Sygnatura:
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne:
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ:
Dyrektor Izby Skarbowej
Data:
2009-10-13
Sąd:
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Treść wyniku:
*Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Sędziowie:
Dagmara Dominik
Ewa Kamieniecka /przewodniczący sprawozdawca/
Lidia Błystak

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia WSA Dagmara Dominik, Protokolant Katarzyna Wilczek, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2010 r. w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia 4 września 2009 r. nr […] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia od postanowienia w sprawie zaliczenia nadpłaty podatku uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie wyroku

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia 4 września 2009 r. nr […] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia przez A.B. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 10 czerwca 2009 r. nr […] w sprawie zaliczenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego zostało doręczone w dniu 2 lipca 2009 r. Przesyłkę odebrała siostra
A.B. – M.R. Termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu
9 lipca 2009 r. Zażalenie nadane listem poleconym w dniu 10 lipca 2009 r. zostało wniesione jeden dzień po terminie. Wobec powyższego organ stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
W skardze na postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Skarżąca wyjaśniła, że nie odebrała przesyłki osobiście. Korespondencję odebrała siostra i przekazała ją skarżącej
w dniu 3 lipca 2009 r. Dlatego nie można przyjąć, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia. Skarżąca zaznaczyła również, że pracownik Urzędu Skarbowego w W. poinformował ją telefonicznie, że zażalenie można złożyć w terminie 7 dni roboczych, a nie kalendarzowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Organ wyjaśnił, że postanowienie organu pierwszej instancji zawiera prawidłowe pouczenie
o terminie wniesienia zażalenia. Natomiast na potwierdzeniu odbioru postanowienia organu pierwszej instancji, przesłanym przy piśmie wywiadowczym z dnia 24 lipca 2009 r., zamieszczona jest adnotacja pracownika Urzędu Pocztowego w W. Dział Ekspedycji i Masowych Nadawców, że postanowienie zostało odebrane w dniu 2 lipca 2009 r. przez M.R. – siostrę. Doręczyciel zaznaczył na dowodzie doręczenia, że przesyłkę doręczył dorosłemu domownikowi. Nie ma zatem wątpliwości, że doręczenie postanowienia w dniu 2 lipca 2009 r. było prawidłowe
i skuteczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (…). Kontrola,
o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia od postanowienia organu pierwszej instancji. Zdaniem organu podatkowego, postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone siostrze skarżącej w dniu 2 lipca 2009 r. Natomiast skarżąca twierdzi, że siostra doręczyła jej przesyłkę w następnym dniu, tj. 3 lipca 2009 r.
Regulacje dotyczące doręczania pism przez organy podatkowe zamieszczone zostały w Rozdziale 5 Działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Zgodnie z art. 144 organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem m. in. przez pocztę. Zasadniczo pisma doręcza się stronie (art. 145 § 1). Jednak w przypadku nieobecności adresata
w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 149). Odbierający pismo potwierdza doręczenie pisma własnoręcznym podpisem, ze wskazaniem daty doręczenia (art. 152 § 1).
W przypadku doręczania pisma przez pocztę, ma zastosowanie również § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34 z późn. zm.), Zgodnie z § 35 ust. 1 przesyłki rejestrowane i przekazy pocztowe doręcza się (…) za pokwitowaniem odbioru, po stwierdzeniu tożsamości osoby uprawnionej do odbioru. Pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru (§ 35 ust. 3).
Powyższe przepisy nakładają powinność potwierdzenia odbioru pisma przez osobę odbierającą pismo. Pokwitowanie dotyczy zasadniczo dwóch okoliczności,
a mianowicie samego faktu doręczenia pisma oraz daty doręczenia. Pokwitowanie faktu doręczenia pisma następuje poprzez złożenie przez osobę odbierającą własnoręcznego podpisu na potwierdzeniu odbioru. Również data doręczenia powinna zostać własnoręcznie wpisana przez osobę odbierającą pismo.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że tylko wówczas pokwitowanie odbioru będzie spełniało funkcję dowodu potwierdzającego fakt doręczenia przesyłki adresatowi w określonej dacie, gdy obok swojego podpisu adresat własnoręcznie umieści datę odbioru przesyłki (wyrok WSA w Warszawie
z dnia 25 maja 2006 r. III SA/Wa 298/06, LEX nr 232191, wyrok WSA w Warszawie
z dnia 29 stycznia 2007 r., III SA/Wa 2947/06, LEX nr 314467).
Stwierdzenie skuteczności doręczenia pisma wymaga uprzedniej analizy zapisów poczynionych na formularzu potwierdzenia odbioru.
W rozpoznanej sprawie organ podatkowy, powołując się na zapisy umieszczone na potwierdzeniu odbioru uznał, że postanowienie zostało doręczone siostrze skarżącej M.R. w dniu 2 lipca 2009 r. Jednakże powyższe twierdzenie nie znajduje potwierdzenia w treści pokwitowania odbioru postanowienia. Jak wynika z akt sprawy, organ podatkowy w "piśmie wywiadowczym na przesyłkę rejestrowaną" z dnia 24 lipca 2009 r. zwrócił się do naczelnika Urzędu Pocztowego
w W. o nadesłanie potwierdzenia odbioru lub jego duplikatu podpisanego przez adresata albo stwierdzenie z urzędu doręczenia przesyłki. W odpowiedzi na powyższe pismo wywiadowcze, Urząd Pocztowy w W. nadesłał potwierdzenie odbioru, które w miejscu przeznaczonym na zamieszczenie daty
i czytelnego podpisu odbiorcy zawiera adnotację o następującej treści: "Potwierdza się z urzędu odbiór listu w dniu 02.07.09. Odbiór kwituje M.R. – siostra." W miejscu przeznaczonym na datę i podpis doręczającego zamieszczono datę 02.07.09 oraz podpis pracownika Urzędu Pocztowego zatrudnionego na stanowisku ds. reklamacji.
W ocenie Sądu, wypełnione w ten sposób potwierdzenie odbioru postanowienia nie spełnia jednak wymogów, przewidzianych w art. 152 § 1 Ordynacji podatkowej oraz w § 35 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych. Potwierdzenie odbioru nie zawiera bowiem ani podpisu odbiorcy pisma ani też zamieszczonej przez odbiorcę daty odbioru pisma.
W tych okolicznościach doręczenie postanowienia siostrze skarżącej M.R. w dniu 2 lipca 2009 r. budzi poważne wątpliwości. Cytowane regulacje nie przewidują możliwości stwierdzania daty odbioru pisma przez adresata na podstawie adnotacji pracownika urzędu pocztowego zajmującego się załatwianiem reklamacji zgłaszanych przez nadawców pism. Z akt sprawy nie wynika, co stanowiło podstawę do potwierdzenia odbioru pisma w dniu 2 lipca 2009 r. przez pracownika poczty i czy placówka pocztowa dysponuje dokumentem zawierającym podpis i datę odbioru zamieszczone przez M.R.
Skoro potwierdzenie odbioru postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego przez siostrę skarżącej zostało sporządzone z naruszeniem art. 152 § 1 Ordynacji podatkowej i § 35 ust. 3 powołanego rozporządzenia, to z tego powodu nie może być uznane za urzędowy dowód doręczenia tego postanowienia w dacie wskazanej
w zaskarżonym postanowieniu. Daty tej organ nie udowodnił innymi środkami dowodowymi.
Z tych powodów należało stwierdzić, że organ wydał zaskarżone postanowienie z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, gdyż nie udowodnił okoliczności faktycznej – doręczenia postanowienia w dniu 2 lipca 2009 r., a okoliczność ta została przyjęta przez organ jako podstawa faktyczna rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu.
Organ winien ponownie z udziałem poczty wyjaśnić datę doręczenia postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji, a w szczególności fakt czy placówka pocztowa jest w posiadaniu dowodu doręczenia zawierającego podpis
i datę zamieszczone przez M.R.
Natomiast zarzut skargi, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organ nieprawidłowo obliczył datę upływu terminu do wniesienia zażalenia jest niezasadny. Przyjmując, jak to uczynił organ, że postanowienie zostało doręczone siostrze skarżącej w dniu 2 lipca 2009 r., należało stwierdzić na podstawie art. 236
§ 2 pkt 1 w związku z art. 149 Ordynacji podatkowej, że termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 9 lipca 2009 r. Z powołanych przepisów wypływa bowiem wniosek, że termin do wniesienia zażalenia należy liczyć od daty doręczenia pisma dorosłemu domownikowi adresata przez pocztę. Nie jest natomiast istotny przy obliczaniu tego terminu dzień przekazania stronie korespondencji przez domownika. Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z art. 12 § 1 i § 5 Ordynacji podatkowej dni wolne od pracy wypadające pomiędzy dniami stanowiącymi początek i koniec terminu nie powodują jego wydłużenia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.