Czy za naruszenie dóbr osobistych sąd może zasądzić jednocześnie świadczenie pieniężne za naruszone dobra i świadczenie pieniężne na określony cel społeczny ?


Odpowiedź prawnika:

Odpowiedź na to pytanie znajdziemy w art. 24 Kodeksu cywilnego. W razie naruszenia dobra osobistego, można żądać od naruszyciela zaniechania tego działania, usunięcia jego skutków, w szczególności aby złożył oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Jeśli przez naruszenie dobra osobistego powstała szkoda, można żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych (art.415 i następne Kodeksu cywilnego). Można również żądać zadośćuczynienia
pieniężnego lub zapłaty na określony cel społeczny. Powstaje pytanie, czy sąd może jednocześnie zasądzić określoną kwotę na wskazany cel społeczny i na rzecz osoby, której dobro osobiste zostało naruszone? W doktrynie nie ma zgody co do tej kwestii. Przeważa pogląd, że możliwe jest jednoczesne zasądzenie dla osoby i na cel społeczny. Wskazuje na to
użyty spójnik "lub", oznaczający alternatywę nierozłączną. Gdyby ustawodawca chciał wykluczyć możliwość kumulatywnego zasądzania sum pieniężnych na te dwa cele, użyłby spójnika oznaczającego alternatywę rozłączną "albo". Potwierdza to pogląd wyrażony w uchwale całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 8 grudnia 1973 roku, III CZP 37/73 (OSNCP 9/73, poz. 145). Wyrażono tam pogląd, że w razie naruszenia dóbr osobistych poszkodowany może dochodzić od sprawcy "zarówno zadośćuczynienia pieniężnego, jak i zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na rzecz PCK", z tym oczywiście zastrzeżeniem, iż możliwość taka dotyczy obecnie przypadków naruszenia każdego dobra osobistego, a nie tylko dóbr określonych w art. 445 kodeksu cywilnego, i że zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej nie jest uzależnione od istnienia winy umyślenj, może ono nastąpić nie tylko na rzecz PCK, lecz na każdy cel społeczny wskazany przez poszkodowanego.