PYTANIE: Fotografowanie budynków i osób

Mieszkaniec miejscowości zajmuje się dość swoistym stosowaniem prawa. Jeśli zauważy coś podejrzanego np. bałagan na czyjejś działce, jakiekolwiek czynności robione niezgodnie z prawem - remont kominów wykonywany przez osobę bez kasku i jak się wydaje bez jakichkolwiek uprawnień robi fotografię tego wydarzenia np. z działki sąsiedniej lub też ze swojej albo z drogi. Zależy gdzie fakt ma miejsce. Zrobione zdjęcia przesyła odpowiednim władzom np. policji, gminie, Urzędowi Skarbowemu itp itd zawiadamiając jednocześnie o popełnieniu wykroczenia lub też np. o tym ,że sąsiad ma bałagan na swojej działce, a jego to denerwuje. Urzędy są obowiązane wyjaśniać sprawy i czynią to w zakresie wykonywanych obowiązków. Ale mam pytanie - czy fotografowanie bez pozwolenia działek, zabudowań lub tez różnych osób jest zgodne z prawem
statnio ów pan sfotografował ekipę remontową na dachu, która pracowała bez kasków. Inspektor nadzoru pojawił się natychmiast i wpisał firmie mandat. Natomiast pracownicy firmy pracujący na dachu uważają, że jest to naruszenie ich dóbr. Jak to wygląda od strony prawnej?

Odpowiedź prawnika:

Porady prawne
Redakcja serwisu
radca prawny
Poruszone w pytaniu zagadnienie budzi spore kontrowersje – zwłaszcza jeśli chodzi o problem fotografowania osób. Jeśli chodzi o budynki to zasadną jest, że można fotografować wszystko, o ile nie jest to zakazane. Zakazany fotografowania obiektów zawarty były niegdyś w ustawie o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej. Ustawa ta została zastąpioną przez stawę o ochronie informacji niejawnych, gdzie nie ma już regulacji zakazujących robienia zdjęć. Jednak zakaz fotografowania może wynikać z rozporządzenia z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa i obronności państwa oraz ich szczególnej ochrony. W § 2 tego rozporządzenia określono jakie obiekty są szczególnie ważnymi dla bezpieczeństwa i obronności państwa Są to: 1) zakłady produkujące, remontujące i magazynujące uzbrojenie i sprzęt wojskowy oraz środki bojowe, a także zakłady, w których są prowadzone prace badawczo-rozwojowe lub konstruktorskie w zakresie produkcji na potrzeby bezpieczeństwa i obronności państwa; 2) magazyny rezerw państwowych, w tym bazy i składy paliw płynnych, żywności, leków i artykułów sanitarnych; 3) obiekty jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych; 4) obiekty infrastruktury transportu samochodowego, kolejowego, lotniczego, morskiego i wodnego śródlądowego, drogownictwa, kolejnictwa i łączności oraz ośrodki dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej; 5) zapory wodne i inne urządzenia hydrotechniczne; 6) obiekty jednostek organizacyjnych Agencji Wywiadu; 7) obiekty: a) Narodowego Banku Polskiego oraz Banku Gospodarstwa Krajowego, b) Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. oraz Mennicy Państwowej S.A.; 8) obiekty, w których produkuje się, stosuje lub magazynuje materiały jądrowe oraz źródła i odpady promieniotwórcze; 9) obiekty telekomunikacyjne przeznaczone do nadawania programów radia publicznego i telewizji publicznej; 10) obiekty organów i jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej lub przez niego nadzorowanych; 11) obiekty organów i jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego nadzorowanych; 12) obiekty jednostek organizacyjnych Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; 13) obiekty Policji, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej; 14) obiekty znajdujące się we właściwości Ministra Sprawiedliwości, Służby Więziennej oraz jednostek organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Sprawiedliwości; 15) zakłady mające bezpośredni związek z wydobywaniem kopalin podstawowych; 16) obiekty, w których produkuje się, stosuje lub magazynuje materiały stwarzające szczególne zagrożenie wybuchowe lub pożarowe; 17) obiekty, w których prowadzi się działalność, z wykorzystaniem toksycznych związków chemicznych i ich prekursorów, a także środków biologicznych, mikrobiologicznych, mikroorganizmów, toksyn i innych substancji wywołujących choroby u ludzi lub zwierząt; 18) elektrownie i inne obiekty elektroenergetyczne; 19) inne obiekty będące we właściwości organów administracji rządowej, organów jednostek samorządu terytorialnego, formacji, instytucji państwowych oraz przedsiębiorców i innych jednostek organizacyjnych, których zniszczenie lub uszkodzenie może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, dziedzictwa narodowego oraz środowiska w znacznych rozmiarach albo spowodować poważne straty materialne, a także zakłócić funkcjonowanie państwa Obiekty te podlegają szczególnej ochronie. Zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia prowadzenie szczególnej ochrony obiektów obejmuje w szczególności inne działania mające na celu ochronę obiektu, które wynikają z jego specyfiki i charakteru zagrożeń dla jego funkcjonowania. Z tego wynika, że podmioty zarządzające tymi obiektami mogą w celu ochrony danego obiektu wprowadzić zakaz fotografowania. Jeśli chodzi o teren prywatny, nie można na niego wkroczyć i robić zdjęcia jeśli właściciele sobie tego nie życzy, ale jeśli ktoś się znajduje na terenie publicznym (np. na chodnik) lub na swojej posesji, to może fotografować co chce. Nie można mu tego zakazać, podobnie jak nie można zakazać patrzenia na jakiś obiekt. Budynek nie może też korzystać z ochrony z tytułu dóbr osobistych. Dobra osobiste służą tylko podmiotom prawa, a nie budynkom. Nie co inaczej jest z wizerunkiem osoby. W orzecznictwie sądowym i doktrynie prawniczej przyjmuje się, że wizerunek to utrwalony wizualnie (np. w postaci fotografii, rysunku) zespół cech fizycznych charakterystycznych dla danej osoby pozwalający na jej indywidualizację i rozpoznanie. Chodzi więc przede wszystkim o rysy twarzy danej osoby. O wizerunku możemy mówić także utrwalając znamiona sylwetki fotografowanego, względnie inne jego cechy fizyczne (np. w sposób charakterystyczny ścięte i ufarbowane włosy), oczywiście pod warunkiem, że umożliwiają one jego rozpoznanie. „Wystarczające jest dla stwierdzenia naruszenia prawa do wizerunku, jeśli chociaż niektórzy (np. osoby z kręgu znajomych, współpracowników) mogą wizerunek zidentyfikować. Rozpoznawalność nie musi być też utożsamiana z podaniem dokładnych danych identyfikujących osobę; wystarczy kojarzenie z określoną osobą, nawet jeśli nie będziemy w stanie podać jej imienia i nazwiska” (J. Barta, R. Markiewicz, A. Maślak, Prawo mediów, Warszawa 2002-2004). Wizerunek człowieka jest zgodnie z art. 23 kodeksu cywilnego zaliczany do jego dóbr osobistych podlegających ochronie niezależnie od tego, czy wskutek posłużenia się nim w sposób bezprawny, a więc bez zgody zainteresowanego, przez osobę trzecią doszło do naruszenia innych dóbr osobistych powoda. Rozpowszechnianie (np. opublikowanie w prasie, internecie) wizerunku osoby fizycznej wymaga uzyskania zezwolenia tej osoby. Brak tej zgody oznacza, że opublikowana fotografia wykonana w sposób umożliwiający identyfikację sfotografowanej osoby stanowi naruszenie prawa do wizerunku osoby fizycznej (wyrok SN z dnia 27 lutego 2003 r., IV CKN 1819/2000, OSP 2004/6 poz. 75). W mojej ocenie zatem do naruszenia dóbr osobistych doszłoby, gdyby zdjęcie zostałoby opublikowane i gdyby pozwalało ono na zidentyfikowanie osoby sfotografowanej. Samo zrobienie zdjęcia w celu udokumentowania jakiegoś zdarzenia na potrzebny ewentualnego postępowania sądowego czy administracyjnego nie można jednak uznać w mojej ocenie za działanie naruszające prawo. Zgodnie z art. 24 § 1 kodeksu cywilnego „Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne”. Nie można powiedzieć, iż zawiadomienie jakiegoś organu państwowego o przypadku naruszenia przepisów jest bezprawne. W końcu każdy ma prawo a nawet obywatelski obowiązek złożenia takiego zawiadomienia jeśli tylko ma podstawy uważać, iż jego podejrzenia są zasadne. Jeśli w tym celu robi też zdjęcia, to nie można powiedzieć, że jego działania mają bezprawny charakter. Podstawa prawna: - ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej (Dz.U.1982 Nr 40 poz. 271 zm.) - ustawa z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U.1999 r. Nr 11 poz. 95 z zm) - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa i obronności państwa oraz ich szczególnej ochrony (Dz.U. 2003 r. Nr 116 poz. 1090 zm.) - ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93 z zm.) JM

DODANO:
06/08/2007

wersja do druku

Szukasz dobrego prawnika?

Podoba Ci sie porada opracowana przez tego prawnika? Ty także możesz zadać mu pytanie.

Zadaj pytanie