Odpowiedź prawnika:

Z podanego stanu faktycznego wynika, że Państwu zależy na dokonaniu zamiany mieszkań. Jednak obawiają się Państwo czy właścicielka mieszkania zakładowego, po jego wykupieniu za Państwa pieniądze nie zmieni decyzji. W takim przypadku proponuje zawrzeć z właścicielką mieszkania zakładowego umowę przedwstępną. Jest to taka umowa, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy ( w tym przypadku umowy zamiany lokali). Umowa taka powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej (czyli tej która ma zostać zawarta) i ustalić termin w ciągu którego umowa przyrzeczona ma być zawarta. W przypadku gdy strona zobowiązana uchyla się od jej zawarcia, druga strona może żądać naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej (tzw. skutek słabszy) albo gdy umowa przedwstępna spełnia wymagania, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej (w szczególności spełnia wymagania co do formy, w przypadku umowy zamiany lokali właściwą formą jest akt notarialny) druga strona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej przed sądem (tzw. mocniejszy skutek). W takim przypadku prawomocne orzeczenie sądu stwierdza zawarcie umowy i zastępuje tę umowę.
Inną formą wzmacniającą wzajemne stosunki jest zadatek, czyli wpłacenie określonej sumy pieniężnej w momencie zawierania umowy (w szczególności przedwstępnej) . W chwili zawarcia umowy wpłacona kwota zaliczona zostaje na poczet zobowiązania nabywcy. W przypadku gdy do wykonania umowy nie dojdzie druga strona może od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zatrzymać, a w przypadku gdy sama go dała może żądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości. Jeżeli strony rozwiązały umowę lub jedna ze stron nie wykonuje umowy na skutek okoliczności za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności lub obie strony ponoszą odpowiedzialność, zadatek ulega zwrotowi w wysokości w której został wpłacony. Aby osiągnąć skutek opisany wyżej należy faktycznie zapłacić kwotę zadatku, gdyż samo zastrzeżenie zadatku w umowie, bez jego wpłacenia, nie rodzi skutków prawnych.