Sygnatura:
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne:
Prawo pomocy
Sygn. powiązane: II SA/Gl 1273/08
Skarżony organ:
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Data:
2009-09-10
Sąd:
Naczelny Sąd Administracyjny
Treść wyniku:
Oddalono zażalenie
Sędziowie:
Jan Kacprzak /przewodniczący sprawozdawca/

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Kacprzak po rozpoznaniu w dniu 24 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 1273/08 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia […] października 2008 r. nr […] w przedmiocie przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 1273/08 odmówił przyznania K. C. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia […] października 2008 r. nr […] w przedmiocie przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, osiąga stały dochód w wysokości […] zł netto z tytułu świadczenia rentowego natomiast żona prowadzi działalność gospodarczą. Skarżący oświadczył, że nie jest mu znany dochód jaki osiąga żona z prowadzonej działalności gospodarczej, zwracając uwagę na jej zobowiązania wobec instytucji finansowych na kwotę […] złotych. W skład majątku skarżącego wchodzi budynek mieszkalny o pow. […] m- oraz działka rekreacyjna, nadto posiada oszczędności w wysokości […]. W piśmie z dnia 20 lipca 2009 r. skarżący podniósł, że żona nie informuje go o swoich dochodach i rozliczeniach z Urzędem Skarbowym, a ponadto nie chce angażować żony w swoje problemy z urzędnikami.
W uzasadnieniu postanowienia odmawiającego przyznania K. C. prawa pomocy Sąd zwrócił uwagę, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Zdaniem Sądu złożone przez skarżącego oświadczenie o stanie majątkowym i rodzinnym nie zawiera dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy winna wykazać, że znajduje się w takim położeniu, iż nie jest w stanie wyłożyć niezbędnych kosztów postępowania i że w tej mierze uzasadniona jest pomoc Państwa. W ocenie Sądu treść oświadczeń złożonych przez skarżącego oraz kserokopie przedstawionych przez niego rachunków za gaz, wodę i prąd nie są wystarczające do rozpoznania jego wniosku i nie przekonują o jego zasadności. Skarżący mimo wezwania nie przedstawił informacji i dokumentów potwierdzających w sposób niewątpliwy, czy i w jakim zakresie uiszczenie przez niego wpisu od skargi, bądź poniesienie przez niego innych kosztów sądowych przekracza jego możliwości finansowe, mimo, iż to właśnie na nim spoczywał ciężar dowodu w tej kwestii. W oparciu o przedłożone dokumenty i udzielone informacje nie można zaś zdaniem Sądu jednoznacznie stwierdzić, iż jest on osobą, która zasługiwałaby na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Nie umożliwiają one bowiem wszechstronne i obiektywne zbadanie jego sytuacji materialnej, stanowiącej przesłankę przyznania takiej pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K. C. wskazując, że jego sytuacja dochodowa nie uległa zmianie. Skarżący podniósł, że procedury przyjęte przez urząd wobec jego osoby są bezpodstawne i dlatego niezasadne jest ponoszenie przez niego opłat.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Natomiast w myśl § 2 tego artykułu, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W przedmiotowej sprawie K. C. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd I instancji badał więc, działając w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z tym przepisem to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. A zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Należy równocześnie zauważyć, że jeżeli w ocenie Sądu oświadczenie strony zawarte we wniosku okazałoby się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budziłoby wątpliwości to zgodnie z art. 255 p.p.s.a. strona na wezwanie Sądu jest obowiązana złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W przedmiotowej sprawie Sąd z tego uprawnienia skorzystał. Jak wynika z akt sprawy skarżący został wezwany do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów źródłowych mających wyjaśnić sytuację materialną jego rodziny. Na powyższe wezwanie skarżący złożył wyjaśnienia, że żona nie informuje go o swoich dochodach i rozliczeniach z Urzędem Skarbowym, jako załącznik do pisma skarżący przesłał rachunki za gaz, wodę i prąd. Odpowiedź udzielona przez stronę nie pozwoliła na poznanie jego rzeczywistej sytuacji materialnej, tym bardziej że analiza stanu majątkowego strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy nie może ograniczać się do badania tylko jej majątku, ale musi też obejmować dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe, czy też w inny sposób wpływających na jej możliwości finansowe. Wobec powyższego Sąd zmuszony był do rozpoznania wniosku na podstawie danych zawartych na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, w konsekwencji orzekając o odmowie jej przyznania skarżącemu.
Kierując się zasadą, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia znajdowania się w trudnej sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy, a skarżący pomimo wezwania do wyjaśnienia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej oraz osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe nie wykazał jej – odmowę przyznania prawa pomocy należy uznać za zasadną.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.

Uzasadnienie wyroku