Czy oprócz zapłaty za zleconą pracę dodatkową ( nadgodziny ) w godzinach nocnych należy mi się także dodatek nocny. Pielęgniarki zatrudnione w systemie zmianowym otrzymują tzw. dodatek nocny za pracę w godzinach nocnych (8 godzin zawartych między godzinami 22 – 6). Czy za płatny dyżur zlecony (nadgodziny) wypracowany w godzinach 19 -7 ten dodatek też się należy ? Pracodawca wypłaca tylko za godziny zlecone tzn. 50% za 2 godziny i 100% za 10 godzin.

Odpowiedź prawnika:

Z pańskiego pytania nie wynika jaki zawód Pan wykonuje. Dlatego trudno udzielić mi jednoznacznej odpowiedzi. Ze względu na to postaram się poniżej przedstawić obowiązujące w tej kwestii przepisy dotyczące pracowników służby zdrowia, uregulowania znajdujące się w kodeksie pracy, orzeczenia Sądu Najwyższego oraz opinię Państwowej Inspekcji Pracy. Zagadnienie to jest uregulowane w art. 134 § 1 pkt. 1,2 oraz 137 § 1,2 kodeksu pracy, a także w ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej. W art.134 § 1 pkt 1,2 k.p czytamy, iż: za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości: 1) 50% wynagrodzenia – za pracę w dwóch pierwszych godzinach nadliczbowych na dobę, 2) 100% wynagrodzenia – za pracę w dalszych godzinach nadliczbowych oraz w godzinach nadliczbowych przypadających w nocy, niedziele lub w święta. Artykuł 137. § 1,2 kodeksu pracy ma następującą treść: §1 Pora nocna obejmuje 8 godzin pomiędzy godzinami 21oo i 7oo. § 2. Pracownikowi wykonującemu pracę w porze nocnej przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z najniższego wynagrodzenia, określonego na podstawie art. 774 pkt 1. Reasumując zasada jest taka, iż dodatek za pracę w porze nocnej wypłaca się niezależnie od dodatku od pracy w godzinach nadliczbowych. Należy jednak pamiętać o tym, iż poszczególne grupy zawodowe mogą mieć uregulowaną w odmienny sposób wysokość dodatku za pracę w godzinach nocnych. Jeśli chodzi o pracowników zawodów medycznych reguluje ten problem ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej w podanych poniżej artykułach: Art. 32j. 1. Lekarze oraz inni posiadający wyższe wykształcenie pracownicy wykonujący zawód medyczny, zatrudnieni w zakładzie opieki zdrowotnej przeznaczonym dla osób, których stan zdrowia wymaga udzielania całodobowych świadczeń zdrowotnych, mogą być zobowiązani do pełnienia w tym zakładzie dyżuru medycznego. 2. Czasu pełnienia dyżuru, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się do czasu pracy. 3. Liczba dyżurów medycznych pełnionych przez osobę wymienioną w ust. 1 nie może przekraczać 2 tygodniowo i 8 miesięcznie. 4. Za każdą godzinę dyżuru medycznego, poza przypadkami, o których mowa w ust. 5, przysługuje wynagrodzenie w wysokości co najmniej 130% stawki godzinowej wynagrodzenia zasadniczego. 5. W przypadku dyżuru pełnionego w porze nocnej za każdą godzinę przysługuje wynagrodzenie w wysokości co najmniej 165% stawki godzinowej wynagrodzenia zasadniczego, zaś w przypadku dyżuru pełnionego w niedziele i święta oraz dni dodatkowo wolne od pracy – co najmniej 200% stawki godzinowej wynagrodzenia zasadniczego, bez względu na porę pełnienia dyżuru. 6. Godzinową stawkę wynagrodzenia zasadniczego oblicza się, dzieląc miesięczną stawkę wynagrodzenia zasadniczego wynikającą z osobistego zaszeregowania pracownika przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w danym miesiącu. 7. Za czas pełnienia dyżuru medycznego nie przysługuje czas wolny od pracy. W uzasadnionych przypadkach ordynator (kierownik) może zwolnić pracownika z części dnia pracy, po zakończonym dyżurze, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. 8. Zasad wynagradzania, o których mowa w ust. 4 i 5, nie stosuje się do lekarzy stażystów, których zasady wynagradzania określają odrębne przepisy. Art. 32k. 1. Osoby, o których mowa w art. 32j ust. 1, mogą zostać zobowiązane do pozostawania poza zakładem opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych. 2. Za każdą godzinę pozostawania w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50% stawki godzinowej wynagrodzenia zasadniczego, obliczanej zgodnie z art. 32j ust. 6. 3. W przypadku wezwania do zakładu opieki zdrowotnej pracownikowi przysługuje wynagrodzenie jak za czas pełnienia dyżuru medycznego. Art. 32l. 1. Pracownikom wykonującym zawód medyczny, zatrudnionym w systemie pracy zmianowej w zakładach opieki zdrowotnej przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych świadczeń zdrowotnych, przysługuje dodatkowe wynagrodzenie w wysokości: 1) co najmniej 65% stawki godzinowej wynagrodzenia zasadniczego za każdą godzinę pracy wykonywanej w porze nocnej, 2) co najmniej 45% stawki godzinowej wynagrodzenia zasadniczego za każdą godzinę pracy wykonywanej w porze dziennej w niedziele i święta oraz dni dodatkowo wolne od pracy. 2. Przepis art. 32j ust. 6 stosuje się odpowiednio. Art. 32ł. 1. Pracownikom wykonującym zawód medyczny zatrudnionym w zespole wyjazdowym pogotowia ratunkowego (pomocy doraźnej) przysługuje dodatek w wysokości 30% stawki godzinowej wynagrodzenia zasadniczego za każdą godzinę pracy. 2. Pracownikom wymienionym w ust. 1 zatrudnionym w pogotowiu ratunkowym (pomocy doraźnej) poza zespołem wyjazdowym przysługuje dodatek w wysokości 20% stawki godzinowej wynagrodzenia zasadniczego za każdą godzinę pracy. 3. Przepis art. 32j ust. 6 stosuje się odpowiednio. Poniżej zamieszczam wyroki SN w podobnych sprawach, a także opinię Państwowej Inspekcji Pracy. (1977.07.07 wyrok SN I PRN 92/77) Należy odróżnić uprawnienie pracownika do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w rozumieniu przepisu art. 134 k.p., od zwiększonego wynagrodzenia za pracę w porze nocnej, przewidzianego w przepisie art. 137 § 2 k.p. Zwiększone wynagrodzenie, o jakim mowa w art. 137 § 2 k.p. w granicach przewidzianych w przepisach płacowych przysługuje pracownikowi wykonującemu pracę w porze nocnej w ramach normalnie obowiązującego pracownika czasu pracy, a więc – z reguły – w ramach 8 godzin pracy za dobę i 46 godzin pracy na tydzień. Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych (art. 133-134 k.p.) przysługuje natomiast tylko wówczas, gdy obowiązująca pracownika norma czasu pracy została przekroczona, a więc – z reguły – gdy pracownik pracuje dłużej niż 8 godzin na dobę i 46 godzin na tydzień. W odróżnieniu od art. 134 k.p. przepis art. 137 § 2 k.p. nie ustanawia jednakowych dla wszystkich pracowników kryteriów obliczania zwiększonego wynagrodzenia za pracę w porze nocnej. Regulują to przepisy płacowe, dotyczące poszczególnych gałęzi gospodarki narodowej, a także postanowienia układów zbiorowych, z uwzględnieniem specyfiki pracy w tych gałęziach. (1975.08.22 wyrok SN I PZP 27/75) Przepis art. 137 § 2 k.p. ma na uwadze przede wszystkim sytuację, gdy ta sama praca może być wykonywana zarówno w ciągu dnia, jak i w porze nocnej, stawki zaś zasadniczego wynagrodzenia pracownika ustalone zostały w oparciu o założenie, że praca jest wykonywana w ciągu dnia. Inna jest natomiast sytuacja w przypadku, gdy ze swej istoty praca, związana z określonym stanowiskiem, może być wykonywana tylko w porze nocnej, np. praca opiekuna nocnego w państwowych zakładach wychowawczych. Zasadnicze wynagrodzenie, ustalone w taryfikatorach, względnie na podstawie innych kryteriów, wprowadzonych przez powołane do tego organy, uwzględnia już – w takim przypadku – a w każdym razie powinna uwzględniać okoliczność, że pracownik musi wykonywać pracę w porze nocnej, odpada więc podstawowa przesłanka uzasadniająca takiemu pracownikowi dodatkowego wynagrodzenia w rozumieniu art. 137 § 2 k.p. Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy. Pielęgniarki i sanitariusze zatrudnieni w pogotowiu ratunkowym nie są uprawnieni do dodatku za pracę w porze nocnej określonego w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej, są natomiast uprawnieni do dodatku określonego w art. 137 § 2 k.p. Pogotowie ratunkowe udziela świadczeń zdrowotnych przez całą dobę różnym pacjentom, nie zapewnia natomiast całodobowej opieki zdrowotnej tym samym osobom. Jedynie w przypadku, gdy w pogotowiu jest wyodrębniony oddział szpitalny – pracownicy wykonujący zawód medyczny zatrudnieni w takim oddziale w systemie zmianowym są uprawnieni do dodatku za pracę w niedziele i święta ustalonego w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej.