Odpowiedź prawnika:
Stacja trafo składająca się z instalacji energetycznych oraz z budynku, bez którego urządzenia te nie mogłyby prawidłowo funkcjonować, jest urządzeniem służącym do doprowadzania prądu w rozumieniu art. 49 kodeksu cywilnego i wchodzi w skład przedsiębiorstwa energetycznego.
Właściciel gruntu nie może żądać od przedsiębiorstwa zapłaty za korzystanie z tego budynku. Przysługują mu natomiast roszczenia za korzystanie z gruntu, na którym budynek ten się znajduje. Roszczenia te są określone w artykule 224 i 225 kodeksu cywilnego regulującego rozliczenia pomiędzy właścicielem, a posiadaczem w razie „bezumownego posiadania”.
Art. 224. § 1. Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych, które zostały od rzeczy odłączone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pożytki cywilne, jeżeli stały się w tym czasie wymagalne.
§ 2. Jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył.
Art. 225. Obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego.
Korzystanie z Pańskiego gruntu przez posiadacza stacji trafo jest ograniczeniem prawa własności. Posiadacz stacji trafo jest prawdopodobnie posiadaczem w złej wierze w znaczeniu przepisów kodeksu cywilnego i w stosunku do niego przysługują Panu uprawnienia z art.225.
Wyjaśniam iż posiadaczem w złej wierze jest ktoś kto wie lub przy dołożeniu należytej staranności powinien wiedzieć, iż nie przysługuje mu prawo własności do posiadanej rzeczy.
Powinien Pan w pierwszej kolejności określić jaki obszar Pańskiej nieruchomości zajmuje stacja trafo, a następnie zwrócić się do właściciela stacji o wynagrodzenie za korzystanie z gruntu. Wzajemne rozliczenia mogą także zostać ustalone w drodze ugody sądowej.
Generalny założeniem jest to, iż należy dochodzić kwoty, którą posiadacz musiałby zapłacić właścicielowi, gdyby jego posiadanie opierało się na podstawie prawnej.
Wynagrodzenie należy się właścicielowi za okres, który posiadacz korzystał z gruntu. Do dochodzenia tego roszczenia należy stosować dziesięcioletni okres przedawnienia zgodnie z art. 118 kodeksu cywilnego.
Art. 118. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata.