Odpowiedź prawnika:
Otrzymanie odprawy pieniężnej jest uzależnione od przyczyn z powodu, których został z Panem rozwiązany stosunek pracy. Jest Pan obecnie na trzymiesięcznym wypowiedzeniu, dlatego też domniemuję, iż miał Pan zawartą umowę na czas nie określony. Wobec powyższego, pracodawca w uzasadnieniu wypowiedzenia umowy o pracę powinien wskazać przyczyny rozwiązania stosunku pracy. Muszą być to przyczyny leżące po stronie pracodawcy, a zatem zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19), przyczyny:
– ekonomiczne,
– zmiany organizacyjne,
– produkcyjne,
– technologiczne,
– w celu poprawy warunków pracy lub
– warunków środowiska naturalnego.
Przepisy ustawy stosuje się także do zakładów pracy w przypadku ogłoszenia ich upadłości lub likwidacji.
Okoliczności te muszą powodować konieczność jednorazowego lub w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące rozwiązania stosunków pracy z grupą pracowników obejmującą co najmniej 10% załogi w zakładach zatrudniających do 1000 pracowników lub co najmniej 100 pracowników w zakładach zatrudniających powyżej 1000 pracowników.
Jednakże na mocy art. 10 w/w ustawy odprawę otrzymać Pan powinien także w razie podejmowania przez kierownika zakładu pracy indywidualnych decyzji o zwalnianiu pracowników z przyczyn wymienionych w art. 1 ust. 1, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy, a zwolnienia w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące obejmują nie więcej niż 10% załogi w zakładach pracy zatrudniających do 1000 pracowników lub nie więcej niż 100 pracowników w zakładach pracy zatrudniających powyżej 1000 pracowników.
Należy jednak pamiętać, iż odprawy Pan nie otrzyma, mimo istnienia w/w przesłanek, jeżeli:
1) do dnia rozwiązania stosunku pracy przyjął Pan propozycję zatrudnienia w zakładzie pracy przejmującym w całości lub w części mienie dotychczas zatrudniającego go zakładu albo w zakładzie pracy powstałym w wyniku takiego przejęcia,
2) po rozwiązaniu stosunku pracy rozpoczyna Pan działalność gospodarczą na własny rachunek lub w ramach spółki albo spółdzielni w związku z przejęciem określonych składników mienia ruchomego lub nieruchomego zakładu pracy; dotyczy to także pracownika, który w chwili rozwiązania stosunku pracy jest wspólnikiem w spółce lub członkiem spółdzielni dokonującej takiego przejęcia,
3) jest Pan już zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy i otrzymuje emeryturę lub rentę, albo zatrudniony w innym zakładzie pracy w pełnym wymiarze czasu pracy lub w kilku zakładach pracy łącznie w pełnym wymiarze czasu pracy,
4) prowadzi Pan działalność gospodarczą na własny rachunek,
5) prowadzi Pan gospodarstwo rolne o powierzchni użytków rolnych powyżej 5 ha przeliczeniowych albo gospodarstwo stanowiące dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu przepisów podatkowych, z którego wysokość podatku rolnego przekracza wysokość podatku z 5 ha przeliczeniowych.
Zatem w powyższym przypadku, jeżeli wystepują w/w przyczyny i jednocześnie brak jest w/w przesłanek negatywnych, to powinien Pan nabyć prawo do odprawy pieniężnej z dniem rozwiązania stosunku pracy.
Wysokość odprawy uzależniona jest od ogólnego stażu pracy. Pracodawca powinien uwzględnić nie tylko okres zatrudnienia w danym zakładzie lecz również okresy zatrudnienia u poprzednich pracodawców. Dokumenty potwierdzające poprzednie zatrudnienie, w szczególności świadectwa pracy, ma obowiązek przedstawić pracownik. W zależności zatem od długości stażu pracy odprawa przysługuje w wysokości:
1) jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik przepracował łącznie mniej niż 10 lat,
2) dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik przepracował łącznie 10 lat, lecz mniej niż 20 lat,
3) trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik przepracował łącznie 20 lat i więcej.
Wysokość odprawy nie może przekraczać kwoty 15-krotnego najniższego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy. Obecnie wysokość najniższego wynagrodzenia za pracę wynosi 760 zł.
Warto również zauważyć, iż jeżeli w rzeczywistości przyczyna zwolnienia leżała po stronie zakładu pracy, a pracodawca by uniknąć wypłaty odprawy w oświadczeniu o rozwiązaniu stosunku pracy podał, że powodem wypowiedzenia była wina pracownika, np. niewłaściwe wykonywanie obowiązków pracowniczych, to może Pan dochodzić swych roszczeń przed Sądem Pracy. Jeśli sąd stwierdzi, że prawdziwą przyczyną wypowiedzenia były okoliczności leżące po stronie pracodawcy, to będzie on musiał wypłacić pracownikowi nie tylko odprawę, lecz także odszkodowanie przysługujące z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Odszkodowanie może być zasądzone w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie mniej jednak niż za obowiązujący w danym przypadku okres wypowiedzenia (art. 471 k.p.).