Sygnatura:
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne:
Ruch drogowy
Skarżony organ:
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Data:
2010-06-30
Sąd:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Treść wyniku:
Uchylono decyzję I i II instancji
Sędziowie:
Grzegorz JankowskiIwona Tomaszewska /sprawozdawca/Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 września 2010r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia […] r. nr […] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia […] r. Nr […], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P. S. kwotę […] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie wyroku

Prezydent Miasta decyzją z dnia […]., […], na podstawie art. 104 § 1 i art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 140 ust. 1 pkt 4lit. "c" ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.- Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r.,Nr 108, poz. 908 ze zm.) – cofnął P. S. uprawnienia do kierowania pojazdami wg. kategorii "[…]" prawa jazdy i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł, że w dniu […] r. wpłynęło z Komendy Miejskiej Policji skierowanie nr […] z dnia[…] ., wydane na podstawie art. 124 ust. 2 pkt 2 lit. "b" ustawy Prawo o ruchu drogowym, kierujące P. S. na badania psychologiczne. Badaniu należało się poddać w terminie 30 dni od dnia otrzymania skierowania,a oryginał orzeczenia psychologicznego przekazać do właściwego organu.P. S. nie wykonał badania psychologicznego w terminie, dlatego, zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami.Organ I instancji ustalił, że P. S. do tej pory nie wykonał badania psychologicznego, zatem zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. "c" ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zachodzą przesłanki do wydania decyzji o cofnięcie uprawnienia.Mając na uwadze ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, a także interes społeczny, organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.P. S. w odwołaniu od decyzji podniósł, że korespondencja kierowana do niego odbierana jest przez inne osoby i nie zawsze jest przekazywana adresatowi. Fakt ten zgłosił na policję i do prokuratury. W związku z powyższym wniósł o wstrzymanie się z decyzją. Wskazał, że badania psychologiczne zostaną wykonanew miesiącu kwietniu, nie później niż do […]. i niezwłocznie dostarczone.Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia […]. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. "c" ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania P. S. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.Organ administracyjny wskazał, że podstawą wydania decyzji jest przepisart. 140 ust. 2 pkt 4 lit "c" Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym decyzjęo cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2a ustawy. Zgodnie z przytoczonym przepisem, w sytuacji niepoddania się badaniom psychologicznym starosta ma obowiązek cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami.Kolegium podniosło, że jest to norma bezwzględnie obowiązująca, co oznacza, iż organ I instancji nie ma możliwości działania w ramach uznania administracyjnego,a obowiązany jest wykonać dyspozycję przewidzianą w ustawie tj. cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami w przypadku nie poddania się badaniom, na które kierujący pojazdem został skierowany decyzją właściwego organu.W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, że Komendant Miejski Policjiw dniu […]. skierował P. S. na badania psychologiczne. Skierowanie zostało wydane na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit."b" ustawy Prawo o ruchu drogowym, za przekroczenie liczby […] punktów otrzymanych za wykroczenia drogowe. Badaniu należało poddać się w terminie 30 dni od dnia otrzymania skierowania, a oryginał orzeczenia psychologicznego przekazać do właściwego organu.P. S. odebrał skierowanie osobiście w dniu[…] . Organ I instancji pismem z dnia[…]. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami i poinformował o możliwości zapoznania się z aktami, z czego strona nie skorzystała.Kolegium w oparciu o tak ustalony stan faktyczny sprawy uznało, że P. S. nie poddał się badaniom psychologicznym, chociaż miał na to ponad […] miesiące, licząc od dnia odebrania skierowania do dnia wydania zaskarżonej decyzji.Odnosząc się do wniosku strony o zawieszenie niniejszego postępowania, Kolegium przytoczyło treść art. 97 § 1 k.p.a. i uznało, że podane w odwołaniu okoliczności nie spełniają przesłanek wymienionych w tym przepisie. Dlatego wniosek o zawieszenie postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, nie mógł być przez organ odwoławczy uwzględniony.P. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnegopodniósł, że zgłaszał SKO, iż nie odebrał pisma osobiście w dniu[…]., w związku z tym nie miał możliwości wykonania badań, dlatego wniósł o wstrzymanie decyzji. Skarżący wskazał też, że w odwołaniu do SKO nie prosił o umorzenie czy całkowite zawieszenie sprawy. Przyznał, że przekroczył […] punkty, lecz prosił o wstrzymanie procedury do czasu wystawienia skierowania na badania psychologiczne. Badanie wykonał w dniu […]r. i nie stwierdzono przeciwwskazań.Skarżący wniósł o wstrzymanie decyzji i umożliwienie mu przejścia całej proceduryw przypadku przekroczenia […] punktów.Do skargi dołączył kopię orzeczenia psychologicznego Nr […] z dnia […]r.Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie. Kolegium podkreśliło, że w aktach sprawy brak było orzeczenia psychologicznego. W ustalonym stanie faktycznym i prawnym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, organ nie dysponował żadnym orzeczeniem psychologicznym, dlatego utrzymanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami byłow pełni uzasadnione. Natomiast zarzuty skargi oparte są na dowodzie, który nie był znany organom prowadzącym postępowanie, zatem są one nieuprawnione.Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.Stosownie do treści art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawoo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) , dalej P.p.s.a., sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami.Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze, jedynym ograniczeniem są granice danej sprawy.W rozpatrywanej sprawie Sąd wyszedł poza granice skargi i wydał rozstrzygnięciew oparciu o uchybienia dostrzeżone z urzędu.Materialnoprawną postawą rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. "c" ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3.Z ustaleń organów wynika, że skarżący został skierowany orzeczeniem Komendanta Miejskiej Policji z dnia […]r., Nr […] na badania psychologiczne z uwagi na przekroczenie […] punktów otrzymanych za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego. W skierowaniu zawarto pouczenie, że na badania psychologiczne należy zgłosić się w terminie 30 dni od dnia otrzymania skierowania. Organy ustaliły, że skarżący w powyższym terminie badań nie przeprowadził, przy czym Kolegium ustaliło, że nie wykonał badań również do dnia wydania zaskarżonej decyzji, chociaż skarżący miał na to ponad […] miesiące, licząc od dnia odebrania skierowania.Jak się jednak okazało, skarżący w toku postępowania administracyjnego, przed wydaniem zaskarżonej decyzji wykonał badanie psychologiczne, o czym nie zawiadomił organu i nie przedłożył stosownego orzeczenia. Skarżący bowiem dołączył orzeczenie psychologiczne dopiero do skargi. Z orzeczenia tego wynika, że badania przeprowadził […] r. w Ośrodku Badań Psychologicznych i Lekarskich, Pracownia Psychologiczna przy ul. G. oraz, że brak jest przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W ocenie Sądu, powyższe orzeczenie stanowi zatem dowód, który istniał w dniu wydania decyzji, lecz nie był znany organowi, który wydał decyzję.Fakt wykonania badania psychologicznego gdyby był znany organowi, mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Należ bowiem wyjaśnić, że ustawa z dnia20 czerwca 1997r.- Prawo o ruchu drogowym nie zakreśla terminu do wykonania badań psychologicznych. Termin taki wynika jedynie z rozporządzenia wykonawczego tj. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69 poz. 622ze zm.), które w § 2 ust. 1 pkt 10 stanowi, że osoby, o których mowa w ust. 1,3,6,7 oraz 8 zgłaszają się na badania w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania skierowania lub decyzji o skierowaniu na badanie.Przytoczone rozporządzenie zostało wydane na mocy upoważnienia zawartego w przepisie art. 125 ustawy Prawo w ruchu drogowym. Przepis ten stanowi, że "minister określi w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki i tryb kierowania osób na badania psychologiczne". Powyższy przepis nie zawiera upoważnienia do określenia przez ministra w rozporządzeniu terminu wykonania badań psychologicznych. Jest więc to termin instrukcyjny, którego niedochowanie nie powoduje obligatoryjnego cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, jak również upływ tego terminu nie wyłącza możliwości przeprowadzenia tych badań w terminie późniejszym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2010r. sygn. akt I SKO 1330/09, nie publ.).W ocenie Sądu, możliwość wykonania badania psychologicznego w terminie późniejszym, nie oznacza całkowitej dowolności czasookresu wykonania tych badań. Należy bowiem mieć na względzie cel skierowania na badania psychologiczne. Celem tym jest sprawdzenie czy osoba, która wykazała lekceważenie zasad ruchu drogowego i brak poszanowania dla uczestników tego ruchu, ma konieczne predyspozycje do prowadzenia pojazdów mechanicznych, a zatem czy nie zagraża bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Z ratio legis omawianego przepisu ustawy i rozporządzenia wynika, że wskazane jest niezwłoczne wykonanie tego obowiązku, a nie później niż w terminie 30 dni od otrzymania skierowania. Przekroczenie zaś tego terminu powinno zostać ocenione przez organ decyzyjny w postępowaniu o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami w kontekście celu skierowania na badania psychologiczne. Organ zatem powinien rozważyć czy przekraczając termin 30 dni, strona skierowana na te badania zlekceważyła obowiązek, czy też zaistniały istotne przeszkody uniemożliwiające jego wykonanie w terminie określonym w § 2 ust. 10 cytowanego rozporządzenia.W tym stanie sprawy, zasadne jest stwierdzenie, że gdyby organ odwoławczy rozpatrując odwołanie skarżącego dysponował dowodem w postaci orzeczenia psychologicznego z dnia […] r., to miałby obowiązek rozważyć tę okoliczność i rozstrzygnąć czy w dalszym ciągu istnieje podstawa do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, czy też ta podstawa ustała.Podkreślić też trzeba, że zasadą jest, iż sąd administracyjny rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu, jednak naprowadzone w skardze okoliczności w postaci orzeczenia psychologicznego z dnia […] r. przesądzają o wiążącej podstawie wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i tym samym skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ uwzględni zapatrywania Sąduw kwestii terminu wykonania badania psychologicznego i rozważy, czy wykonanie badania w dniu […]r. stanowi podstawę do cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi.Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "b"w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak pkt I wyroku.Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku zostało orzeczone na podstawie art. 152 tej ustawy, zaś orzeczenie o kosztach postępowania na podstawie art. 205 cytowanej ustawy.