Chcę kupić działkę budowlaną. Sprzedający jest osobą z rodziny i zaproponował mi, że może mi ją przekazać w formie darowizny, a ja przekażę mu ustaloną kwotę, albo w formie umowy kupna-sprzedaży.
Odpowiedź prawnika:
Korzystniejszą dla Pana formą nabycia własności jest niewątpliwie darowizna.
Opodatkowaniu zgodnie z art. 9 ustawy o podatku od spadków i darowizn będzie podlegało nabycie w drodze darowizny własności rzeczy o czystej wartości przekraczającej:
1) 9.057 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej
czyli małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym,
macocha i teściowie,
2) 6.838 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej,
czyli zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie
pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie
rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych,
3) 4.607 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej
czyli inni nabywcy niż wymienieni powyżej.
Podatek zgodnie z art. 15 ustawy podatku od spadków i darowizn oblicza się
od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku (chodzi tu o
kwoty wymienione powyżej), czyli np. w przypadku darowizny od osoby z I
grupy podatkowej w wysokości 19.057 złotych podatek będzie obliczony od
kwoty 10.000 złotych. Podatek oblicza się według następujących skal:
1. od nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej:
– przy kwocie nadwyżki do 9.660 złotych podatek wynosi 3%,
– przy kwocie nadwyżki od 9.660 złotych do 19.320 złotych podatek wynosi 289
zł 80 gr i 5% od nadwyżki ponad 9.660 zł.,
– przy kwocie nadwyżki ponad 19.320 złotych podatek wynosi 772 zł 80 gr i 7%
od nadwyżki ponad 19.320 złotych.
2. od nabywców zaliczonych do II grupy podatkowej:
– przy kwocie nadwyżki do 9.660 złotych podatek wynosi 7%,
– przy kwocie nadwyżki od 9.660 złotych do19.320 złotych podatek wynosi 676
zł 20 gr i 9% od nadwyżki ponad 9.660 złotych,
– przy kwocie nadwyżki ponad 19.320 złotych podatek wynosi 1.545 zł 60 gr i
12% od nadwyżki ponad 19.320 złotych.
3. od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej
– przy kwocie nadwyżki do 9.660 złotych podatek wynosi 12%,
– przy kwocie nadwyżki od 9.660 do 19.320 złotych podatek wynosi 1.159 zł
20 gr i 16% od nadwyżki ponad 9.660 złotych,
– przy kwocie nadwyżki ponad 19.320 złotych podatek wynosi 2.704 zł 80 gr i
20% od nadwyżki ponad 19.320 złotych.
Obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na obdarowanym i darczyńcy.
Oprócz podatku notariusz pobierze także swoje wynagrodzenie (taksa notarialna).
Zgodnie z §3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 kwietnia 1991 roku w sprawie taksy notarialnej maksymalna stawka wynagrodzenia wynosi od wartości:
1) do 5.000 zł – 200 zł,
2) powyżej 5.000 zł do 15.000 zł – 200 zł + 3% od nadwyżki powyżej 5.000
zł,
3) powyżej 15.000 zł do 30.000 zł – 500 zł + 2% od nadwyżki powyżej 15.000
zł,
4) powyżej 30.000 zł do 60.000 zł – 800 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30.000
zł,
5) powyżej 60.000 zł do 1.000.000 zł – 1.100 zł + 0,5% od nadwyżki powyżej
60.000 zł,
6) powyżej 1.000.000 zł – 5.800 zł + 0,25% od nadwyżki ponad 1.000.000 zł.
Jednak opisywany przez Pana przypadek nie jest darowizną. Zgodnie z art. 888 kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Ukrywanie rzeczywistej umowy kupna – sprzedaży pod pozorną czynnością darowizny skutkuje nieważnością tej drugiej. Natomiast ukryta czynność kupna-sprzedaży będzie ważna pod warunkiem zachowania właściwej formy czynności prawnej. Prawo reguluje te zagadnienia w artykule 83§1 kodeksu cywilnego, który stanowi Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności.