Jakie są konsekwencje nie podpisania protokołu granicznego sporządzonego przez geodetę przy podziale nieruchomości? Jaki jest dalszy tok postępowania w przypadku nie podpisania protokołu granicznego przez jedną ze stron ?

Odpowiedź prawnika:

Sprawy związane z rozgraniczeniem gruntów reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 100 poz.1086) oraz rozporządzenie ministrów spraw wewnętrznych i administracji oraz rolnictwa i gospodarki żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz.U. z 1999 r. Nr 45 poz.453).
Protokół graniczny zawiera opis przeprowadzonych przez geodetę czynności.
Protokół graniczny powinien zawierać:
1) imię i nazwisko geodety oraz numer jego uprawnień zawodowych,
2) numer i datę postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego oraz upoważnienia dla geodety,
3) oznaczenia nieruchomości przez określenie ich położenia, numerów działek ewidencyjnych, numerów ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów,
4) informacje dotyczące stron i ich pełnomocników,
5) wykaz i ocenę dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic,
6) oświadczenia stron,
7) wyniki wywiadu terenowego,
8) szkic graniczny,
9) opis przebiegu granic,
10) opis utrwalenia punktów granicznych,
11) pouczenie strony o możliwości przekazania sprawy sądowi,
12) wzmiankę o odczytaniu dokumentu stronom przed podpisaniem,
13) omówienie skreśleń i poprawek,
14) datę sporządzenia dokumentu oraz podpisy stron i geodety.
Jeśli któraś ze stron postępowania nie podpisała protokołu, geodeta powinien zaznaczyć, że dana osoba była obecna przy rozgraniczenie, ale odmówiła podpisu, powinien również podać powód odmowy.

Przebieg granicy określa się na podstawie dokumentów stwierdzające stan prawny nieruchomości (np. odpisy z ksiąg wieczystych, prawomocne orzeczenia sądu i ugody sądowe, ostateczne decyzje administracyjne) oraz dokumentów określających położenie punktów granicznych i przebieg graniczy (szkice graniczne, protokoły graniczne, akty ugody, zarysy pomiarowe z pomiaru granic, szkice wyznaczenia granic działek wydzielonych w wyniku scalenia, wymiany gruntów lub w wyniku podziału nieruchomości, inne dokumenty pomiarowe, obliczeniowe i opisowe pozwalające na ustalenie przebiegu granic).
Jeżeli przebieg granicy został ustalony na podstawie zebranych dowodów, geodeta wykonuje następujące czynności:
1) wskazuje stronom przebieg granicy,
2) stabilizuje punkty graniczne,
3) sporządza protokół graniczny,
4) wykonuje pomiar granicy, a także trwałych elementów zagospodarowania terenu mających znaczenie dla określenia jej przebiegu.
Rozgraniczenie następuje w oparciu o decyzję administracyjną tylko wówczas gdy istnieją pewne dowody co do przebiegu granicy. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi (art. 33 ust. 3 ustawy).

W razie gdy ustalenia przebiegu granicy nie można wykonać na podstawie zebranych dowodów, geodeta przyjmuje oświadczenia stron dotyczące przebiegu granicy. Jeżeli strony w zgodnych oświadczeniach wskazują przebieg granicy lub strona nie składająca oświadczenia nie kwestionuje jej przebiegu, geodeta wykonuje czynności, o których mowa była mowa pkt 2-4.

W razie sporu co do przebiegu granicy, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Podczas negocjacji geodeta przedstawia stronom wszystkie dowody i argumenty za proponowanym przebiegiem granicy, a także informuje, że w razie braku ugody do rozpatrzenia sprawy właściwy jest sąd. Jeśli geodeta doprowadzi do zawarcia ugody, sporządza akt ugody. Ugoda obejmuje wyłącznie sporne odcinki granicy. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust 1 ustawy).
Jeżeli przebieg granicy nie może być ustalony na postawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron, a strony nie zawarły ugody, geodeta:
1) wykonuje tymczasowe utrwalenie i pomiar granic:
a) wskazanych przez strony,
b) określonych na podstawie dokumentów,
c) przebiegających według ostatniego spokojnego stanu posiadania, a w razie braku możliwości jego określenia – zgodnie ze stanem istniejącym na gruncie,
2) sporządza protokół graniczny,
3) opracowuje opinię dotyczącą przebiegu granic.

Po wykonaniu tych czynności postępowanie administracyjne jest umarzane i przekazuje się sprawę rozpatrzenia sądowi, który dokonuje rozgraniczenia nieruchomości w trybie postępowania nieprocesowego.