Co się stanie, gdy policja zatrzyma mnie bez ważnego prawa jazdy. Powinienem wymienić prawo jazdy do końca 2004 roku. Jeżeli złożę teraz wniosek, to czy będę mógł jeździć (zanim mi wydadzą nowe) na starym prawku czy w takiej sytuacji nie będę posiadał żadnego dokumentu. Jeżeli zatrzyma mnie policja to co…. mogą mi zrobić? Jaka kara czy bez kary?
Odpowiedź prawnika:
Przepis art. 150 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2003, nr 58, poz. 515 ze zm.), stanowi, iż prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie na jaki zostały wydane. Osoba zaś uprawniona, dokonująca wymiany jest obowiązana do uiszczenia opłaty ewidencyjnej.
Na podstawie art. 150 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. nr 69, poz. 640 ze zm.), które m.in. określa warunki, wysokość opłat za wymianę dokumentów oraz terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzającymi dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami. Jak stanowi § 7 rozporządzenia w sprawie wymiany praw jazdy, dokumenty podlegające wymianie tracą ważność po upływie ustalonych w § 6 rozporządzenia terminów. Nie dokonanie więc wymiany prawa jazdy zgodnie z posiadaną kategorią skutkuje utratą ważności dokumentu.
Do czasu wydania nowego dokumentu, posiadający uprawnienia zachowuje dokument podlegający wymianie. Wymiana prawa jazdy z kolei polega na wydaniu nowego dokumentu po unieważnieniu dotychczasowego dokumentu przez odcięcie lewego rogu o powierzchni co najmniej 1 cm2 (§ 2 ust. 4 rozporządzenia).
W zakresie terminu załatwienia sprawy, istotnie okres od dnia złożenia wniosku do dnia wydania nowego dokumentu nie może być dłuższy niż 30 dni (z § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wymiany praw jazdy). Z punktu widzenia prawnego, termin jest obligatoryjny dla organu administracji publicznej.
Zgodnie natomiast z przepisami obowiązującego prawa, jazda samochodem bez ważnego prawa jazdy pociąga za sobą określone konsekwencje. Mocą bowiem przepisu art. 135 ust. 1 pkt 1 lit d ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2003, nr 58, poz. 515 ze zm.), policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem, gdy upłynął termin ważności prawa jazdy. Ponadto też z uwagi na to, iż przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, określają zakres uprawnienia do kierowania, z którego wynika mianowicie, że kierującym może być taka osoba, która m.in. posiada wymagane umiejętności do kierowania pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem, to wówczas również zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 listopada 2003 r. w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń (Dz.U. nr 208, poz. 2023), za kierowanie pojazdem silnikowym przez osobę niemającą uprawnień do kierowania pojazdami, przewidziany jest mandat w wynosi 500 zł.
Jeżeli zaś posiada Pan prawo jazdy wydane w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 1993 r., które pierwotnie powinny być wymienione do dnia 31 grudnia 2004 r., to obecnie mocą § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 grudnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. nr 269, poz. 2674), wymiana praw jazdy wydanych w okresie od dnia 1 stycznia 1984 r. do dnia 30 kwietnia 1993 r. powinna być dokonana do dnia 30 kwietnia 2005 r. Zmiana ta zatem spowodowała wydłużenie okresu dla dokonania czynności wymiany prawa jazdy i tym samym oznacza to, że ma Pan jeszcze ważne prawo jazdy.