Od sześciu lat mieszkam w lokalu w kamienicy, którego właścicielem jest spółka Skarbu Państwa ( PKP ), a jest ona zarządzana przez prywatne stowarzyszenie. Początkowo najemcą tego lokalu była moja babcia, kilka miesięcy po jej śmierci została ze mną zawarta nowa umowa najmu. Do momentu zawarcia nowej umowy mój czynsz wynosił 1,80 zł za metr kwadratowy, po podpisaniu umowy podniesiono mi czynsz do 4,50 zł za metr kwadratowy. Lokal ten nie ma żadnych wygód ( brak łazienki, ciepłej wody, co., gazu sieciowego). Najważniejsze jest jednak to, iż wszyscy pozostali najemcy płacą czynsz w granicach do 2 zł za metr kwadratowy.
Czy czynsz może w tak znaczący sposób różnic się w wysokości wobec najemców lokali w tej samej kamienicy, będącego w dodatku własnością państwowej osoby prawnej ? Jak zmusić administratora do zmiany stawki czynszu ?

Odpowiedź prawnika:

Tak jak Pan wspomina zastosowanie w tym przypadku znajduje w istocie art. 7 ustawy o ochronie praw lokatorów. PKP jest przedsiębiorstwem państwowym zgodnie z art. 4.1. ustawy o przedsiębiorstwach państwowych z 23.9.1981 roku, a więc państwową osobą prawną. Najbardziej jednak istotnym dla Pana sytuacji pytaniem jest to, czy ze wspomnianego przepisu ustawy wynika jakieś określone roszczenie przysługujące lokatorom, którzy uważają, iż naliczony im czynsz jest zbyt wysoki biorąc pod uwagę wspomniane czynniki. W tym zakresie jednak przedstawiciele doktryny komentujący wskazany przepis nie wyprowadzają z niego żadnego roszczenia, uznając czynsz wskazany powyżej jako czynsz wolny w istocie, czyli taki, którego wysokość w praktyce może być dowolna.
Znajduje się Pan w sytuacji o tyle specyficznej, iż po śmierci Babci będącej najemcą lokalu zgodnie z przepisami nowej ustawy nie wszedł Pan w prawa najemcy. Nastąpiło bowiem ograniczenie kręgu osób, którym nowe przepisy znajdujące swój wyraz w art. 680[1] kodeksu cywilnego takiego prawa nie przyznały. To z kolei spowodowało to, iż musiał Pan zawrzeć umowę z wynajmującym, któremu w tej sytuacji zdarzyła się sposobność do dowolnego określenia wysokości czynszu. Z punktu widzenia prawnego jest to bowiem nowa umowa, nie zaś wypowiedzenie czynszu, co stwarzałoby dla Pana konkretne roszczenie o ustalenie jego wysokości, gdyż zgodnie z art. 9.3. ustawy o ochronie praw lokatorów takie podwyższenie ma swoje granice. Niestety nie dotyczy to sytuacji, w której się znalazł Pan .