Odpowiedź prawnika:

Kodeks cywilne jednoznacznie definiuje i rozróżnia możliwość dochodzenia na drodze cywilnoprawnej dwa reżimy naprawienia szkody. Pierwszy reżim nazywany ODSZKODOWANIEM to naprawienie szkody majątkowej na osobie, które uregulowane zostało swoiście jedynie w odniesieniu do dwóch typów przypadków, tj.: a) uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, b) śmierci człowieka. W przypadkach wymienionych w pkt a poszkodowanemu przysługuje: – jednorazowe odszkodowanie na pokrycie wszelkich wynikłych z tego powodu kosztów (art. 444 § 1), a obejmuje wszelkie wydatki pozostające w związku z uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia, jeżeli są konieczne i celowe. Przykładowo można wymienić koszty leczenia (pobytu w szpitalu, konsultacji u wybitnych specjalistów, dodatkowej pomocy pielęgniarskiej, koszty lekarstw itp.), specjalnego odżywiania się, nabycia protez i innych koniecznych aparatów (okularów, aparatu słuchowego, wózka inwalidzkiego itp.) (wyrok SN z dnia 16 stycznia 1981 r., I CR 455/80, OSPiKA 1981, poz. 223), wydatki związane z przewozem chorego do szpitala i na zabiegi, z przejazdami osób bliskich w celu odwiedzin chorego w szpitalu, z koniecznością specjalnej opieki i pielęgnacji (por. wyrok SN z dnia 4 października 1973 r., II CR 365/73, OSNCP 1974, nr 9, poz. 147), koszty zabiegów rehabilitacyjnych, przygotowania do innego zawodu (np. opłaty za kursy, szkolenia, koszty podręczników i innych pomocy, dojazdów) itp. – renta dla wyrównania szkód o charakterze trwałym (art. 444 § 2). W przypadku śmierci człowieka (pkt b) należy wyróżnić trzy typy roszczeń zmierzających do naprawienia szkód majątkowych wywołanych śmiercią, a mianowicie: – roszczenie o rentę ( art. 446 § 2); – jednorazowe odszkodowanie ( art. 446 § 3); – zwrot kosztów leczenia i pogrzebu ( art. 446 § 1). Drugi reżim to naprawienie szkody niemajątkowej (krzywdy) może polegać na: a) przyznaniu poszkodowanemu odpowiedniej sumy pieniężnej ( art. 445), b) zasądzeniu od sprawcy odpowiedniej sumy pieniężnej na cel społeczny ( art. 448). W każdym wypadku ustalenia uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia osoba odpowiedzialna za skutki wypadku obowiązana jest – stosownie do art. 444 k.c. – do wynagrodzenia szkody materialnej z wypadkiem tym związanej oraz – stosownie do art. 445 § 1 k.c. – do dania zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Różnica między stosowaniem art. 444 § 1 i 2 k.c. i art. 445 § 1 k.c. przy stwierdzeniu uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia polega na tym, że szkoda materialna z pierwszego przepisu w zasadzie musi znaleźć pełne pokrycie, gdy tymczasem zasądzenie zadośćuczynienia, a zwłaszcza jego wysokości uzależnione są od całokształtu ujawnionych okoliczności, w szczególności zaś zarówno od trwałości i skutków wypadku lub okresu trwania objawów chorobowych i ich nasilenia, jak i od rodzaju i stopnia winy sprawcy szkody i odczucia jej przez poszkodowanego (wyrok SN z dnia 30 listopada 1999 r., I CKN 1145/99, nie publ.).