Mój tato pracował w zakładzie zlikwidowanym w 1993 r. Otrzymał świadectwo pracy, ale w nim nic nie jest napisane, że pracował w warunkach szkodliwych dla zdrowia, czego wymaga ZUS, by przyznać wcześniejszą emeryturę. Dokumenty przechowuje specjalne archiwum, ale ono nie może dokonywać żadnych korekt. Na dowód takiej pracy ma świadectwa ukończenia odpowiednich kursów na tych maszynach, spisane zeznania świadków – pracowników, a także zeznanie kadrowej, która przedtem wystawiała to świadectwo. Czy ZUS powinien to uznać? Lub w jaki inny sposób udowodnić, że pracował w takich warunkach ?

Odpowiedź prawnika:

Na podstawie art. 97 § 21 Kodeksu pracy pracownik niezadowolony z treści świadectwa pracy, może w ciągu 7 dni od jego otrzymania wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o sprostowanie jego treści. Wówczas pracodawca powinien również w ciągu 7 dni rozpatrzyć wniosek.
Jednakże Sąd Najwyższy w wyroku z 17 maja 1996 roku (I PRN 40/96srednik1111 Prok. i Pr. 1996/10/58) orzekł, iż świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 k.p.c. nawet wówczas, gdy wydane zostaje przez urząd administracji państwowej (wyrok z dnia 20 lutego 1991 r., I PR 422/90, nie publikowany). Nie zawiera ono elementów ocennych, a jedynie fakty wskazane w przepisie art. 97 Kodeksu pracy. Samo przez się nie tworzy praw podmiotowych ani ich nie pozbawia. Nie ma więc cech wyłączności w zakresie dowodowym w postępowaniu o realizację tych praw (uzasadnienie uchwały z dnia 28 września 1990 r., III PZP 15/90, OSNCP 1991, z. 4, poz. 45). Dowód przeciwko stwierdzeniom czy brakowi stwierdzeń w świadectwie pracy, jako dokumencie, w ramach postępowania o konkretne roszczenie może być przeprowadzony w każdym czasie, także po upływie terminów z art. 97 § 21 k.p.
Można zatem udowodnić fakt pracy w warunkach szkodliwych również obecnie stosując środki dowodowe w postaci m.in. zeznań świadków, dokumentów, przesłuchań stron i innych środków dowodowych.
Należy pamiętać, iż na decyzję ZUS służy odwołanie do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w terminie 30 dni od daty jej otrzymania. Odwołanie należy składać w dwóch egzemplarzach za pośrednictwem ZUS, który wydał decyzję.