Jestem właścicielem dwóch działek budowlanych, na które jest założona hipoteka. W chwili obecnej sprzedaję jedną z działek. Czy w momencie podpisania umowy notarialnej nie istnieje ryzyko, iż obie działki mogą przejść na własność nowego


Odpowiedź prawnika:

Na zadane pytanie można odpowiedzieć jedynie negatywnie – jeśli w umowie sprzedaży nieruchomości oznaczona jest jedna dana nieruchomość, nie ma żadnych podstaw, aby mogła przejść też własność jakiejś innej nieruchomości na nabywcę. Można tu jednak zwrócić uwagę na przepisy dotyczące podziału nieruchomości obciążonych hipoteką. Nie podano, czy dwie działki stanowią jedną nieruchomość czy też nie. Rozpatrzmy obie sytuacje.
1. I tak, jeżeli stanowią one jedną nieruchomość (mają założoną jedną wspólną księgę wieczystą, wpisane są w katastrze i księdze wieczystej lub złożonych dokumentach jako jedna nieruchomość) i ta nieruchomość obciążona jest hipoteką, jeśli dokona się podziału tej nieruchomości, hipoteka utrzymuje się nadal na obu nowopowstałych nieruchomościach. Nazywane jest to hipoteką łączną. Wtedy wierzyciel, któremu przysługuje hipoteka łączna, może według swego uznania żądać zaspokojenia w całości lub w części z każdej nieruchomości z osobna, z niektórych z nich lub ze wszystkich łącznie. Może również według swego uznania dokonać jej podziału pomiędzy poszczególne nieruchomości. Zwrócić tu należy zauważyć, że jeśli dokona się sprzedaży jednej z nowopowstałych nieruchomości, hipoteka utrzyma się na niej, gdyż hipoteka to ograniczone prawo rzeczowe, na mocy którego uprawniony wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości.
2. Jeśli przyjąć, że działki stanowią dwie odrębne nieruchomości, kwestia przedstawia się nieco inaczej. W podanej sytuacji te dwie nieruchomości obciążone są hipoteką. Trzeba tu rozpatrzyć kolejne możliwości – czy jest to wspomniana hipoteka łączna czy też dwie odrębne hipoteki. W pierwszym wypadku zastosowanie będą miały wyżej podane zasady regulujące hipotekę łączną – nabywca tej nieruchomości będzie się musiał liczyć z obciążeniem swej działki hipoteką, jeśli wierzyciel zechce egzekwować swą wierzytelność właśnie z tej nabytej nieruchomości. Natomiast jeśli hipoteki te stanowią dwie odrębne stosunki prawne, nabywca tak czy siak nabędzie nieruchomość obciążoną hipoteką i jeśli wierzytelność nie zostanie zaspokojona, musi się liczyć nawet z sądową sprzedażą nieruchomości i spłatą hipoteki.