I SO/Gd 3/09 – Postanowienie WSA w Gdańsku


Sygnatura:
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne:
Prawo pomocy
Skarżony organ:
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Data:
2009-10-02
Sąd:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Treść wyniku:
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym
Sędziowie:
Monika Hennig /przewodniczący sprawozdawca/

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego […] z dnia […] Nr […] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości postanawia 1. przyznać skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie: J. K. wnioskiem z dnia 29 września 2009 r. (data stempla pocztowego) zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF uzupełnione zostały w dniu 16 października 2009 r. (data stempla pocztowego). Jednocześnie skarżąca rozszerzyła swoje żądanie o ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata, bądź doradcy podatkowego.
Ze złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem, źródłem utrzymania małżonków jest osiągany przez męża dochód ze stosunku pracy, który – jak wynika z dołączonej informacji o składnikach wynagrodzenia – we wrześniu br. wyniósł 3 146 zł brutto (1 968,66 zł netto) oraz przyznany wnioskodawczyni zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności, którego wysokości nie podała; poza domem o powierzchni 160 m2 małżonkowie nie posiadają innego majątku, w tym zasobów pieniężnych, przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro. Ze sporządzonego przez wnioskodawczynię zestawienia miesięcznych kosztów utrzymania, do których zaliczyła opłaty za energię, spłatę rat kredytu bankowego i pożyczki mieszkaniowej oraz koszty leczenia, wynika, że kształtują się one na poziomie 1 260 zł. Do wniosku dołączono odpis informacji o leczeniu skarżącej.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.).
W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 21 października 2009 r. (doręczonym stronie w dniu 28 października 2009 r.) wnioskodawczyni zobowiązana została do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów źródłowych i oświadczeń: (1) odpisu zeznania podatkowego za rok 2008 złożonego przez małżonków, bądź też stosownego zaświadczenia o dochodach uzyskanych za ten rok z właściwego urzędu skarbowego, (2) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdego z nich stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, (3) oświadczenia wnioskodawczyni w przedmiocie przyznanych zasiłków, w tym pielęgnacyjnego, podania ich miesięcznej wysokości brutto i netto wraz z dowodami okoliczności te potwierdzającymi, (4) dokumentu potwierdzającego, że wnioskodawczyni ma status osoby bezrobotnej (decyzja/zaświadczenie z urzędu pracy), (5) dokumentów obrazujących wysokość zadeklarowanych miesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem rodziny, w tym także wydatków ponoszonych na odpłatne leczenie (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, inne), (6) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na małżonków pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), (7) dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych spłat zaciągniętych kredytów i pożyczek w instytucjach finansowych.
Na powyższe wezwanie skarżąca przedłożyła zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego o dochodach uzyskanych przez małżonków w roku 2008 w wysokości 39 473,84 zł, informację o składnikach wynagrodzenia wypłaconego mężowi za październik br. w kwocie 1 840,78 zł (3 275,59 zł brutto), kopię zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy potwierdzającą, że jest ona zarejestrowana od dnia 25 marca 2009 r. jako osoba poszukująca pracy, kopię karty informacyjnej leczenia w ośrodku rehabilitacji dziennej, w którym przebywała w okresie od 14 lipca do 11 sierpnia 2009 r. Nadesłała także kopie faktur VAT (wraz z potwierdzeniami wpłat) za energię elektryczną za okres od 30 września do 29 października br. na kwotę 302,43 zł oraz za wodę i kanalizację wystawioną w dniu 30 września br. na kwotę 93,47 zł. Z przedstawionego zawiadomienia z banku wynika, że małżonkowie w roku 1996 zaciągnęli kredyt, którego saldo na dzień 1 października 2009 r. wynosiło 63 374,17 zł, miesięczna rata z tego tytułu wynosi 333,16 zł. Natomiast z należnego mężowi wnioskodawczyni wynagrodzenia pracodawca potrąca raty z tytułu zaciągniętej pożyczki mieszkaniowej (w październiku br. rata wyniosła 208,34 zł). Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada samochód osobowy rok produkcji 1996 o wartości 2 500 zł, który stanowi dla niej pomoc w niepełnosprawności (dowóz na zabiegi rehabilitacyjne). Na leczenie oraz rehabilitację wydatkuje kwotę około 500-600 zł miesięcznie. Wskazała, że w kwocie tej zawierają się także koszty zakupu paliwa.
Wprawdzie skarżąca nie przedstawiła wymaganego dokumentu w przedmiocie otrzymywanych zasiłków, to jednak z dołączonego do akt administracyjnych sprawy odpisu decyzji MOPS z dnia 8 grudnia 2008 r. wynika, że przyznany jej został zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności na okres od 1 listopada 2008 r. do 30 listopada 2010 r. w kwocie 153 zł miesięcznie.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznano, iż skarżąca wykazała, że na dzień wydania niniejszego postanowienia poniesienie przez nią kosztów sądowych spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wpływ na taką ocenę możliwości płatniczych skarżącej miała przede wszystkim wysokość osiąganych przez małżonków ze stosunku pracy oraz zasiłku pielęgnacyjnego miesięcznych dochodów w łącznej kwocie 1 993,78 zł netto, ponoszonych przez nich kosztów utrzymania udokumentowanych na kwotę 729,06 zł, wydatków na pokrycie kosztów leczenia i zabiegów rehabilitacyjnych, których bez wątpienia wymaga strona, a które według oświadczenia wynoszą około 500-600 zł, jak również wpisu od skargi, którego wysokość określana jest na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Do kwoty wydatków nie została zaliczona spłata pożyczki mieszkaniowej zaciągniętej przez męża wnioskodawczyni w zakładzie pracy z uwagi na fakt, że raty z tego tytułu potrącane są bezpośrednio z wynagrodzenia. Wyjaśnić również należy skarżącej, że wprawdzie uzyskiwany przez nią dochód z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to jednak przy ocenie zasadności złożonego wniosku w świetle przesłanek regulujących instytucję prawa pomocy jest on brany pod uwagę. Również konstrukcja formularza PPF nie zwalnia wnioskodawcy z ujawnienia dochodów niepodlegających opodatkowaniu.
Jednocześnie skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż pełna ocena jej możliwości finansowych została uniemożliwiona przez samą skarżącą. Takie stanowisko uzasadnia okoliczność, że pomimo wezwania nie przedłożyła ona wyciągu z rachunku bankowego współmałżonka, na który przekazywane jest wynagrodzenie za pracę. Nie złożyła także wymaganego oświadczenia w przedmiocie posiadania własnego (odrębnego) rachunku, na którym lokowane są środki pieniężne.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 ustawy – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Uzasadnienie wyroku