Od pewnego czasu pojawiają się u mnie i znajomych różni kontrolerzy, z zakładu energetycznego itp. Żądają wpuszczenia dla przeprowadzenia kontroli urządzeń. Są to ludzie nieznajomi, pokazują jakieś legitymacje i jakieś upoważnienia, mówią, że w wypadku niewpuszczenia wezwą policję. Czy Policjanta muszę zawsze wpuścić do domu? Jakie są podstawy prawne takich działań, kto ma do tego prawo. Gdzie znajdę przepisy i ustawy regulujące tę kwestię?

Odpowiedź prawnika:

Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku Prawo energetyczne (Dz.U.1997 Nr 54, poz. 348 z dnia 4 czerwca 1997 r.) przedstawiciele zakładów energetycznych, po okazaniu legitymacji i pisemnego upoważnienia wydanego przez właściwy organ przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się przesyłaniem i dystrybucją paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła przysługuje prawo:
1) wstępu na teren nieruchomości lub do pomieszczeń, gdzie przeprowadzana jest kontrola, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej,
2) przeprowadzania w ramach kontroli niezbędnych przeglądów urządzeń będących własnością przedsiębiorstwa energetycznego, a także prac związanych z ich eksploatacją lub naprawą oraz dokonywania badania i pomiarów,
3) zbierania i zabezpieczania dowodów naruszania przez odbiorcę warunków używania układów pomiarowych oraz warunków umowy zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym.
Szczegółowo kwestię kontroli reguluje rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiębiorstwa energetyczne (Dz.U. 2000 Nr 75, poz. 866 z dnia 15 września 2000 r.). Przedsiębiorstwo energetyczne przeprowadza kontrole z własnej inicjatywy lub na wniosek odbiorcy. Kontrolę w lokalu mieszkalnym przeprowadza się w godzinach od 7oo do 20oo, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Wejście na teren nieruchomości lub do pomieszczenia w celu przeprowadzenia kontroli oraz sama kontrola odbywa się w obecności odbiorcy bądź osób przez odbiorcę upoważnionych. W paragrafie 8 rozporządzenia stwierdzono, że w ramach kontroli odbiorcy lub osoby przez nich upoważnione zapewniają kontrolującym dostęp do urządzeń technicznych oraz wgląd do dokumentów i materiałów mających związek z przeprowadzana kontrola, a także udzielają kontrolującym niezbędnych wyjaśnień.
Zgodnie z art. 49 kodeksu cywilnego wszelkie urządzenia przesyłowe gazu, wody prądu itp. stanowią własność przedsiębiorstwa. Przedstawiciele przedsiębiorstwa powinni mieć zapewniony dostęp do tych urządzeń. Ustaw ani też rozporządzenie nie wyjaśniają co należy zrobić w przypadku, gdy właściciel nieruchomości nie zgadza się wpuścić na swoją nieruchomość przedstawicieli przedsiębiorcy. Wyżej wymienione przepisy nie przewidują możliwość zastosowania przymusu. Kwestią sporną jest czy prawo wejścia na teren nieruchomości miałaby policja. Należy raczej uznać, że konieczny jest wyrok sądu, który stanowiłby podstawę do naruszenia prawa własności nieruchomości w celu kontroli urządzeń.