Odpowiedź prawnika:

1) Przed sądem powszechnym można dochodzić swoich roszczeń w dwojaki sposób:
a) można zażądać odszkodowania z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy – art. 471 Kodeksu cywilnego
b) można zażądać odszkodowania na podstawie art. 415 Kodeksu cywilnego (wyrządzenie szkody czynem niedozwolonym, czyli sprzecznym z prawem, zasadami współżycia społecznego, zasadami etyki lekarskiej).
c) W przypadku posłużenia się roszczeniem z art. 415 KC (gdy szkodą jest uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia)
można dodatkowo zażądać zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę fizyczną i moralną – art. 445 KC. Jest to o tyle przydatne w procesach lekarskich, że doznana szkoda ( np. rozstrój zdrowia) może być niewielka, a stres i cierpienie jakiego doznał poszkodowany w trakcie leczenia bardzo duże i w efekcie zadośćuczynienie przyznane przez sąd większe od odszkodowania.
We wszystkich przypadkach należy udowodnić winę pozwanego, polegającą co najmniej na niezachowaniu należytej staranności (niedbalstwo). To czy ktoś zachował należytą staranność ocenia się na podstawie obiektywnego wzorca – w tym przypadku będzie to wzorzec profesjonalisty – lekarza stomatologa, który winien jest działać z należytą starannością (art. 355 Kodeksu cywilnego, art. 8 Kodeksu etyki lekarskiej), a w szczególności zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, zasadami etyki zawodowej (art. 4 ustawy o zawodzie lekarza).
Pozostawienie złamanej igły w zębie pacjenta z pewnością nie jest działaniem profesjonalnym, z zachowaniem należytej staranności i powinno powodować odpowiedzialność lekarza. W sprawach tego typu (pozostawienie ciała obcego w polu operacyjnym) sądy, aby ułatwić poszkodowanemu dochodzenie roszczeń bardzo często stosują domniemanie faktyczne z art. 231 Kodeksu postępowania cywilnego. Wystarczy mianowicie udowodnić fakt pozostawienia ciała obcego w polu operacyjnym aby sąd przyjął domniemanie, że nastąpiło to na skutek niedbalstwa lekarza i aby uchylić się od odpowiedzialności lekarz musi udowodnić, że działał właściwie.
2) Poza winą należy jeszcze oczywiście udowodnić szkodę i związek przyczynowy między szkodą a działaniem (zawinionym) lekarza. Tutaj szczególnie przydatne będą dokumenty medyczne obrazujące przebieg leczenia, błędy lekarza, naprawianie tych błędów i szkodę (rozstrój zdrowia, uszkodzenie ciała, koszty poniesione na leczenie, konieczność przygotowania do innego zawodu, utratę zdolności zarobkowych itp.) oraz krzywdę fizyczną i moralną (ból, stres wywołany nieskutecznym leczeniem). W związku z tym należy podkreślić, że lekarz ( rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej Dz. U. 01.83.903 – art. 18 i nast. na podstawie art. 41 ustawy o zawodzie lekarza) a także zakład opieki zdrowotnej (rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej: Dz. U. 01.88.966 – art. 53 i 54 na podstawie art. 18 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej) ma obowiązek na żądanie pacjenta, jego przedstawiciela ustawowego lub osoby upoważnionej udostępnić indywidualną dokumentację medyczną włącznie z możliwością dokonywania z niej wypisów, robienia kopii i odpisów.
Jeżeli chodzi o związek przyczynowy to wspomniano już o domniemaniu z art. 231 KPC.
3) Szkoda i krzywda obejmują wszelkie uszczerbki w majątku i zdrowiu pacjenta, których przyczyną był błąd lekarza. Przyczyna ta nie musi być bezpośrednia, ale musi być konieczna do zaistnienia szkody.
Przy obliczaniu wysokości szkody bierze się pod uwagę koszty leczenia, rehabilitacji, mogących ujawnić się w przyszłości następstw, utratę zdolności zarobkowych, koszty leków, specjalnego odżywiania, transportu chorego itp.
Przy obliczaniu wysokości krzywdy bierze się pod uwagę stopień niedbalstwa lekarza oraz wielkość i długość cierpienia fizycznego i psychicznego pacjenta.
4) Przed wystąpieniem z roszczeniem należy dokładnie ustalić przeciw komu to roszczenie kierować. W przypadku skorzystania z zasad odpowiedzialności umownej – art. 471 KC roszczenie kierujemy zawsze przeciw podmiotowi, z którym podpisaliśmy umowę o usługi lekarskie. Może to być lekarz, który dokonał zabiegu, jeżeli działał na własny rachunek, albo zakład opieki zdrowotnej, w którym lekarz pracował. Są też możliwe inne możliwości, np. współodpowiedzialność dwóch wymienionych wyżej podmiotów.
W przypadku wystąpienia z roszczeniem z art. 415 KC będzie to bezpośrednio lekarz, który wywołał szkodę, ewentualnie jego pracodawca, ze względu na ograniczenia odpowiedzialności pracowników wobec osób trzecich przewidziane w kodeksie pracy.
5) Z roszczeniem występujemy do sądu powszechnego, jego właściwość miejscowa zależy od miejsca zamieszkania pozwanego a rzeczowa od wysokości przedmiotu sporu (wysokości żądanego odszkodowania). Będzie to poniżej 30 000 PLN sąd rejonowy i powyżej sąd okręgowy.
6) Poszkodowany może też złożyć doniesienie do rzecznika odpowiedzialności zawodowej lekarzy działającego przy okręgowej izbie lekarskiej, do której należy wyrządzający szkodę lekarz. Rzecznik ten, jeżeli uzna, że sprawa kwalifikuje się do postępowania wyjaśniającego to wszczyna je a następnie, jeżeli uzna, że zarzuty stawiane lekarzowi są zasadne, kieruje sprawę do sądu lekarskiego, który może winnego lekarza:
– upomnieć,
– naganić,
– zawiesić prawo wykonywania zawodu na okres od sześciu miesięcy do trzech lat
– pozbawić prawa wykonywania zawodu
Od wyroków sądu okręgowego można odwołać się do Naczelnego Sądu Lekarskiego.