VII SA/Wa 20/10 – Wyrok WSA w Warszawie


Sygnatura:
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s638 Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne:

Skarżony organ:
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Data:
2010-01-06
Sąd:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Treść wyniku:
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sędziowie:
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka /przewodniczący/Daria Gawlak-Nowakowska /sprawozdawca/Leszek Kamiński

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi Z. L. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] października 2009 r. znak […] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Uzasadnienie wyroku

[…] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia […] kwietnia 2009 r., znak: […], na podstawie art. 156 § 1 i § 2, art. 158 § 1 w związku z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071, zwanej dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku Z. L. o stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia […] kwietnia 2005 r, znak: […], nakładającego na Z. L. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości pięć tysięcy złotych z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia […] kwietnia 2005 r., nr […], odmówił stwierdzenia nieważności tego postanowienia.Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia […] października 2009 r., znak: […], na podstawie art. 123 K.p.a. w związku z art. 58 K.p.a. oraz art. 59 K.p.a., po rozpoznaniu wniosku Z. L. z dnia […] sierpnia 2009 r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na opisane wyżej postanowienie […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.W uzasadnieniu postanowienia z dnia […] października 2009 r. organ stwierdził, że w dniu […] września 2009 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przy piśmie […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] września 2009 r., znak: […] wpłynął wniosek Z. L. z dnia […] sierpnia 2009 r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r., znak:: […]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia […] września 2009 r. wezwał Z. L. do uzupełnienia, w terminie 7 dni braków formalnych wniosku przez: przedłożenie zażalenia na wskazane postanowienie.Zdaniem organu, zgodnie z art. 58 k.p.a. "W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2).Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na podstawie art. 58 K.p.a. bada się występowanie czterech przesłanek, tj. wniesienia przez skarżącego prośby o przywrócenie terminu, dochowania terminu (nieprzywracalnego) wniesienia tej prośby, wniesienia zażalenia wraz z prośbą, uprawdopodobnienia przez skarżącego braku jego winy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w wypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia, tzn. przeszkody, której osoba zainteresowana nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona obowiązana jest do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. To na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku (w tej mierze wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2006 r, sygn. akt IV SA/Wa 1559/05, LEX nr 227785, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00, niepubl.).Badając sprawę w kontekście wyżej określonych przesłanek, organ wskazał, że Z. L. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia uzasadniał tym, iż postanowienie […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r. nie zostało mu doręczone. Tymczasem jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru Z. L. otrzymał w dniu […] maja 2009 r. wskazane postanowienie […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wraz z decyzją tegoż organu z dnia […] kwietnia 2009 r., znak: […]. Organ powołał się na pismo organu wojewódzkiego z dnia […] lipca 2009 r., znak: […], którym stwierdzono, że przedmiotowe postanowienie z dnia […] kwietnia 2009 r. zostało doręczone stronie w dniu […] maja 2009 r.Wobec powyższego organ uznał, że Z. L. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r. i złożył je z przekroczeniem siedmiodniowego terminu.Odnosząc się do zarzutu Z. L., że ten dowiedział się o postanowieniu […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r. z decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] lipca 2009 r., znak: […], co podnosił w swoich pismach z dnia […] lipca 2009 r. oraz z dnia […] października 2009 r., to organ wskazał, że decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] lipca 2009 r. Z. L. otrzymał w dniu […] lipca 2009 r., co potwierdza pocztowe zwrotne potwierdzenie odbioru. Zakładając, iż Z. L. dowiedział się o postanowieniu […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r. w dniu […] lipca 2009 r., (co nie zostało przez niego w żaden sposób uprawdopodobnione), siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu upłynął w dniu […] lipca 2009 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na w/w postanowienie organu wojewódzkiego został nadany w dniu […] sierpnia 2009 r. (data stempla pocztowego), zatem z przekroczeniem, siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a.Na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] października 2009 r. Z. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i postanowienia go poprzedzającego, nadto o stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia […] kwietnia 2005 r. w przedmiocie nałożenia kary grzywny w wysokości 5.000 zł.Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. i art. 107 K.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i nie zebranie całego materiału dowodowego. Ponadto zarzucił naruszenie art. 10 K.p.a., gdyż zarówno organ pierwszej instancji, jak i drugiej instancji nie zapewnił stronie możliwości zapoznania się z aktami i odniesienia się do całego materiału dowodowego przed wydaniem orzeczenia.W uzasadnieniu skargi podniósł, że w dniu […] maja 2009 r. otrzymał jedynie przesyłkę poleconą zawierającą decyzję […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r., natomiast skarżone postanowienie nie zostało mu doręczone. O wydaniu postanowienia z dnia […] kwietnia 2009 r. dowiedział się z decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] lipca 2009 r, doręczonej mu w dniu […] lipca 2009 r. Ponadto w dniu […] lipca 2009 r. złożył wniosek do […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przesłanie postanowienia z dnia […] kwietnia 2009 r. W odpowiedzi organ pismem z dnia […] lipca2009 r. odmówił mu przesłania przedmiotowego postanowienia wskazując, że "żadna ze stron nie skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia do organu odwoławczego" oraz, że postanowienie to zostało mu doręczone w dniu […] maja 2009 r. O tym, że organ pierwszej instancji uznał postanowienie z dnia […] kwietnia 2009 r. za prawidłowo mu doręczone, dowiedział się w dniu […] sierpnia 2009 r. z pisma organu pierwszej instancji z dnia […] lipca 2009 r. W tych okolicznościach zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia […] kwietnia 2009 r.Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga zasługuje na uwzględnienie.Należy podkreślić, że punktem wyjścia do ustalenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia musi być ustalenie, że nastąpiło prawnie skuteczne doręczenie postanowienia, a do tej kwestii organ w ogóle się nie odniósł. Dopóki, bowiem postanowienie nie została skutecznie doręczone, nie wywołuje ono skutków prawnych wobec strony, a termin do jego zaskarżenia w ogóle nie rozpoczyna biegu. W takiej sytuacji terminowi temu nie można, więc uchybić.Skarżący Z. L. konsekwentnie podnosił przed organami obu instancji, że nie otrzymał postanowienia […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r., znak: […]. Twierdzenia takie zawarł: w treści odwołania z dnia […] maja 2009 r. od decyzji […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r, znak: […], gdzie wnosił o "rozpoznanie wniosku z dnia […].04.2008 r. w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w K. z dnia […].04.2005 r. nakładającego grzywnę w celu przymuszenia"; we wniosku z dnia […] lipca 2009 r. wnosił o "przesłanie postanowienia z dnia […].04.2009 r. WINB w K. […]. W uzasadnieniu podnoszę, że w/w decyzji WINB w K. odmawiającej stwierdzenia nieważności postanowienia organu powiatowego z dnia […].04.2005 r. w sprawie nałożenia grzywny dotąd nie otrzymałem". Również we wniosku z dnia […] sierpnia 2009 r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r., Z. L. podnosił, że "do dnia dzisiejszego nie zostało mi, jako stronie postępowania doręczone postanowienie […]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r. dotyczącego odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w K. z dnia […].04.2005 r. nakładającego na moja osobę grzywnę w kwocie 5.000,00 w celu przymuszenia. (…) w dniu […].05.2009 r. doręczono mi decyzję WINB w K. dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji PINB w K. z dnia […].10.2003 r. znak: […] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego". Natomiast w uzasadnieniu zażalenia na przedmiotowe postanowienie […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r., znak: […] stwierdził "w zakresie merytorycznym do zaskarżonego postanowienia odniosę się w uzupełnieniu, które przesłane zostanie w terminie późniejszym, albowiem do dnia dzisiejszego nie otrzymałem tegoż postanowienia wraz z uzasadnieniem".Odnosząc powyższe zarzuty i twierdzenia skarżącego Z. L. do materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych, to należy wskazać, że postanowienie […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r. (znak: […], jak wynika z rozdzielnika załączonego do postanowienia, powinien otrzymać Z. L. Na dowód, który ma potwierdzać, że postanowienie to zostało doręczone adresatowi, organ dołączył kserokopię zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki oznaczonej: "numer pisma: "[…]; z dnia: […].04.2009 r, rodzaj pisma: "[…] z dnia […].04.2009 r.". Natomiast oryginał tego zwrotnego potwierdzenia odbioru znajduje się przy decyzji […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r., znak: […], dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia […] października 2003 r. nakazującej Z. L. doprowadzenie budynku mieszkalnego na działce nr […] w N. do odpowiedniego stanu technicznego.Na żądanie Sądu mające na celu jednoznaczne wyjaśnienie, w jaki sposób kwestionowana przesyłka została doręczona skarżącemu – Główny Urząd Nadzoru Budowlanego pismem z dnia […] lipca 2010 r. wyjaśnił, że postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r., znak: […] zostało przesłane Z. L. wraz z decyzją […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r, znak: […] w jednej kopercie, za jednym zwrotnym potwierdzeniem odbioru, znajdującym się w aktach administracyjnych, naktórym Z. L. własnoręcznie pokwitował odbiór przesyłki w dniu […] maja 2009 r.Oceniając zaistniałą sytuację należy stwierdzić, że na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek prawidłowego doręczenia pisma (art. 39 K.p.a.).Niewątpliwie podstawowym dowodem doręczenia pisma jest pokwitowanie, składające się z podpisu odbierającego i daty doręczenia. Te dwa elementy znajdują się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przez Z. L. w dniu […] maja 2009 r. przesyłki, której nadawcą był Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. Niemniej jednak z potwierdzenia doręczenia przesyłki powinno wynikać, co ona zawierała. W niniejszej sprawie istotnym jest, aby wskazywała, że zawierała postanowienie […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r., znak:: […]. Jak wcześniej w uzasadnieniu opisano na zwrotnym potwierdzenie odbioru było wskazane, że znajduje się tam przesyłka oznaczona: "numer pisma: "[…]; z dnia: […].04.2009 r., rodzaj pisma: "[…] z dnia […].04.2009 r", zatem z powyższego nie wynika, aby znajdowało się przedmiotowe postanowienie.Wobec powyższego dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru nie świadczy, wbrew temu, co przyjął organ w zaskarżonym postanowieniu, o skutecznym doręczeniu skarżącemu postanowienia […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r., znak:: […].W tych okolicznościach faktycznych, przy uwzględnieniu jednoznacznego stanowiska prezentowanego przez skarżącego przed organami obu instancji oraz w skardze, że nie otrzymał w tej przesyłce przedmiotowego postanowienia, należy uznać jego zarzuty za miarodajne, bowiem organ w zaskarżonym postanowieniu nie wykazał, że są one gołosłowne. Wręcz przeciwnie, brak jest jednoznacznych dokumentów, które by potwierdzały doręczenie skarżącemu przedmiotowego […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r.W tej sytuacji należy podzielić zarzuty zawarte w skardze, że organ nie wyjaśnił prawidłowego doręczenia przedmiotowego postanowienia skarżącemu i nie uwzględnił związanych z tym okoliczności, w zaskarżonym postanowieniu.W związku z powyższym należy stwierdzić, że organ odwoławczy uchybił przepisom o postępowaniu (art. 7, 77, 107 § 3 K.p.a. oraz przepisom rozdziału VIII K.p.a.) które miały wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę wskazówki zawarte w powyższym uzasadnieniu oraz dokona wyczerpującego zbadania i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy związanych zdoręczeniem postanowienia […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia […] kwietnia 2009 r., znak: […]. Przy przyjęciu bezskuteczności doręczenia przedmiotowego postanowienia, termin do wniesienia zażalenia nie rozpoczął w ogóle biegu, a więc nie mogło dojść do jego uchybienia. Tym samym wniosek o przywrócenie tego terminu, w takiej sytuacji jest bezprzedmiotowy.Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przedsądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 53, poz. 433 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.