PoradaPrawna.pl

II FZ 631/10 – Postanowienie NSA

Sygnatura:
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne:
Ulgi podatkoweInne
Skarżony organ:
Dyrektor Izby Skarbowej
Data:
2010-11-08
Sąd:
Naczelny Sąd Administracyjny
Treść wyniku:
Oddalono zażalenie
Sędziowie:
Aleksandra Wrzesińska- Nowacka /przewodniczący sprawozdawca/

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Aleksandra Wrzesińska- Nowacka po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. D. od postanowienia zawartego w punkcie II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt I SA/Po 407/10 w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 19 marca 2010 r. nr […] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-8C za 2008 r. postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie wyroku

Wyrokiem z dnia 13 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Po 407/10 ze skargi B. D. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 19 marca 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 7 stycznia 2010 r. Nr […] oraz przyznał od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) adwokatowi B. B.-W. kwotę 292,80 zł uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości 52,80 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jako podstawę rozstrzygnięcia w zakresie kosztów pomocy prawnej Sąd I instancji wskazał art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).Pełnomocnik z urzędu adwokat B. B.-W. złożyła zażalenie na postanowienie o przyznaniu kosztów tytułem nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu. Zarzuciła naruszenie § 18 ust. 1 pkt 1a w zw. § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm., dalej jako: rozporządzenia MS) poprzez jego niezastosowanie.Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcie o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu w oparciu o treść § 18 ust. 1 pkt 1a w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia MS, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik z urzędu wskazała, że w jej ocenie sprawa dotyczyła należności pieniężnej. Wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na sferę finansową skarżącej – na istnienie jej zobowiązania podatkowego w kwocie przewyższającej 50.000 zł.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Stosownie do art. 250 p.p.s.a. wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm., dalej powoływanego jako rozporządzenie) koszty nieopłaconej pomocy prawnej obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 tego rozporządzenia oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Opłata podwyższana jest o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązujących w dniu orzekania o tych opłatach (§ 2 ust. 3 rozporządzenia).Stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji zostały określone w § 18 ust. 1 rozporządzenia. Ich wysokość w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna została określona w § 6 (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. a), za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego opłata wynosi 600 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. b), zaś w innej sprawie – 240 zł (§ 18 ust.1 pkt 1 lit. c).W ocenie pełnomocnika z urzędu sprawa ze skargi na decyzję w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej należy do kategorii spraw, których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, bowiem wynik sprawy ma wpływ na sytuację finansową skarżącej. Stawka opłaty winna więc zostać określona z uwzględnieniem wysokości zaległości podatkowej, jaka miałaby być umorzona, na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 rozporządzenia.Zarzut ten jest nietrafny. W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., II FPS 2/09, opubl. w ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz. 3) zwraca się uwagę, że nazywanie pewnej kategorii spraw "sprawami, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna" stanowi uproszczenie, skrót myślowy. Przedmiotem zaskarżenia przed sądami administracyjnymi są akty i czynności organów administracji publicznej, wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Należności pieniężne mogą być przedmiotem tych aktów, a tym samym – pośrednio – przedmiotem zaskarżenia. Warunkiem uznania, że dana sprawa jest sprawą, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżonym aktem (czynnością) a tą należnością. Musi to być zatem akt lub czynność kreujący lub stwierdzający istnienie należności pieniężnej. Sprawa ze skargi na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej nie jest sprawą, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, decyzja ta nie kreuje bowiem ani nie stwierdza istnienia należności pieniężnej. W postępowaniu tym badane jest istnienie przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Decyzja w tym przedmiocie jest wydawana w ramach uznania administracyjnego. W postępowaniu tym nie można kwestionować wysokości zobowiązania podatkowego, decyzja ta nie nakłada też na stronę żadnych nowych obowiązków. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w ramach rozpoznawania skargi na tego typu decyzję jest zbadanie, czy organy prawidłowo ustaliły istnienie przesłanek umorzenia i czy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Nie obejmuje ona kontroli wysokości zobowiązania podatkowego. Tym samym nie można uznać jej za sprawę, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (tak też w powołanej uchwale).Z tych względów zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, wysokość wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu – adwokata należało określić w wysokości wynikającej z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia. Zauważyć jedynie należy, iż uzasadnienie Sądu w zakresie kosztów postępowania jest niezwykle lakoniczne, nie wskazuje i nie wyjaśnia w pełni podstawy rozstrzygnięcia, choć obowiązek taki wynika z art. 141 § 4 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie to jednak odpowiada prawu, więc zażalenie, mimo tej wadliwości uzasadnienia podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Powiązane treści:

  1. I FSK 1088/08 – Wyrok NSA
  2. II GSK 172/09 – Wyrok NSA
  3. I OZ 800/09 – Postanowienie NSA
  4. II FSK 909/08 – Wyrok NSA
  5. I OZ 108/10 – Postanowienie NSA
  6. I OZ 31/10 – Postanowienie NSA
  7. II OSK 1817/09 – Postanowienie NSA
  8. II OSK 810/11 – Postanowienie NSA
  9. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej. Niepodniesienie w niej zarzutu naruszenia art. 30 ustawy o NSA uniemożliwia sądowi kasacyjnemu ocenę, czy słusznie sąd administracyjny uznał się związany treścią poprzedni
  10. 1. Trafny jest w szczególności zarzut dokonania przez Sąd błędnej wykładni art. 20 ust. 3 p.d.o.f., który w brzmieniu obowiązującym w analizowanym roku podatkowym stanowił, że wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.2. Sąd dokonując wykładni omawianego przepisu (por. s. 14 wyroku) przyjął natomiast, że porównuje się jedynie wartość wydatków danego roku do łącznej wartości mienia zgromadzonego w roku podatkowym i oszczędności z lat wcześniejszych, pochodzącego z przychodów opodatkowanych i wolnych od podatkowania, pomijając tym samym w powyższym rachunku istotną pozycję wartości mienia zgromadzonego w danym roku, którą dolicza się do sumy wydatków.3. Zgodnie z art. 181 O.p. dowodem w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności dokumenty zgromadzone w toku kontroli podatkowej, deklaracje złożone przez stronę i zeznania strony (stosuje się do jej przesłuchania przepisy dotyczące świadka – por. art. 199 O.p.). W niniejszej sprawie organ kontroli skarbowej zobowiązywał stronę na podstawie art. 285a § 3 O.p. do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, ale mimo uznania oświadczeń za niezgodne ze stanem rzeczywistym, tak odnośnie do wartości mienia zgromadzonego na początku 1999 r. jak i źródeł jego pochodzenia, nie odniósł się do konsekwencji złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia w tym trybie.4. W rezultacie za trafny należało uznać zarzut strony nieuwzględnienia przez Sąd naruszenia zakażoną decyzja art. 187 § 1 i art. 188 O.p. wskutek niezebrania niezbędnego materiału dowodowego, w szczególności nieprzesłuchania sióstr skarżącego w celu wyjaśnienia ww. okoliczności istotnych dla załatwienia sprawy. Ponadto ten sam przepis został naruszony wskutek nierozważenia danych wynikających z zeznań podatkowych skarżącego za lata poprzedzające rok podatkowy (przeanalizowano tylko przychody, koszty ich uzyskania oraz wydatki roku 2002). Skarżący trafnie zauważa, że zarówno Sąd jak i organy podatkowe (zgodnie z art. 191 O.p.) powinny zważyć z jednej strony stosunkowo niewielką kwotę (3.330 zł) tzw. dochodu ze źródeł nieujawnionych, a z drugiej fakt, że skarżący od około 30 lat wykonuje popłatny zawód adwokata. Powinno to jednak polegać na ocenie zachowanych w dokumentacji organów podatkowych zeznań podatkowych, bowiem ewentualne oszczędności mogły być czynione wyłącznie z dochodów, a nie przychodów podatnika w latach wcześniejszych, a dane dotyczące lat 2002 i 2003 powołane w decyzji organu I instancji świadczą o tym, że skarżący deklarował do opodatkowania stosunkowo skromne dochody, z których musiał jeszcze pokryć swoje potrzeby bieżące i inne wydatki.

Redakcja