Sygnatura:
6153 Warunki zabudowy terenu
Hasła tematyczne:
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ:
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Data:
2010-04-15
Sąd:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Treść wyniku:
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sędziowie:
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/Krystyna Napiórkowska /sprawozdawca/Łukasz Krzycki
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi A. S. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia […] lutego 2010 r. nr […] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącej A. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie wyroku
Po rozpatrzeniu wniosku P. C. z dnia […] listopada 2007r., decyzją nr […], znak akt: […] z dnia […] grudnia 2008r, Burmistrz M. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno-handlowo-usługowego, wielobranżowego z parkingami oraz placem składowym na części zamienne do samochodów i traktorów, przewidzianej do realizacji na działkach oznaczonych nr ew. […] i […], położonych w M. przy ul. […] i ul. […].Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołania wnieśli: inwestor P. C. oraz właściciele sąsiadujących działek z terenem objętym zamierzeniem inwestycyjnym: A. B. oraz A. i M. małż. S.W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z […] marca 2009r. uchyliło powyższa decyzję Burmistrza Gminy M. w części dotyczącej określenia maksymalnej szerokości bocznej budynku do 13 m oraz zakazu składowania na projektowanym placu odpadów niebezpiecznych i prowadzenia skupu złomu i orzekło co do istoty sprawy poprzez wykreślenie tych warunków i w pozostałym zakresie utrzymało decyzję w mocy. Powyższa decyzja Kolegium została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 02 września 2009 sygn. akt . IV SA/Wa 726/09, w którym stwierdzono, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 11 i 107 § 3 k.p.a. Sąd wskazał, iż organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniach od decyzji Burmistrza Gminy M., a które dotyczyły istotnych elementów rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.Rozpoznając sprawę po uprawomocnieniu się wyżej wskazanego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia […] lutego 2010r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Burmistrza M. z dnia […] grudnia 2008r. w części dotyczącej jej pkt-u 2 ppkt-u 2, w jakiej określona została maksymalna szerokość elewacji bocznej budynku- do 13 m, warunku, że "gabaryty nie mogą odbiegać od gabarytów budynków na działkach sąsiednich oraz zakazuskładowania na projektowanym placu odpadów niebezpiecznych i prowadzenia skupu złomu, zaś w pozostałej części utrzymało w mocy.W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt. 1-5 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 z późn. zm.) konieczne do wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Podał, iż organ pierwszej instancji stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczącej nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588) wydanego na podstawie delegacji ustawowej (art. 61 ust. 6 ustawy) przeprowadził analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków dla planowanej przez P. C. inwestycji. Wyniki tej analizy zawierającej część tekstową i graficzną stanowią załączniki do przedmiotowej decyzji. Kolegium podkreśliło, iż nie ma żadnych zastrzeżeń co do przeprowadzonej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym analizy. Organ pierwszej instancji prawidłowo wyznaczył granice obszaru analizowanego przestrzegając zasad wynikających z w/w rozporządzenia.W ocenie organu odwoławczego decyzja Burmistrza M. zawierała trzy istotne wady materialno-prawne skutkujące jej zreformowaniem w stosownej części ustalonej w niej warunku maksymalnej szerokości elewacji bocznej budynku, zakazu składowania na projektowanym placu odpadów niebezpiecznych i prowadzenia skupu złomu oraz warunku, że gabaryty projektowanego budynku nie mogą odbiegać od gabarytów budynków na działkach sąsiednich. Ustalenie powyższych warunków nie znajduje żadnego oparcia w przepisach prawa materialnego. W pozostałej części rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne odpowiada wymogom określonym w art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 cytowanej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy wskazanego w odwołaniu inwestora P. C. Kolegium stwierdziło, iż zarzut ten jest niezasadny, bowiem nie ma oparcia w przepisach § 4 w/w rozporządzenia. Kolegium wyjaśniło, że wprawdzie przepis § 4 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, iż obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem wyznacza się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkachsąsiednich, to jednak należy zwrócić uwagę na treść przepisu § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia. W myśl tego przepisu, jeżeli linia istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas obowiązującą linię nowej zabudowy ustala się jako kontynuację linii zabudowy tego budynku, który znajduje się w większej odległości od pasa drogowego. Taki stan faktyczny ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Nieprzekraczalną linię zabudowy wyznaczono jako kontynuację budynku na sąsiedniej działce nr […], który to znajduje się w większej odległości od pasa drogowego niż budynki zlokalizowane na innych działkach sąsiednich, co wynika z załącznika graficznego nr […] do decyzji. Odnośnie zaś nieprawidłowego wyznaczenia wskaźnika powierzchni nowej zabudowy organ odwoławczy zauważył, iż § 5 ust. 2 w/w rozporządzenia przewiduje możliwość wyznaczenia innego wskaźnika niż średni wskaźnik dla wielkości obszaru analizowanego, jeżeli wynika to z analiz. W sprawie niniejszej w części tekstowej analizy w sposób wystarczający uzasadniono wyznaczenie wskaźnika na poziomie 15,04%.Zdaniem organu odwoławczego nieuprawniony jest również zarzut nieprawidłowego wyznaczenia szerokości elewacji frontowej budynku. Wskazał, iż wskaźnik ten nie może opierać się wyłącznie na średniej szerokości elewacji frontowej budynków o podobnej funkcji na obszarze analizowanym. W myśl § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia szerokość elewacji frontowej wyznacza się dla nowej zabudowy na podstawie średniej elewacji frontowej istniejącej zabudowy na działkach na obszarze analizowanym w tolerancją do 20%, a zatem dopuszcza się wyznaczenie innej szerokości elewacji frontowej niż wynika to z analizy. W części tekstowej analizy podano, że szerokość elewacji frontowej budynków na obszarze analizowanym wynosi od 5 do 18 m. Ustalona w decyzji maksymalna szerokość elewacji frontowej budynków na 13 m spełnia wymogi przepisów rozporządzenia.Za niezasadny uznał również organ odwoławczy zarzut podniesiony w odwołaniu przez P. C. dotyczący braku doręczenia mu załączników nr […] i […] do decyzji tj. części tekstowej i graficznej analizy funkcji. Kolegium stwierdziło, iż okoliczność, że załączniki te stanowią integralną część decyzji wcale nie obligowała organu pierwszej instancji do jej doręczenia stronom postępowania. Za wystarczającą należy uznać informację zamieszczoną w pkt 4 decyzji (str.[…]), że załączniki te znajdują się w Urzędzie Miejskim w M. Kolegium podzieliło pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zdnia 20 grudnia 2007r. (sygn. II Sa/Bk 570/07, nie publ.). Sąd ten stwierdził odnośnie kwestii niedoręczenia stronom postępowania załącznika graficznego do decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, że obowiązujące przepisy, w tym art. 109 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzję doręcza się stronom na piśmie, nie przewidują expressis verbis doręczania stronom takich załączników wraz z wydanymi rozstrzygnięciami.Ustosunkowując się do zarzutów wskazujących na naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa podniesionych w odwołaniu A. B. oraz A. i M. małż. S., Kolegium stwierdziło, iż zarzuty te nie mają oparcia w przeprowadzonej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym analizie funkcji i cech zabudowy.Skargi na powyższą decyzję złożyli P. C. oraz M. i A. S.Skarga P. C. została postanowieniem z dnia 31 maja 2010r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odrzucona z przyczyn formalnych.Przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej jest zatem skarga A. S. i M. S.A. i M. S. w swojej skardze podnieśli, że organ drugiej instancji po raz kolejny nie zrealizował zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 K.p.a. na co słusznie zawrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w swoim wyroku z dnia 2 września 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 726/09.Zdaniem skarżących zważywszy na fakt, iż inwestor planuje plac składowy na części zamienne do samochodów i traktorów oraz na charakter dotychczasowej jego działalności, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że wnioskowana przez inwestora inwestycja zapewni uzupełnienie funkcji mieszkalne i usługowej sąsiedniej zabudowy. Skarżący przyznali, iż w analizowanej strefie zabudowy mieszkalnej znajdują się obiekty o charakterze usługowo – handlowym, jednakże reprezentują branżę spożywczą, która realizuje potrzeby okolicznych mieszkańców.Podnieśli, iż została zaskarżona decyzja została oparta na błędnie przeprowadzonej analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu.Wskazali, iż działki o numerach ewidencyjnych […] i […] położone są w obszarze charakteryzującym się typową zabudową mieszkaniową jednorodzinną Podkreślili, iż jest to w miarę jednorodny pod względem przeznaczenia kwartałzabudowany małymi budynkami mieszkalnymi (do dwóch kondygnacji naziemnych), zawarty pomiędzy ulicami […]. W kwartale tym nie ma zlokalizowanych obiektów usługowych o znacznych gabarytach lub znacznej uciążliwości. Najbliższym budynkiem handlowo – usługowym jest budynek firmy "G." na działce […] zlokalizowanej w sąsiednim kwartale zabudowy produkcyjno – usługowej.Zauważyli, iż zestawiając ze sobą charakter istniejącej funkcji terenu z zamierzeniami inwestora można stwierdzić, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne jest całkowicie sprzeczne z art. 1 i 2 w/w ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Zdaniem skarżących decyzja narusza zasady prawa zagospodarowania przestrzennego, tj. zasadę ładu przestrzennego oraz zasadę ochrony innych wartości wysoko cenionych, które wyraża art. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez dopuszczenie możliwości zlokalizowania na działkach nr […] i […] w M. inwestycji uciążliwej (hałas, wibracje) o nie sprecyzowanym do końca charakterze.Ponadto podnieśli, iż błędne jest stanowisko organu odwoławczego, że kwestia określenia miejsca parkingów i placu składowego, jak również ich parametrów winna być przedmiotem rozważań organu prowadzącego postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę, nie zaś w postępowaniu o ustalenia warunków zabudowy. W ocenie skarżących parking jest sposobem zagospodarowania terenu, a stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w decyzji o warunkach zabudowy ustala się również wymagania dotyczące zagospodarowania terenu.W ocenie skarżących zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 60 ust. 1 ustawy z o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Skarga zasługuje na uwzględnienie.Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, nie jest w ocenie składu orzekającego, zgodna z prawem.W sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że wobec braku planu miejscowego dla terenu objętego wnioskowaną inwestycją, koniecznym było wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy w myśl art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga ustalenia w drodze decyzji, warunków zabudowy. Z kolei art. 61 ust. 1 ustawy stanowi, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia określonych w tym przepisie warunków. Wynika z tego, że niespełnienie chociażby jednego z tych warunków stanowi podstawę do odmowy ustalenia warunków zabudowy. W takim stanie prawnym obowiązkiem właściwego organu administracji jest przeprowadzenie analizy, na podstawie której w sposób jednoznaczny stwierdzić będzie można, czy zostały spełnione te przesłanki, czy też nie, co w konsekwencji doprowadzi do wydania właściwej decyzji.Wskazania co do zakresu i sposobu przeprowadzenia takiej analizy wynikają z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588). Rozporządzenie to reguluje sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. Wynika to z celu, dla którego przepis ustanawiający delegację do wydania aktu wykonawczego został umiejscowiony w art. 61 ustawy (art. 61 ust. 6) w związku z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy. Takie stanowisko prezentują również organy w niniejszej sprawie, czego dowodem jest znajdująca się w aktach sprawy analiza przeprowadzona w oparciu o powołane rozporządzenie.Zgodnie z § 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia warunki i wymagania dotyczące nowej zabudowy i zagospodarowania terenu ustala się w decyzji o warunkach zabudowy, zawierającej część tekstową i graficzną. Z kolei § 9 ust. 2 stanowi, że wyniki analizy, o której mowa w § 3 ust. 1, zawierające część tekstową i graficzną, stanowią załącznik do decyzji o warunkach zabudowy.W świetle powołanego przepisu nie można zaakceptować stanowiska organu odwoławczego, iż organ wydający decyzję o warunkach zabudowy nie ma obowiązku doręczenia stronom postępowania decyzji wraz z załącznikami do tej decyzji, które stanowią jej integralną część.Zaznaczyć należy, iż jedną z niezbędnych przesłanek do wydania decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy jest ustalenie, czy istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla realizacji zamierzenia (art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy). Wskazówką co do rozstrzygnięcia w kwestii miejsc parkingowych jest przepis § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzjach o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz.U. Nr 164, poz. 1589). W myśl tego przepisu ustalenia w zakresie komunikacji i infrastruktury technicznej zapisuje się w szczególności poprzez określenie m.in. wymaganej ilości miejsc parkingowych. Ponadto o konieczności ustalenia tych miejsc już w decyzji o warunkach zabudowy świadczy także treść § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W świetle bowiem tego przepisu, liczbę i sposób urządzenia miejsc postojowych należy dostosować do wymagań ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby miejsc postojowych, z której korzystają osoby niepełnosprawne. Tymczasem w decyzji organu pierwszej instancji w ogóle pominięto zapisy odnośnie wymaganej ilości miejsc, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że "należy zapewnić miejsca parkingowe na terenie własnym". W sprawie niniejszej nie może budzić wątpliwości, że mieszkalno-handlowo-usługowa funkcja planowanej inwestycji, w tym wielobranżowa wraz z placem składowym na części zamienne do samochodów i traktorów, wymaga ustalenia ilości miejsc parkingowych.Niezależnie od powyższego należy podnieść, iż organ odwoławczy nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego i nie dokonał własnych ustaleń w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności o analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 w/w ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rozważania w tym zakresie ograniczył do powierzchownej oceny czynności organu pierwszej instancji, poprzez stwierdzenie ,że nie ma żadnych zastrzeżeń co do przeprowadzonej analizy, która -jego zdaniem-odpowiada wymaganiom wynikającym z wyżej cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. W tym miejscu wskazać należy, iż z załącznika nr […] do decyzji Burmistrza M. wynika, że wyznaczony obszar analizowany jest wyjątkowo nieregularny, bowiem od strony ulicy […] oraz […] został na pewnym odcinku bardzo wydłużony. Taki sposób wyznaczenia obszaru nie znalazł żadnego uzasadnienia w decyzji. Stosownie do § 3 ust. 1 w/w rozporządzenia obszar analizowany wyznacza się wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek. Z kolei według ustępu 2 tego przepisu granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów.Zgodnie ze słownikiem języka polskiego przyimek "wokół" określa, że to, o czym mowa w zdaniu, ma miejsce ze wszystkich stron czegoś znajdującego się w środku. Jest to również przyimek określający centralne miejsce, w którym są dokonywane charakteryzowane działania. Z kolei "odległość" to przestrzeń oddzielająca od siebie dwa miejsca lub punkty.Z powyższego wynika więc, wyznaczenie wokół działki budowlanej obszaru analizowanego powinno nastąpić w taki sposób, by działka budowlana, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, znajdowała się w centrum tego obszaru.W analizie średni wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki został policzony nieprawidłowo, gdyż nie podano tego wskaźnika osobno dla poszczególnych działek. Określenie tego parametru powinno wynikać z opisanego w części tekstowej analizy rozumowania, opartego na wyliczeniach matematycznych. Powyższe odnosi się także do ustalenia szerokości elewacji frontowej i wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej.Nadto organ odwoławczy, nie dostrzegł, iż w aktach sprawy brak jest uzgodnienia z zarządcą dróg, do których przylegają działki wskazane w decyzji organu pierwszej instancji jako teren planowanej inwestycji. Wprawdzie Burmistrz M. pismem z dnia […] marca 2008r. wystąpił do Zarządu Dróg Powiatowych w O. w trybie art. 53 ust. 4 pkt 9 w/w ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy, to nie mniej nie można pisma Dyrektora ZDP w O. z dnia […] kwietnia 2008r. opiniującegopozytywnie tenże projekt, uznać za wystarczające uzgodnienie. Zgodnie z art.53 ust. 5 w/w ustawy uzgodnienia dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a.Przedstawione wyżej uchybienia przemawiają zatem za koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.). W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.s.a., a na wysokość zasądzonych kosztów postępowania składa się uiszczony przez skarżących wpis sądowy.Organ odwoławczy- przy ponownym rozpoznaniu sprawy- zastosuje się do oceny prawnej i wytycznych sformułowanych w niniejszym wyroku i wyda decyzję zgodną z prawem.