Co uważa się za kradzież, a co za krótkotrwałe przywłaszczenie mienia.
Skradziono nam samochód. Po 4 godzinach pojazd znalazł się, ale doszczętnie spalony-wrak. Policja postawiła zarzut nie kradzieży, tylko krótkotrwałego przywłaszczenia mienia, za co jest przewidywana niższa kara. Co w takim razie rozumiemy pod pojęciem "kradzież"?
Odpowiedź prawnika:
Definicje kodeksową przestępstwa kradzieży zawiera art. 278 § 1 kodeksu karnego, zgodnie z którą czyn ten polega na zaborze w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej.
Działanie sprawcy kradzieży określa zwrot „zabiera”. Przez zabór należy rozumieć wyjęcie rzeczy spod władztwa osoby nią władającej (właściciela, posiadacza, dzierżyciela) i przeniesienie go w sferę władztwa sprawcy zaboru. Przyjmuje się, że władztwo jest faktycznym stosunkiem człowieka do mienia, posiada je więc ten, kto faktycznie rzecz ma w swojej dyspozycji, niezależnie od podstawy prawnej tego stanu. Oznacza to, że sprawca dokonuje zaboru po to, aby włączyć cudzą rzecz do swojego majątku i postępować z nią jak właściciel (tzn. zużywając, darowując, sprzedając itp.)
Przedmiotem wykonawczym kradzieży jest rzecz ruchoma, mająca wartość ekonomiczną, która musi być cudza, tzn. powinna ona stanowić czyjąś własność i znajdować się w czyimś posiadaniu. W kategorii rzeczy „cudzych” mieszczą się również rzeczy będące współwłasnością
Natomiast przywłaszczenie, o którym mowa w art. 284 k.k., jest zachowaniem sprawcy polegającym na „przywłaszczeniu” cudzej rzeczy lub prawa majątkowego, a więc na rozporządzeniu nimi przez włączenie do majątku swego lub innej osoby i powiększenie w ten sposób swojego lub innej osoby stanu posiadania. Zasadnicza różnica miedzy kradzieżą z art. 278 k.k. a przywłaszczeniem polega na tym, że przy tym drugim czynie zabronionym nie występuje element zaboru, jako że jego przedmiot znajduje się w posiadaniu sprawcy (np. sprawca otrzymał go omyłkowo).Nie mamy więc tutaj do czynienia z bezprawnym zaborem.
Inna ważna różnica dotyczy przedmiotu przestępstwa. W kradzieży może nią być tylko rzecz ruchoma, a w przywłaszczeniu także prawa majątkowe ( czyli: prawa rzeczowe, wierzytelności opiewające na świadczenia majątkowe, prawa własności intelektualnej, czy roszczenia pieniężne).
Czy kwalifikację prawną dokonaną przez Policje można uznać za prawidłową jest już osobną kwestią.
(na podstawie Komentarza do art. 278 i 284 k.k. Emila Pływaczewskiego – Kodeks karny. Komentarz, pod red. O. Górniok, Wyd. LexisNexis, 2004)