II OZ 526/10 – Postanowienie NSA


Sygnatura:
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne:
Odrzucenie skargi
Skarżony organ:
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Data:
2010-05-17
Sąd:
Naczelny Sąd Administracyjny
Treść wyniku:
Uchylono zaskarżone postanowienie w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w…
Sędziowie:
Alicja Plucińska-Filipowicz /przewodniczący sprawozdawca/

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Alicja Plucińska – Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 91/09 umarzające w punkcie 2 postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skarg P. B. na bezczynność Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie polegającą na nierozpoznaniu zażalenia na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy W. postanawia: uchylić punkt 2 zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania

Uzasadnienie wyroku

Postanowieniem z dnia 18 marca 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w punkcie 1. na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odrzucił skargi P. B., w punkcie 2., na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.Uzasadniając powyższe orzeczenie w zakresie punktu pierwszego Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skargi P. B. podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa bowiem Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie jest organem. W zakresie punktu drugiego uzasadniono, że skarżący jako stronę przeciwną wskazał podmiot niebędący organem administracji, a zatem skargi te podlegają odrzuceniu bez wzywania o wpis, dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy uznano za bezprzedmiotowy, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem umorzono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa.Zażalenie na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 tego postanowienia złożył P. B. podnosząc, że umorzenie postępowania w przedmiocie prawa pomocy pozbawia go Konstytucyjnego prawa do zaskarżenia orzeczenia. Od punktu 1. zaskarżonego postanowienia przysługuje bowiem skarga kasacyjna, która musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie jest zasadne.Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Przyznanie prawa pomocy ustawodawca uzależnił od spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą z nich reguluje art. 246 § 1 ppsa, który uzależnia przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania /przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym/ lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny /przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym/. Druga z przesłanek została określona treścią art. 247 ppsa i ma charakter negatywny. Oznacza to, że jej wystąpienie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy chociażby spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy z art. 246 § 1 ppsa.Stosownie do art. 247 ppsa prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, bezzasadność skargi wniesionej przez P. B. wyraża się w tym, iż skarżący jako stronę przeciwną wskazał podmiot niebędący organem administracji. Ta okoliczność stanowiła przesłankę uznania skargi za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ppsa i jej odrzucenia.Sąd Wojewódzki powołując się na bezzasadność skargi rozumianą jako jej niedopuszczalność, przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy zignorował przysługujące stronie prawo wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia w zakresie w jakim odrzuca skargi – art. 173 ppsa. Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji przesądził de facto o bezzasadności środka odwoławczego, który strona ma zamiar wnieść wkraczając tym samym w wyłączną kompetencję Naczelnego Sądu Administracyjnego władnego dokonać jego oceny.W rozpoznawanej sprawie oddalenie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nastąpiło z tej samej przyczyny co odrzucenie skargi. W tej sytuacji należy uznać, iż w wyniku podjęcia takiego rozstrzygnięcia przez Sąd pierwszej instancji, skarżący mógłby zostać pozbawiony możliwości poddania kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w zakresie w jakim odrzuca skargi.Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oznacza ponadto, że Sąd ten uchylił się od oceny spełnienia przez stronę przesłanek wymaganych do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.