażalne konsekwencje wpływające na jego sytuację życiową i zawodową. Znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem pozbawiono go źródła dochodu. Jest to tym bardziej dotkliwe, że ma na utrzymaniu chorą żonę.
Ponadto wskazał, że organy rażąco naruszyły art. 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uznając, że skarżący nie spełnia wymagań oczekiwanych od osób pełniących zawodową służbę wojskową. Zdaniem skarżącego organy bez należytego wyjaśnienia sprawy uznały, iż na skutek prawomocnego skazania go wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. z dnia […] sierpnia 2008 r. przestał cieszyć się nieposzlakowaną opinią, co powoduje, iż wydane w przedmiotowej sprawie decyzje są dowolne. K.W. wskazał także na fakt, że został skazany na karę ograniczenia wolności, a ta przesłanka (rodzaj kary) nie została wymieniona w ustawie pragmatycznej, ani w przypadku obligatoryjnego ani fakultatywnego zwolnienia żołnierza ze służby. Ponadto karę ograniczenia wolności umieszczono w katalogu kar w Kodeksie karnym na dalszym miejscu, po karze pozbawienia wolności, co świadczy, że wskazana powyżej ustawa traktuje sprawców skazanych na taką karę jako dopuszczających się czynów o mniejszym ciężarze gatunkowym.
W odpowiedzi na skargę Dowódca Sił Powietrznych wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 788/06, w którym Sąd stwierdził, że żołnierz uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, a ta w myśl art. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jest jednym z wymogów stawianych żołnierzom zawodowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną odmowy wyrażenia K.W. zgody na zawarcie kontraktu na pełnienie służby terminowej stanowił przepis art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu, żołnierz zawodowy najpóźniej na sześć miesięcy przed dniem upływu okresu, na jaki został zawarty kontrakt na pełnienie służby terminowej, może wystąpić z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie służby terminowej lub kontraktu na pełnienie służby stałej. Stosownie zaś do § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej, wyrażenie zgody następuje w formie zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej, a odmowa w formie rozkazu personalnego.
Powołane powyżej przepisy nie ustanawiają żadnych przesłanek, którymi powinien kierować się organ właściwy do zawarcia (odmowy zawarcia) kontraktu na pełnienie służby terminowej. Oznacza to, że decyzje w tym przedmiocie mają charakter uznaniowy. Zakres uznania jest zawsze wyznaczony prawem i celem, dla jakiego prawo to zostało stworzone. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji, stosownie do art. 7 k.p.a., ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego jak każde inne, ale zakres ich kontroli zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA 2486/01, LEX nr 149543). Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza więc, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny. Musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Jednocześnie wybór tego rozstrzygnięcia, dokonywany na postawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już poza kontrolą sądowoadministracyjną. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza granice określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, zarówno organowi pierwszej instancji jaki i Dowódcy Sił Powietrznych nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego i tym samym naruszenia prawa.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. z dnia […] sierpnia 2008 r., sygn. akt […] za popełnienie przestępstwa, określonego w art. 278 § 1 k.k., na karę 12 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem pozostawania w miejscu pełnienia służby, tj. na terenie Jednostki Wojskowej […] w S. w czasie od zakończenia zajęć służbowych do capstrzyku przez dwa dni w tygodniu.
Zdaniem Sądu organy wojskowe miały podstawę przyjąć, że powyższy fakt stwarza wątpliwości co do dalszej przydatności K.W. do służby wojskowej z uwagi na to, że nie cechuje go już nieposzlakowana opinia i godzi to w dobre imię i honor żołnierza Wojska Polskiego, a tym samym dyskwalifikuje do służby. Ustawodawca nie definiuje pojęcia "nieposzlakowanej opinii". Według Słownika Języka Polskiego PWN Warszawa 2002 "nieposzlakowany to taki, któremu nie można nic zarzucić, nieskazitelny, doskonały, idealny" (str. 513). Tak więc, osoba skazana za przestępstwo związane z przywłaszczeniem cudzej rzeczy ruchomej nie odpowiada temu określeniu i organy wojskowe słusznie odmówiły skarżącemu wyrażenia zgody na zawarcie kontraktu na pełnienie służby terminowej.
Należy stwierdzić, że Dowódca Sił Powietrznych zasadnie odwołał się do treści art. 2 powołanej ustawy pragmatycznej, przyjmując, iż przestępstwo, którego dopuścił się K.W. wpłynęło negatywnie na opinię żołnierza. Żołnierzem zawodowym może być, jak stanowi przepis art. 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, osoba o nieposzlakowanej opinii, a takiej opinii skarżący, w związku z wyrokiem skazującym, już nie posiada. Zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy, żołnierze zawodowi pełnią zawodową służbę wojskową dla dobra Rzeczypospolitej Polskiej. Służba ta wymaga zdyscyplinowania, lojalności i poświęcenia. Charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością wojska publiczne zaufanie służyć mają przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić je wiarygodności w oczach społeczeństwa. W takim zakresie dbałość o interes służby (interes społeczny) leży w szeroko pojętym interesie Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego przy podjęciu zaskarżonej decyzji przeważył interes społeczny nad słusznym interesem skarżącego.
Zarzut naruszenia przez organ art. 32 Konstytucji RP również należy uznać za chybiony, bowiem Sąd rozpatrywał indywidualną sprawę skarżącego. Nie było zatem potrzeby przeprowadzania dowodu z akt personalnych żołnierzy, wymienionych w skardze.
Reasumując, w takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując w tym względzie za trafną argumentację organu ujętą zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę.
Mając na względzie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

Uzasadnienie wyroku