Czy organizator wypoczynku może wziąć na obóz studencki osoby niepełnoletnie i za zgodą rodziców ograniczyć swoją odpowiedzialność za nie (nie odpowiadać za ich czyny wyrządzone np. po wypiciu) ? Jestem prezesem Stowarzyszenia artystów i podróżników. Organizujemy obozy dla studentów i osób pełnoletnich. Czy możemy wziąć na obóz młodych po 15 roku życia, za pisemnym oświadczeniem rodziców, że jadą jako osoby dorosłe? Nie możemy odpowiadać np. za to, że piją, czy za to, że jakaś dziewczynka nie zajdzie w ciążę. Jak można się takiej odpowiedzialności pozbyć (ograniczyć)? W jakim zakresie jesteśmy odpowiedzialni pomimo oświadczenia rodziców ?

Odpowiedź prawnika:

W przypadku udziału w obozie osób nieletnich organizatorzy i opiekunowie mogą ponosić zarówno odpowiedzialność karną jak i cywilną z tym związaną. Możliwe jest jedynie ograniczenie czy wyłączenie odpowiedzialności cywilnej. W tym celu rodzice powinni w formie pisemnej zrzec się roszczeń,
które przysługiwałyby im wobec organizatorów i opiekunów. Jednak trzeba brać pod uwagę fakt, że roszczenia wobec organizatorów czy opiekunów mogą mieć nie tylko rodzice, ale także osoby trzecie, którym nieletni wyrządzą szkodę oraz sami nieletni. Tutaj raczej niemożliwym jest zabezpieczyć się przed taką sytuacją. Ewentualnie rodzice oprócz oświadczenia o zrzeczeniu się wszelkich roszczeń wobec organizatorów i opiekunów związanych z pobytem nieletniego na obozie musieliby złożyć również oświadczenie, że pokryją wszelkie szkody, jakie spowoduje nieletni osobom trzecim. Odpowiedzialność cywilna organizatorów i opiekunów opiera się przede
wszystkim na art. 427 kodeksu cywilnego. Artykuł ten reguluje odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez osoby nadzorowane, którym m.in. z powodu wieku nie można poczytać winy. Takimi osobami są wszyscy nieletni
poniżej 13 roku życia. Natomiast, co do pozostałych nieletnich, (czyli takich, którzy ukończyli 13, a nie skończyli 18 roku życia) ocena czy są poczytalni i tym samym czy ponoszą winę, zależy od konkretnych okoliczności.
Tym samym w niektórych przypadkach czternastolatkowi będzie można przypisać winę, a nie będzie można jej przypisać siedemnastolatkowi. Nadzorujący nie ponosi odpowiedzialności za osoby, którym nie można przypisać winy w przypadku, gdy uczynił zadość obowiązkowi nadzoru, albo szkoda byłaby powstała także przy starannym wykonywaniu nadzoru. Za to, że nieletni piją w czasie obozu jego organizatorzy i opiekunowie mogą ponosić odpowiedzialność karną, a tej nie można wyłączyć czy ograniczyć umownie. Dopuszczenie do używania alkoholu przez osoby nieletnie może być potraktowane jako przestępstwo określone w art. 208 kodeksu karnego, który stanowi:
Kto rozpija małoletniego, dostarczając mu napoju alkoholowego, ułatwiając jego spożycie lub nakłaniając go do spożycia takiego napoju, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Osobiście nie radziłbym zabierać na obóz osób nieletnich, trudno przewidzieć wszystkie sytuacje, jakie mogą zaistnieć i zabezpieczyć się przed nimi.